ଃଂସଵାର୍ଯଵନୈରେଵ ଯଥାଵତ୍ପାଦଧାଵନମ୍
ପୋକରି, ନଦୀ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲ ଜଳରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପାଦ ଧୋଇବା ଉଚିତ।
ଉପଵାସସ୍ତ୍ରିରାତ୍ରଂ ତୁ ଦୁଷ୍ଟମୁକ୍ତେ ହ୍ଯୁଦାତ୍ଦୃତଃ
ଅଶୁଦ୍ଧ ମୁଁହୁଁ ଥିଲେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରିବା ନିୟମ।
ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ଵାନଂ ଶ୍ଵପାକଂ ଚ ତପ୍ତକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ସମାଚରେତ୍
କୁକୁର କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳକୁ ଛୁଇଁଲେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିରାତ୍ରମୁକ୍ତଂ ସସ୍ନେହାନ୍ଯେକରାତ୍ରମତୋ ଽନ୍ଯଥା
ତିନି ରାତି ପରେ ତେଲ ଓ ଦୁଧ ଭୋଜନ କରି ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ, ନାହିଁ ହେଲେ ଏକ ରାତି ପରେ।
ପୀତ୍ଵା ଚାପୋଭୂତିଲପା ଗତ୍ଵା ଚାପି ଯୁଗଂ ଧରମ୍
ପାଣି ପିଇବା, ମାଟି ଖାଇବା କିମ୍ବା ଏକ ଜୋତି ଜମି ଚାଲିବା ପରେ।
ପାପଦେଶାଶ୍ଚ ଯେ କେଚିତ୍ପାପୈରଧ୍ଯୁଷିତା ଜନୈଃ
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ପାପୀ ଲୋକେ ବସିଥାନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପାପ ଥିବା ସ୍ଥାନ କୁହାଯାଏ।
ଗଚ୍ଛତାଂ ରାଗସଂମୋହାତ୍ତେଷାଂ ପାପଂ ନ ଗଚ୍ଛତି
ଲୋଭ କିମ୍ବା ମୋହରେ ସେଠାକୁ ଯିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସେହି ପାପ ଲାଗେ ନାହିଁ।
ଆରୁହ୍ଯ ଭୃଗୁତୁଙ୍ଗଂ ତୁ ଗତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯାଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ଭୃଗୁ ପର୍ବତ ଚଢ଼ି, ପବିତ୍ର ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଯିବା ପରେ।
ହିମଵତ୍ପ୍ରଭଵା ନଦ୍ଯୋ ଯାଶ୍ଚାନ୍ଯା ଋଷିପୂଚିତାଃ
ହିମାବତ୍ ପର୍ବତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ନଦୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ପୂଜିତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଗତ୍ଵୈତାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ପାପୈଃ ସ୍ଵର୍ଗେ ଚାତ୍ଯନ୍ତମଶ୍ନୁତେ
ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀକୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବେ।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶାହଂ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ଵିଧୀଯତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନର ବିଶେଷ ନିୟମ ରହିଛି।
ଉଦକ୍ଯା ସର୍ଵଵର୍ଣାନାଂ ଚତୂରାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି
ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ, ଚାରି ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ସହିତ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ନଗ୍ନାଦୀନ୍ମୃତହାରାଂଶ୍ଚ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୌଚଂ ଵିଧୀଯତେ
ନଗ୍ନ, ମୃତ ଲୋକ କିମ୍ବା ମୃତଦେହ ବହନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲେ, ଶୁଦ୍ଧି ନିୟମ ଅନୁସରିବା ଦରକାର।
ଏତଦେଵ ଭଵେଚ୍ଛୌଚଂ ମୈଥୁନେ ଵମନେ ତଥା
ଏହି ଏକେ ନିୟମ, ମିଥୁନ ଯୋଗ କିମ୍ବା ବମି କଲେ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଚାଦ୍ଭିଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତୁ ହସ୍ତୌ ଚୈଵ ପୁନର୍ମୃଦା
ପାଣିରେ ଭଲଭାବେ ଧୁଇଁ ଓ ସ୍ନାନ କରି, ପୁଣି ମାଟି ସହିତ ହାତ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଶୌଚଵିଧିର୍ଦୃଷ୍ଟଃ ସର୍ଵକୃତ୍ଯେଷୁ ନିତ୍ଯଦା
ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧିର ନିୟମ ସବୁ କାମରେ ସବୁବେଳେ ଅନୁସରିତ ହୁଏ।
ଅରଣ୍ଯେ ଶୌଚମେତତ୍ତୁ ଗ୍ରାମ୍ଯଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯତଃ ପରମ୍
ଏହା ଅଟବାରେ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ନିୟମ; ଏବେ ଗ୍ରାମର ନିୟମ କହିବି।
ଅତିରିକ୍ତମୃଦଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ମୃଦନ୍ତେ ତ୍ଵଦ୍ଭିରେଵ ଚ
ଅଧିକ ମାଟି ଦେବା ଉଚିତ, ଶେଷରେ କେବଳ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦରକାର।
କଣ୍ଠଂ ଶିରୋ ଵା ଆଵୃତ୍ଯ ରଥ୍ଯାପଣଗତୋ ଽପି ଵା
କଣ୍ଠ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ଢାକି, ରାସ୍ତା କିମ୍ବା ବଜାରକୁ ଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ନିୟମ ଅନୁସରିବା ଉଚିତ।
ପକ୍ଷାଲ୍ଯ ପାତ୍ରଂ ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଆଚମ୍ଯାଭ୍ଯୁକ୍ଷଣଂ ତତଃ
ପାତ୍ର ଭଲଭାବେ ଧୁଇଁ ସ୍ଥାନରେ ରଖି, ପରେ ପାଣି ଚୁଷି ଓ ଛିଟାଇବା ଦରକାର।
ପୁଷ୍ପାଦୀନାଂ ତୃଣାନାଂ ଚ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ହଵିଷାଂ ତଥା
ପୁଷ୍ପ, ଘାସ ଓ ହବିସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପାଣି ଛିଟାଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ନିୟମ।
ନାପ୍ରୋକ୍ଷିତଂ ସ୍ପୃଶେତ୍କିଞ୍ଚିଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧେ ଦୈଵେ ଽଥ ଵା ପୁନଃ
ପିତୃ କିମ୍ବା ଦେବତା ପୂଜାରେ, ଯାହାକୁ ପାଣି ଛିଟାଯାଇନାହିଁ, ତାହାକୁ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସଂଵୃତେ ଯଜମାନସ୍ତୁ ସର୍ଵଶ୍ରାଦ୍ଧେ ସମାହରେତ୍
ଯେତେବେଳେ କ୍ରିୟା ଆବୃତ ରହିଥାଏ, ଯଜମାନ ସମସ୍ତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ସମଗ୍ରୀ ଏକଠା କରିବା ଉଚିତ।
ଦକ୍ଷିଣେନ ତୁ ହସ୍ତେନ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଵେଦିମାଲଭେତ୍
ଡାହାଣ ହାତରେ, ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱର ବେଦିକୁ ଶୋଭା ଦେବା ଦରକାର।
କ୍ଷରଣଂ ସ୍ଵପ୍ନଯୋଶ୍ଚୈଵ ତଥା ମୂତ୍ରପୁରୀଷଯୋ
ସ୍ୱପ୍ନ ସମୟରେ ଦେହରୁ କିଛି ଝରିଯିବା, କିମ୍ବା ପେଶାବ ଓ ପଖାନ୍ଡ କରିବା,
ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟାନାଂ ଚ ସଂସ୍ପର୍ଶେ ତଥା ପାଦାଵସେଚନେ
ଅପଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଛୁଇଁବା, କିମ୍ବା ପାଦ ଧୁଅଁଥିବା ବେଳେ,
ସଂଦେହେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଶିଖାଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତଥୈଵ ଚ
ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଅବସ୍ଥାରେ ଶିଖାକୁ ଏହିପରି ଭାବେ ଖୋଲିବା ଉଚିତ।
ଉଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯାଵେଶ୍ଚ ସଂସ୍ପର୍ଶେ ଦର୍ଶନେ ଽଵାଚ୍ଯଵାଚିନାମ୍
ଉଷ୍ଟ୍ର ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଦେଖିବାବେଳେ, କିମ୍ବା ଅପଶବ୍ଦ କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ,
ସଶବ୍ଦମେଗୁଲୀଭିର୍ଵା ପତିତଂ ଵା ଵିଲୋକଯନ୍
ଧ୍ୱନି କିମ୍ବା ମଳ ସହିତ ପଡ଼ିଥିବା କିଛି ଦେଖିଲେ,
ଉପଵିଶ୍ଯ ଶୁଚୌ ଦେଶେ ପ୍ରଯତଃ ପ୍ରାଗୁଦଙ୍ମୁଖଃ
ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସି, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା ଉଚିତ।