କୁଂଭୀପାକେଷୁ ପଚ୍ଯନ୍ତେ ଜିହ୍ଵାଚ୍ଛେଦେ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ପକାଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଜିଭା ପୁନିପୁନି କଟାଯାଏ।
ପ୍ରୋତ୍ଯାନନ୍ତଂ ଫଲଂ ଭୁଙ୍କ୍ତ ଇହ ଵାପି ନ ସଂଶଯଃ
ସେ ଏଠି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠାରେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ଭୋଗ କରେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଋଚୋ ଯଜୁଃ ସାମ ତଦଙ୍ଗପାରଗେ ଽଵିକାରମେତଂ ହ୍ଯନଵାପ୍ଯ ସୀଦତି
ଯିଏ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଜାଣିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ମାର୍ଗକୁ ଲାଭ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ବିଫଳ ହୁଏ।
ଯଃ ସ୍ଯାଚ୍ଚତୁର୍ଵିଶତିତତ୍ତ୍ଵପାରଗଃ ସ ପାରଗୋ ନାଧ୍ଯଯନସ୍ଯ ପାରଗଃ
ଯିଏ ଚବିଶିଟି ତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେଠିକି ସଫଳ; କେବଳ ପାଠ କରିଥିବା ନୁହେଁ।
ପ୍ରତ୍ଯାହରେଦ୍ଯୋଗପଥଂ ନ ଯୋ ଦ୍ଵିଜୋ ନ ସର୍ଵପାର କ୍ରମପାରଗୋଚରଃ
ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଯୋଗର ପଥକୁ ଆତ୍ମସାତ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ପଦକ୍ରମ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ, ନାହିଁ ଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ତଂ ଵୈ ଵେଦଵିଦଃ ପ୍ରାହୁସ୍ତମାହୁର୍ଵେଦପାରଗମ୍
ଯେଉଁଠିକି ବେଦଜ୍ଞମାନେ ତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ବେଦଜ୍ଞ ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେଠିକି ବେଦର ପାରକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା।
ଏଵଂ ଵେଦଵିଦଃ ପ୍ରାହୁରନ୍ଯଂ ଵୈ ଵେଦପାରଗମ୍
ଏଭଳି ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଅନ୍ୟଜଣକୁ ବେଦର ପାରକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବୋଲି କହନ୍ତି।
ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯାଯୁଃ ପ୍ରଜାଶ୍ଚୈଵ ପିତୃଭକ୍ତୋ ନ ସଶଯଃ
ଯିଏ ପିତୃପ୍ରେମୀ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଓ ସନ୍ତାନ ପାଏ।
ସର୍ଵାଣ୍ଯେତାନି ଵାପ୍ନୋତି ତୀର୍ଥଦାନଫଲାନି ଚ
ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଏ।
ଆଶ୍ରାଵ୍ଯ ଚ ଦ୍ଵିଜାନ୍ସୋ ଽଥ ସର୍ଵକାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହି କଥା ଦ୍ୱିଜମାନେ ଶୁଣିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ବସ୍ତୁ ଲାଭ କରେ।
ଅନସୂଯୁର୍ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଲୋଭମୋହଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯିଏ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡିଛି, କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରିଛି, ଲୋଭ ଓ ମୋହ ରହିତ, ସେ—
ଇହ ଚାପି ପରା ପୁଷ୍ଠିସ୍ତସ୍ମାତ୍କୁର୍ଵୀତ ନିତ୍ଯଶଃ
ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରେ; ଏହିକାରଣରୁ ଏହା ସଦା କରିବା ଉଚିତ।
ଅପତ୍ଯଭାଗୀ ଚ ପରେଣ ତେଜସା ଦିଵୌକସାଂ ସ ଵ୍ରଜତେ ସଲୋକତାମ୍
ସେ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ଅତିଶୟ ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକେ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ମହାଯୋଗେଶ୍ଵରେଭ୍ଯଶ୍ଚ ସଦା ଚ ପ୍ରଣତୋ ଽସ୍ମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ସଦା ମହାଯୋଗେଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକଲ୍ପେ ବ୍ରହ୍ମଣପରୀକ୍ଷା ନାମ ଏକୋନଵିଂଶୋ ଽଧ୍ଯାଯଃ
ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରୀକ୍ଷା ନାମକ ଏକୋନଉନିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ସପ୍ତସ୍ଵେତେ ସ୍ଥିତା ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଥାନେଷୁ ପିତରୋ ଽଵ୍ଯଯାଃ
ସପ୍ତଟି ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନରେ ଅବିନାଶୀ ପିତୃମାନେ ସଦା ବସିଥାନ୍ତି।
ଆଦ୍ଯୋ ଗଣସ୍ତୁ ଯୋଗାନାମନୁଯୋଗଵିଵର୍ଦ୍ଧନଃ
ପ୍ରଥମ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯୋଗର ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।
ଶେଷାସ୍ତୁ ଵର୍ଣିଂନାଂ ଜ୍ଞେଯା ଇତି ସର୍ଵେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣର ଭାବରେ ଜଣାଯିବେ; ଏହିପରି ସମସ୍ତଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି।
ଆଶ୍ରମଶ୍ଚ ଯଜନ୍ତ୍ଯେନାଂଶ୍ଚତ୍ଵାରସ୍ତୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ନିୟମିତ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ତଥା ସଂକରଜାତ୍ଯଶ୍ଚ ମ୍ଲେଚ୍ଛାଶ୍ଚାପି ଯଜନ୍ତି ଵୈ
ଏହିପରି ମିଶ୍ର ଜାତି ଓ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ପିତରଃ ପୁଷ୍ଟିକାମସ୍ଯ ପ୍ରଜାକାମସ୍ଯ ଵା ପୁନଃ
ଯିଏ ପୁଷ୍ଟି କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ଆଶା କରେ, ପିତୃମାନେ ସେଠାରେ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତି।
ଦେଵକାର୍ଯାଦପି ତଥା ପିତୃକାର୍ଯଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଠାରୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ପୂଜା ବଡ଼।
ନ ହି ଯୋଗଗତିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମା ପିତୄଣାଂ ଜ୍ଞାଯତେ ନରୈଃ
ପିତୃମାନଙ୍କ ଯୋଗର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗତି ମଣିଷମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସର୍ଵେଷାଂ ରାଜତଂ ପାତ୍ରମଥ ଵା ରଜତାନ୍ଵିତମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ରୂପାର ପାତ୍ର କିମ୍ବା ରୂପା ଲଗାଇଥିବା ପାତ୍ର ଉପଯୁକ୍ତ।
ଯେଷାଂ ଦାସ୍ଯନ୍ତି ପିଣ୍ଡାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ବାନ୍ଧଵା ନାମଗୋତ୍ରତଃ
ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ବାନ୍ଧବମାନେ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିନିଟି ପିଣ୍ଡ ଦେବେ—
ସର୍ଵତ୍ର ଵର୍ତ୍ତମାନାସ୍ତେ ପିଣ୍ଡାଃ ପ୍ରୀଣନ୍ତି ଵୈ ପିତୄନ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ପିଣ୍ଡ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ପିତୃମାନେ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଯଥା ଗୋଷ୍ଠେ ପ୍ରନଷ୍ଟାଂ ଵୈ ଵତ୍ସୋ ଵିନ୍ଦତି ମାତରମ୍
ଯେପରି ଗାଏଁ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ଛୋଆଁ ହରାଇଯିବା ପରେ ମାଆଁକୁ ଖୋଜିପାଇଁ ପାରେ,
ନାମଗୋତ୍ରଂ ଚ ମନ୍ତ୍ରଂ ଚ ଦତ୍ତମନ୍ନଂ ନଯନ୍ତି ତମ୍
ସେପରି ନାମ, ଗୋତ୍ର, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ଲୋକକୁ ସେଠାକୁ ନେଇଯାଏ।
ଏଵମେଷା ସ୍ଥିତା ସତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ଏହିପରି ଭାବେ, ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଇତ୍ଯେତେ ପିତରଶ୍ଚୈଵ ଲୋକା ଦୁହିତରସ୍ତଥା
ଏହିପରି ଏହାମାନେ ପିତୃଗଣ, ଲୋକମାନେ ଓ ଝିଅମାନେ ଅଟେ।