ପ୍ରଲୀଯତେ ଵୃଷୋ ଯସ୍ମିନ୍ନିରାଲଂବଶ୍ଚ ଯୋ ବୃଷେ
ଯେଉଁଅଞ୍ଚଳରେ ବୃଷ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, କିମ୍ବା ବୃଷ ନିରାଶ୍ରୟ ଭାବେ ଦଉଡ଼ିଥାଏ—
ଵୃଷୋ ଵେଦାଶ୍ରମସ୍ତସ୍ମିନ୍ଯୋ ଵୈ ସମ୍ଯଙ୍ନ ପଶ୍ଯତି
ସେଉଁଅଞ୍ଚଳରେ ବୃଷ ବେଦ ଓ ଆଶ୍ରମର ପ୍ରତିକ; ଯେଉଁଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଭାବକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖିନାହିଁ—
ପୁରା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ନିର୍ଜିତୈରସୁରୈସ୍ତଥା
ପୂର୍ବେ ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଯେତେବେଳେ ଅସୁରମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ—
ଵୃଦ୍ଧଶ୍ରାଵକିନିର୍ଗ୍ରନ୍ଥାଃ ଶାକ୍ଯା ଜୀଵକକାର୍ପଟାଃ
ବୃଦ୍ଧ ଶ୍ରାବକ, ନିର୍ଗ୍ରନ୍ଥ, ଶାକ୍ୟ, ଜୀବକ ଓ କାର୍ପଟମାନେ—
ଵୃଥା ଜଟୀ ଵୃଥା ମୁଣ୍ଡୀ ଵୃଥା ନଗ୍ନଶ୍ଚ ଯୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ଅନ୍ୟଥା ଜଟାଧାରୀ, ଅନ୍ୟଥା ମୁଣ୍ଡି, ଅନ୍ୟଥା ନଗ୍ନ ଦ୍ୱିଜ—
କୁଲଧର୍ମାତିଗାଃ ଶଶ୍ଵଦ୍ଵୃଥା ଵୃତ୍ତିକଲତ୍ରକାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସଦା କୁଳଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟଥା।
ଏତୈର୍ହି ଦତ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ଵୈ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଗଚ୍ଛତି ଦାନଵାନ୍
ଏମାନେ ଥିଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଦାନବମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଦସ୍ଯୁଶ୍ଚୈଵ ନୃଶଂସଶ୍ଚ ଦର୍ଣନେ ତାନ୍ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ଏକ ଦସ୍ୟୁ ଓ ଏକ ନିର୍ଦୟ ଲୋକ—ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ସେମାନେକୁ ଦୂରେଇ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦେଵତାନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ଵିଵାଦେ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ଯେ
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ସଂପର୍କରେ ବିବାଦ କଥା କହନ୍ତି—
ଅସୁରାନ୍ଯାତୁଧାନାଂଶ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟମେଭିର୍ଵ୍ରଜତ୍ଯୁତ
ଏମାନେ ମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅସୁର ଓ ଯାତୁଧାନମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ଵୈଶ୍ଯଂ ଦ୍ଵାପରମିତ୍ଯାହୁଃ ଶୂଦ୍ରଂ କଲିଯୁଗଂ ସ୍ମୃତମ୍
ବୈଶ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ପ୍ରତିନିଧି, ଶୂଦ୍ରମାନେ କଳିଯୁଗର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।
ଯୁଦ୍ଧାନି ଦ୍ଵାପରେ ନିତ୍ଯଂ ପାଖଣ୍ଡାଶ୍ଚ କଲୌ ଯୁଗେ
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ସଦା ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ; କଳିଯୁଗରେ ବିପଥ ଅଧିକ।
ଶ୍ଵା ଚୈଵ ହନ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧାନି ଦର୍ଶନାଦେଵ ସର୍ଵଶଃ
କୁକୁରକୁ ଦେଖିବାମାତ୍ରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ସମସ୍ତ ଫଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
ପତିତୈର୍ମଲିନୈଶ୍ଚୈଵ ନ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ କଥଞ୍ଚନ
ପତିତ ଓ ଅପବିତ୍ର ଲୋକମାନେ କେବେ ବି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଉତ୍ସ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯାଃ ପ୍ରଧା ନାର୍ଥୈଃ ସଂସ୍କାରସ୍ତ୍ଵାପଦୋ ଭଵେତ୍
ଏପରି ଲୋକମାନେ ଦାନରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ, ନହେଲେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅପଶକୁନ ହୁଏ।
ସୃଷ୍ଟଂ ଯୁକ୍ତାଭିରଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ଚ ଵିଧୀଯତେ
ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଉଚିତ ଭାବେ ପୂଜିତ ପାଣିରେ ଦାନକୁ ଛିଟାଇବା ନିୟମ।
ଗୁରୁସୂର୍ଯାଗ୍ନିଵାସ୍ରାଣାଂ ଦର୍ଶନଂ ଵାପି ଯତ୍ନତଃ
ଗୁରୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସତର୍କ ରହିବା ଦରକାର।
ଅମେଧ୍ଯୈର୍ଜଙ୍ଗମୈର୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଶୁଷ୍କଂ ପର୍ଯୁଷିତଂ ଚ ଯତ୍
ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଅପବିତ୍ର ପଶୁ ଦେଖିଛି, କିମ୍ବା ଶୁଖିଗଲା କିମ୍ବା ବାସି ହୋଇଛି, ସେଗୁଡିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
ଶର୍କରାକୀଟପାଷାଣୈଃ କେଶୈର୍ଯଚ୍ଚାପ୍ଯୁ ପାହୃତମ୍
ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଚୁଣ, ପୋକା, ପଥର କିମ୍ବା କେଶ ସହିତ ଛୁଇଁଛି, ସେଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଦରକାର।
ସିଦ୍ଧୀକୃତାଶ୍ଚ ଯେ ଭକ୍ଷ୍ଯାଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଲଵଣୀକୃତାଃ
ଯେଉଁ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ଲୁଣ ଦେଇ ତିଆରି ହୋଇଛି, ସେଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ।
ଵାସସା ଚାଵଧୂତାନି ଵର୍ଜ୍ଯାନି ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣି
ବସ୍ତ୍ର ଛୁଇଁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅଯଜ୍ଞଯ ତଯୋ ନାମ ତେ ଧ୍ଵଂସଂତି ଯଥା ରଜଃ
ଏପରି ଅଯୋଗ୍ୟ ଦାନ ଯଜ୍ଞ ନୁହେଁ, ସେଗୁଡିକ ଧୂଳି ପରି ଉଡିଯାଏ।
ସୈନ୍ଧଵଂ ଲଵଣଂ ଚୈଵ ତଥା ମାନସସଂଭଵମ୍
ପାହାଡ଼ିଆ ଲୁଣ, ସାଧାରଣ ଲୁଣ ଓ ଖଣିରୁ ମିଳୁଥିବା ଲୁଣ ମଧ୍ୟ ଗଣନା କରିବା ଦରକାର।
ଅଗ୍ନୌ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ଗୃଙ୍ଣୀଯାଦ୍ଧସ୍ତୌ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଏହି ଲୁଣଗୁଡିକୁ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ଅଗ୍ନିକୁ କିମ୍ବା ନିଜ ହାତରେ ସାବଧାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ କାର୍ଯଂ ତଥୈଵାଵପନଂ ପୁନଃ
ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଛିଟାଇ ଓ ପବିତ୍ରତା ଦେବା, ଏବଂ ଠିକ୍ ଭାବେ ବିଭାଜନ କରିବା ଦରକାର।
ଅଶ୍ମମୂଲଫଲେକ୍ଷୂଣାଂ ରଜ୍ଜୂନାଂ ଚର୍ମଣାମପି
ପଥର, ମୂଳ, ଫଳ, ଇଖ, ରସ୍ସି ଓ ଚର୍ମ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ତଥା ଦନ୍ତାସ୍ଥି ଦାରୁଣାଂ ଶୃଙ୍ଗାଣାଂ ଚାଵଲେଖନମ୍
ଦାନ୍ତ, ଅସ୍ଥି, କାଠି ଓ ଶୃଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର କରିବା ନିୟମ ଅଛି।
ମଣିମୁକ୍ତାପ୍ରଵାଲାନାଂ ଜଲଜାନାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ମଣି, ମୁକ୍ତା, ପଗଡ଼ ଓ ଜଳଜ ଜିନିଷ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ସ୍ଯାଚ୍ଛୌଚଂ ସର୍ଵବାଲାନାମାଵିକାନାଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ସମସ୍ତ ପକାନଥିବା ଫଳ ଓ ସମସ୍ତ ଭେଡ଼ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ରତା ଦରକାର।
ଆଦ୍ଯନ୍ତଯୋସ୍ତୁ ଶୌଚାନାମଦ୍ଭିଃ ପ୍ରକ୍ଷାଲନଂ ଵିଧିଃ
ପବିତ୍ରତାର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ପାଣିରେ ଧୋଇବା ନିୟମ ଅଛି।