ଗୃହେଷୁ ଗୃହଗର୍ଭେଷୁ ଗୃହଵାସାଵଲଂବିନଃ
ସେମାନେ ଘରରେ, ଘରର ଭିତରେ ଏବଂ ଘର ଜୀବନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବସୁଥାନ୍ତି।
ତଥା ଵନଚରାଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଵଭାଵାତ୍ସମଵସ୍ଥିତାଃ
ଏଭଳି ଅନେକେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସନ୍ତି, ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ସେଠାରେ ରହନ୍ତି।
ନୀଲଜୀମୂତଵର୍ଣାଶ୍ଚ କପିଲା କେକରାରୁଣାଃ
କିଛିମାନେ ମେଘ ଭଳି ଗାଢ଼ ନୀଳ, କିଛି ହଳଦିଆ, କିଛି ଚିଟିକିଆ, କିଛି ଲାଲ ରଙ୍ଗର।
ନଖଦଂଷ୍ଟ୍ରାଯୁଧା ଘୋରା ମଯୂରସମଭାଷଣାଃ
କିଛି ଭୟଙ୍କର, ନଖ ଓ ଦାଢ଼ିରେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଏବଂ ମୟୂର ଭଳି କଥା କହନ୍ତି।
ଶ୍ଯାମଶ୍ଚ ଶବଲଶ୍ଚୈଵ ଯମସ୍ଯାନୁଚରୌ ସ୍ମୃତୌ
କଳା ଓ ଚିଟିକିଆ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଯମଙ୍କର ସହାୟକ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଶ୍ରୁତିମାପ୍ତଃ ପୁନର୍ଵଂଶଃ ସାରମେଯେଷୁ ସର୍ଵଦା
ସାରମେୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଂଶ ପରମ୍ପରା ସଦା ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିଥାଏ।
ଵିଷାଦଯନ୍ତି ଚ ନରାନ୍ସର୍ଵଜାତିସମନ୍ଵିତାନ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗୁଣ ଥିବା ଲୋକମାନେଂକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାଜ୍ଜନ୍ମ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣାଂ ଶ୍ରାଵଯେତ୍ତୁ ଯଃ
ଏହି ଦାଢ଼ିଅଛିଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ କଥା ଯିଏ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ଶୁଣାଇବା,
ତାତ୍କାଲମରଣଂ ଚୈଵ ଭଵତୀତି ଵିନିର୍ଣଯଃ
ସେଇ ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଯାଏ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ।
ଵାନପ୍ରସ୍ଥା ଶ୍ରିତଂ ଧର୍ମମାପ୍ନୋତି ମୁନିସେଵିତମ୍
ଯିଏ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ହୋଇ ଏହି ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ମୁନିମାନେ ସମ୍ମାନ କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଚ୍ଯଵତେ ନ ଚ ଜ୍ଞାନେନ ଜାଯତେ ଦେଵଯୋନିଷୁ
ସେ ଜ୍ଞାନରୁ ଅପସୃତ ହୁଏ ନାହିଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଋକ୍ଷା ମାର୍ଜାରଲୋହାସା ଵାନରା ମାଯଵସ୍ତଥା
ଭାଲୁ, ବିଲାର, ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ବାନର ଏବଂ ମାୟାରେ ପାରଦର୍ଶୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ଏଷାଂ ପ୍ରଣେତା ସର୍ଵେଷାଂ ଵାଲୀ ରାଜା ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳଶାଳୀ ରାଜା ବାଲୀ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି।
ପ୍ରସହ୍ଯ ହନ୍ତା ରୌଦ୍ରାଣାମସୁରାଣାଂ ବଲୀଯସାମ୍
ସେ ଦାରୁଣ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁରମାନେଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ବଧ କରିଥିଲେ।
ପକ୍ଷ ଏଷ ସମୁଦ୍ଦିଷ୍ଟୋ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ସହାଯଵାନ୍
ଏହି ପକ୍ଷଟିକୁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଇତ୍ଯେତେ ହରଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ଇରାଵତ୍ଯା ନିବୋଧତ
ଏହିପରି ଇରାବତୀର ହରିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲେ; ଆଉ ଶୁଣ।
ହସ୍ତାଭ୍ଯାଂ ପରିଗୃହ୍ଯାଥ ରଥନ୍ତରମଗାଯତ
ତାଙ୍କମାନେ ଦୁଇହାତରେ ଧରି ରଥନ୍ତର ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ସଂପ୍ରାଯଚ୍ଛଦିରାଵତ୍ଯୈ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ସ ତୁ ଭୌଵନଃ
ସେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ପୁଅ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଇରାବତୀଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଦେଵରାଜୋପଵାହ୍ଯତ୍ଵାତ୍ପ୍ରଥମଃ ସ ମତଙ୍ଗରାଟ୍
ଦେବରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମେ ଯୋଜିତ ହେବାରୁ ସେ ମତଙ୍ଗରାଜ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଅଞ୍ଜନସ୍ଯୈକମୂଲସ୍ଯ ସୁଵର୍ଣାଭସ୍ଯ ହସ୍ତିନଃ
ଏହା ଅଞ୍ଜନା, ଏକମୂଳ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ହାତୀ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଂଽଜନଶ୍ଚୈଵ ସୁପ୍ରତୀକଶ୍ଚ ଵାମନଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଅଞ୍ଜନା, ସୁପ୍ରତୀକ ଏବଂ ବାମନ।
ଦିଗ୍ଗଜାନ୍ବଲିନଶ୍ଚୈଵାଭ୍ରମୁର୍ଜ ନଯତାପ୍ସୁଗାନ୍
ସେ ବଳଶାଳୀ ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ଓ ମେଘପ୍ରଭାବୀ ଜଳବାହକମାନେଙ୍କୁ ନେଇଥିଲେ।
ସଂକୀର୍ଣୋ ହ୍ଯଞ୍ଜନୋ ଯୋ ଽସାଵୌପଵାହ୍ଯୋ ଯମସ୍ଯ ସଃ
ଯିଏ ଏହି ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ଅଞ୍ଜନା, ସେ ଯମଙ୍କ ଯୋଜିତ ହାତୀ।
ପଦ୍ମୋ ମନ୍ଦସ୍ତୁ ଯୋ ଗୌରୋ ଦ୍ଵିପୋ ହ୍ଯୈଲଵିଲସ୍ଯ ଚ
ପଦ୍ମ, ମନ୍ଦ ଏବଂ ଇଲାବିଳାଙ୍କ ଧଳା ହାତୀ।
ପଦ୍ମୋତ୍ତମଃ ପଦ୍ମାଗୁଲ୍ମୋ ଗଜୋ ଵାତଗଜୋ ଗଜଃ
ପଦ୍ମୋତ୍ତମ, ପଦ୍ମାଗୁଲ୍ମ, ପଦ୍ମ ଏବଂ ବାୟୁହାତୀ।
ଉଦଗ୍ରଭାଵେନୋ ପେତା ଜାଯନ୍ତେ ତସ୍ଯ ଚାନ୍ଵଯେ
ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାମାନେ ଉଚ୍ଚ ଗୁଣର ଧାରକ।
ସାମଜାଂସ୍ତୁ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାଗାନନ୍ଯାନପି କ୍ରମାତ୍
ଏବେ ମୁଁ ସାମଜ ହାତୀମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ନାଗମାନେଙ୍କୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ଜାତୌ ନାମ୍ନା ଶ୍ରୁତୌ ତାଭ୍ଯାଂ ସୁପ୍ରତୀକପ୍ରମର୍ଦନୌ
ସେଇ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ସୁପ୍ରତୀକ ଓ ପ୍ରମର୍ଦ୍ଦନ ଜନ୍ମ ଓ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ବଲିନଃ ଶଙ୍କିତାଶ୍ଚୈଵ ସ୍ମୃତାସ୍ତଦ୍ଵଂଶିନୋ ଗଜାଃ
ସେଇ ବଂଶର ହାତୀମାନେ ବଳଶାଳୀ ଏବଂ ସଚେତନ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ।
ତାମ୍ର ପର୍ଣଶ୍ଚ ତତ୍ପୁତ୍ରାଃ ସଂଘଚାରିଵିଷାଣିନଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ତାମ୍ର ଓ ପର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଘୁରୁଥିବା ବାକା ଦାଁତର ହାତୀ।