ଗୌରୀଂ ଵାପ୍ଯୁଦ୍ଵହେଦ୍ଭାର୍ଯାଂ ନାଲଂ ଵା ଵୃଷମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ଯେ ଗୌରୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିବାହ କରନ୍ତି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ବୃଷ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନ ଆସନ୍ତୁ।
ଦାତୄଣାଂ ଚୈଵ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ନିଖିଲେନ ପ୍ରଵୀହି ମେ
ଦାତାମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ମୋତେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହ।
ପିତୃକ୍ଷଯେ ହି ତତ୍ପୁତ୍ର ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ରାକ୍ଷଯଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପିତୃମାନେ କମିଯିବାବେଳେ, ପୁତ୍ର, ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଫଲଂ ଵୃଷସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଗଦତୋ ମେ ନିବୋଧତ
ବୃଷ ଦାନର ଫଳ କଣ, ମୁଁ କହିବି, ମୋ କଥା ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ।
ଵୃଷୋତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ପୁନାତ୍ଯେଵ ଦଶାତୀତାନ୍ଦଶାଵରାନ୍
ଯେଉଁଜଣ ବଳି ଦେଇଥାଏ, ସେ ଦଶ ଉପର ଓ ଦଶ ତଳ ancestors ମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ।
ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗ୍ଗତ୍ପିତୄଣାଂ ତୁ ହ୍ଯକ୍ଷଯଂ ସମୁଦାହୃତମ୍
ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଳି ଦେବାକୁ ଅବିନାଶୀ ମନାଯାଏ।
ସର୍ଵଂ ତଦକ୍ଷଯଂ ତସ୍ଯ ପିତୄଣାଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତାଙ୍କର ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦାନ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମଧୁକୁଲ୍ଯାଃ ପିତୄଂସ୍ତସ୍ଯ ହ୍ଯକ୍ଷଯାଶ୍ଚ ଭଵନ୍ତି ଵୈ
ଯେଉଁ ପିତୃମାନେ ମଧୁ ଓ ଧାନ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅବିନାଶୀ ହୁଅନ୍ତି।
ତୃପ୍ତିସ୍ତୁ ଯା ପିତୄଣାଂ ଵୈ ସା ଵୃଷେଣେହ କଲ୍ପତେ
ପିତୃମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ତୃପ୍ତି ହୁଏ, ସେ ବଳି ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ହୁଏ।
ମଧୁ ଵାମଧୁମିଶ୍ରଂ ଵା ସର୍ଵମେଵାକ୍ଷଯଂ ଭଵେତ୍
ମଧୁ କିମ୍ବା ମଧୁ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦାନ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ।
ଦୈଵେକର୍ମଣି ପିତ୍ର୍ଯେ ଚ ଶ୍ରୂଯତେ ଵୈ ପରୀକ୍ଷଣମ୍
ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପରୀକ୍ଷା କଥା ଶୁଣାଯାଏ।
ଯେ ଚ ଭାଷାଵିଦଃ କେଚିଦ୍ଯେ ଚ ଵ୍ଯାକରଣେ ରତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭାଷାରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ରଖନ୍ତି, ଓ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ୟାକରଣରେ ଆନନ୍ଦ ପାନ୍ତି,
ତ୍ରିଣାଚିକେତଃ ପଞ୍ଚାଗ୍ନିଃ ସ ସୌପର୍ଣଃ ଷଡଙ୍ଗଵିତ୍
ଯେଉଁଜଣ ତିନି ନଚିକେତା ଅଗ୍ନି, ପାଞ୍ଚ ଅଗ୍ନି, ସୌପର୍ଣ୍ଣ ଓ ଷଡଅଙ୍ଗ ଜାଣିଛନ୍ତି,
ପୁଣ୍ଯେଷୁ ଯଶ୍ଚ ତୀର୍ଥେଷୁ କୃତସ୍ନାନଃ କୃତଵ୍ରତଃ
ଯେଉଁଜଣ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି ଓ ବ୍ରତ ନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି,
ଯେ ଚ ସତ୍ଯଵ୍ରତା ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵଧର୍ମନିରତାଶ୍ଚ ଯେ
ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି ଓ ସ୍ବଧର୍ମରେ ନିରତ ରହନ୍ତି,
ଏତେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତମକ୍ଷଯ୍ଯମେତେ ଵୈ ପଙ୍କ୍ତିପାଵନାଃ
ଏମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ; ଏମାନେ ପାଙ୍କ୍ତିକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି।
ତ୍ରଯୋ ଽପି ପୂଜିତାସ୍ତେନ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁମହେଶ୍ଵରାଃ
ଏମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି।
ପଵିତ୍ରାଣାଂ ପଵିତ୍ରଂ ଚ ମଙ୍ଗଲାନାଂ ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍
ଏମାନେ ପବିତ୍ରମାନଙ୍କର ପବିତ୍ରତା, ଶୁଭମାନଙ୍କର ଶୁଭ।
ଅପାଙ୍କ୍ତେଯାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯମି ଗଦତୋ ମେ ନିବୋଧତ
ଏବେ ମୁଁ ଅପାଙ୍କ୍ତିକୁ କହିବି; ମୋ କଥାକୁ ଶୁଣ।
ଗ୍ରାମପ୍ରେଷ୍ଯୋ ଵାର୍ଧୁଷିକୋ ହ୍ଯାପଣୋ ଵଣିଜସ୍ତଥା
ଗ୍ରାମ ଦୂତ, ନାଇ, ଦୋକାନଦାର ଓ ବ୍ୟବସାୟୀ,
କାଣ୍ଡପୃଷ୍ଠୋ ଽଥ କୁଣ୍ଡାଶୀ ମଧୁପଃ ସୋମଵିକ୍ରଯୀ
ଯେଉଁଜଣ ଗାଁଠି ଉଠାଇଥାଏ, ଗଡ଼ିରୁ ଖାଏ, ମଧୁ ଆଣେ, ସୋମ ବିକ୍ରି କରେ,
ପିତ୍ରା ଵିଵଦମାନଶ୍ଚ ଯସ୍ଯ ଚୋପପତିର୍ଗୃହେ
ଯେଉଁଜଣ ପିତା ସହ ବିବାଦ କରେ, ଓ ଯାହାର ଘରେ ଜନାନୀଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ଅଛି,
ସ୍ତଵକଃ ସୂପକାରଶ୍ଚ ଯଶ୍ଚ ମିତ୍ରାଣି ନିନ୍ଦତି
ଯେଉଁମାନେ ଚାଟୁକାର, ରନ୍ଧନ କରୁଥିବା, ଏବଂ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି,
ଉନ୍ମତ୍ତୋ ଽପ୍ଯଥ ଷଣ୍ଢଶ୍ଚ ଭ୍ରୂଣହା ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
ଯେଉଁମାନେ ପାଗଳ, ନପୁଂସକ, ଗର୍ଭହନ୍ତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଶୟନକୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି,
ଵିକ୍ରୀଣାତି ଚ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵ୍ରତାନି ନିଯମାଂସ୍ତଥା
ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିୟମ ମାନେ ବିକ୍ରୟ କରନ୍ତି,
ଯଚ୍ଚଵାଣିଜକେ ଦତ୍ତଂ ନେହ ନାମୁତ୍ର ସଂଭଵେତ୍
ବ୍ୟାପାରୀକୁ ଯେଉଁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତାହାର ଫଳ ଏଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ମିଳେ ନାହିଁ।
ତଥା ପାଣଵିକେ ଵୈ ଚ କାରୁକେ ଧର୍ମଵର୍ଜିତେ
ଏହିପରି ଜୁଆରି କିମ୍ବା ଧର୍ମହୀନ କାରୁଗରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ନାହିଁ।
ଅନ୍ଯତ୍ରାସ୍ଯ ସମାଧାନଂ ନ ଵଣିକୂଛ୍ରାଦ୍ଧମର୍ହତି
ଏହାର ସମାଧାନ ଅନ୍ୟଠାରେ ହୁଏ; ବ୍ୟାପାରୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଷଷ୍ଟିଂ କାଣଃ ଶତଂ ଷଣ୍ଢଃ ଶ୍ଵିତ୍ରୀ ପଞ୍ଚଶତାନ୍ଯପି
ଏକ ଆଖି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଷାଠି, ନପୁଂସକ ପାଇଁ ଶତ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ପାଇଁ ପଞ୍ଚଶତ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ଭ୍ରଶ୍ଯେଦ୍ଧି ସ ଫଲାତ୍ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଦାତା ଯସ୍ତୁ ବାଲିଶଃ
ଏମିତି ଦାନ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଫଳରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ; ତେଣୁ ଅଜ୍ଞାନୀ ଦାତା ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।