ପୃଷ୍ଠତଃ ପାଣି ପାଦାଶ୍ଚ ପୃଷ୍ଠତୋ ଵାତରଂହସଃ
ସେମାନଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଛଳେ, ପଛରୁ ବାତାସର ଗତିରେ ଚାଲନ୍ତି।
ନଗ୍ନକା ହ୍ଯନିକେତାଶ୍ଚ ଲଂବଶେଫ ଆଣ୍ଡପିଡକାଃ
ସେମାନେ ନଗ୍ନ, ଘରନାହିଁ, ଲଟକୁଥିବା ଲିଙ୍ଗ ଓ ଫୁଲିଯାଇଥିବା ଅଣ୍ଡ।
ଷୋଡଶୈତା ହି ଜାତ୍ଯସ୍ତାଃ ପିଶାଚାନାଂ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ଏହି ଛଉଦଶ ପିଶାଚ ପ୍ରକାରକୁ ତାଙ୍କର ଜାତି ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମା ତେଭ୍ଯୋ ଵରଂ ପ୍ରାଦାତ୍କାରୁଣ୍ଯାଦଲ୍ପଚେତସଃ
ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି ଦେଖି, କରୁଣାବଶତଃ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ।
ସଂଧ୍ଯେ ଉଭେ ପ୍ରଚାରଂ ଚ ସ୍ଥାନାନ୍ଯାଜୀଵମେଵ ଚ
ସେମାନେ ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଚଳାଚଳ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଓ ଜୀବିକା ଲାଗି ପାଇଲେ।
ଵିଧ୍ଵସ୍ତାନି ଚ ଯାନି ସ୍ଯୁରନାଚାରୋଷିତା ନି ଚ
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଭଙ୍ଗା ଅଥବା ଅନାଚାରୀମାନେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର।
ରାଜମାର୍ଗୋପରଥ୍ଯାଶ୍ଚ ନିଷ୍କୁଟାଶ୍ଚତ୍ଵରାଣି ଚ
ରାଜପଥ, ଗଲି, ଗୁପ୍ତ ରାସ୍ତା ଓ ଚଉକ ତାଙ୍କର ଚଳାଚଳ ସ୍ଥାନ।
ପଥୋ ନଦ୍ଯୋ ଽଥ ତୀର୍ଥାନି ଚୈତ୍ଯଵୃକ୍ଷା ମହାପଥମ୍
ପଥ, ନଦୀ, ତୀର, ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଓ ବଡ଼ ରାସ୍ତା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ରହନ୍ତି।
ଅଧାର୍ମିକୋ ଜନସ୍ତେଷାମା ଜୀଵୋ ଵିହିତଃ ସୁରୈଃ
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅଧର୍ମିକ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ପ୍ରକୃତୋପଧିସଂଧାନାଶ୍ଚୋରା ଵିଶ୍ଵାସଘାତିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରକୃତିରୁ ଚତୁର, ଚୋର ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି।
ଆରଭ୍ଯନ୍ତେ କ୍ରିଯାଯାସ୍ତୁ ପିଶାଚାସ୍ତତ୍ର ଦୈଵତମ୍
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ସେଠି ପିଶାଚମାନେ ଦେବତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଧୂପୈର୍ହାରିଦ୍ରକୃସରୈସ୍ତିଲଭକ୍ଷଗୁଡୌଦନୈଃ
ଧୂପ, ହଳଦି ଭାତ, ତିଳ ମୁଢି, ଗୁଡ଼ ଭାତ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପୂଜିତ।
ଏଵସୁକ୍ତାସ୍ତୁ ବଲଯସ୍ତ୍ଵେଷାଂ ଵୈ ପର୍ଵସଂଧିଷୁ
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ସେନାମାନେ ପାହାଡ଼ର ସଂଧିସ୍ଥଳୀରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଭୂତପିଶାଚାନାଂ ଗିରୀଣାଂ ଶୂଲପାଣିନାମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀ, ଭୂତ, ପାହାଡ଼ରେ ବସୁଥିବା ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ।
ଦ୍ଵୀପିନଶ୍ଚ ସୁତାସ୍ତସ୍ଯାଃ ଶ୍ଵାପଦାଶ୍ଚାମିଷାଶିନଃ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱୀପବାସୀ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ମାଂସ ଖାଇଥିବା ପଶୁ।
ତସ୍ଯା ଦୁହିତରଃ ପଞ୍ଚ ତାସାଂ ନାମାନି ମେ ଶୃଣୁ
ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ଝିଅ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ନାମ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ଅନୁଵୃତ୍ତା ଚ ଵିଜ୍ଞେଯା ତାସାଂ ଵୈ ଶୃଣୁତ ପ୍ରଜାଃ
ସେମାନଙ୍କର ବଂଶଜମାନେ 'ଅନୁବୃତ୍ତା' ଭାବରେ ଜଣାଯାନ୍ତି; ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଇତ୍ଯେଵମାଦିର୍ହି ଗଣୋ ମୈନୋ ଵିସ୍ତୀର୍ଣ ଉଚ୍ଯତେ
ଏହିପରି ଭାବରେ ମୈନା ନାମକ ବଡ଼ ଗୋଷ୍ଠୀର ଆରମ୍ଭ ଏଭଳି ହେବାକୁ କୁହାଯାଏ।
ଉଗ୍ରାଶ୍ଚ ଶିଶୁମାରାଶ୍ଚାମୀନାଶ୍ଚୈତାନ୍ଵ୍ଯଜାଯତ
ସେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ, ଘରିଆଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଛ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତଥା ଶଙ୍ଖଵିକାରାଣି ଜନଯାମାସ ନୈକଶଃ
ଏହିପରି ଭାବରେ ସେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଶଂଖ ପ୍ରଜାତି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଐଣେଯାନାଂ ଵିକାରାଣି ଶଂବୂକାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ସେ ଏହିପରି ଭାବରେ କଛୁଆ ଏବଂ ଶମୁକ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ତଥା ଶଙ୍ଖଵିକାରାଣି ପରିଵୃତ୍ତା ଵ୍ଯଜାଯତ
ଏହିପରି ଭାବରେ ଶଂଖ ପ୍ରଜାତିର ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଇତ୍ଯେଷ ହି ଋଷାଵଂଶଃ ପଞ୍ଚଶାଖଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ ଋଷା ନାମକ ପଞ୍ଚଶାଖୀ ବଂଶର ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି।
ସଂସ୍ଵେଦଜଵିକାରାଣି ଯଥା ଯେଭ୍ଯୋ ଭଵନ୍ତି ହ
ଯେପରି ଘରମା ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେପରି ରୂପ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଏ।
ମନୁଷ୍ଯସ୍ଵେଦମଲଜା ଉଶନା ନାମ ଜନ୍ତଵଃ
ମଣିଷମାନଙ୍କର ଘରମ ଏବଂ ମଳରୁ 'ଉଶନା' ନାମକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଶଙ୍ଖୋପଲଵିକାରାଣି କୀଲକାଵରକାଣି ଚ
ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶଂଖ, ପଥର ଏବଂ କୀଟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଯଥା ଘର୍ମଦିତପ୍ପାଭ୍ଯଶ୍ଚାଭ୍ଦ୍ଯୋ ଵୃଷ୍ଟିଭ୍ଯ ଏଵ
ଯେପରି ତାପ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ, ପାଣି ଏବଂ ବର୍ଷାରୁ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ସେପରି।
ମକ୍ଷିକାଃ ପିଚ୍ଛଲା ଦେଶାସ୍ତଥା ତିତ୍ତିରିପୁତ୍ତିକାଃ
ମକ୍ଷିମାନେ, ପିଚ୍ଚଳ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଟିଟିରି ଓ ତାଙ୍କର ଛୁଆମାନେ ଏଭଳି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଜଲଜାଃ ସ୍ଵେଦଜାଶ୍ଚୈଵ ଜାଯନ୍ତେ ଜନ୍ତସ୍ତ୍ଵିମେ
ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଜଳରେ ବା ଘରମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଏମିତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ସିଂହଲା ରୋମଲାଶ୍ଚୈଵ ପିଚ୍ଛିଲାଃ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ସିଂହଳା, ରୋମଳା ଏବଂ ପିଚ୍ଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏଠି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି।