ପ୍ରଶାନ୍ତଵାତେ ଽନ୍ଧକାରେ ନିରାଲୋକେ ସମନ୍ତତଃ
ପବନ ଶାନ୍ତ ଥାଏ, ଚାରିପଟେ ଅନ୍ଧାର ଓ ଆଲୋକ ନଥାଏ,
ଵିଭାଗମସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ପ୍ରକର୍ତୁଂ ପୁନରୈଚ୍ଛତ
ସେଠାରେ ପୁଣି ଏହି ଲୋକର ବିଭାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ତଦା ଭଵତି ସ ବ୍ରହ୍ମା ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରପାତ୍
ସେତେବେଳେ ସେ ବ୍ରହ୍ମା ହେଇଯାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ହଜାର ଆଖି ଓ ହଜାର ପାଦ ଅଛି।
ବ୍ରହ୍ମା ନାରାଯଣା ଖ୍ଯସ୍ତୁ ସୁଷ୍ଵାପ ସଲିଲେ ତଦା
ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ନାରାୟଣ ଭାବରେ ପରିଚିତ, ସେତେବେଳେ ଜଳରେ ଶୟନ କରିଥିଲେ।
ଅନେନାଦ୍ଯେନ ପାଦେନ ପୁରାଣଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ଏହି ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ପୁରାତନ କଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସଂହୃଷ୍ଟମନାଃ କାପେଯଃ ସଂଶଯାଯତି
ଶୁଣିବା ପରେ, କାପେୟ ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ସନ୍ଦେହ ପଚାରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅଥ ପ୍ରବୃତି କଲ୍ପଜ୍ଞଃ ପ୍ରତିସଂଧିଃ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
ତାପରେ, ସେ କ୍ରମର ଜ୍ଞାନୀ ଏହାର ପରମ୍ପରା ବିସ୍ତାର କରିବେ।
ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି ଯଥାଵତ୍କୁଶଲୋ ହ୍ଯସି
ମୁଁ ଏହିକଥା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଦକ୍ଷ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯୋଦ୍ଭଵଂ କୃତ୍ସ୍ନମାଖ୍ଯାତୁମୁପଚକ୍ରମେ
ସେ ତିନି ଲୋକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କଲ୍ପଂ ଭୂତଂ ଭଵିଷ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରତିସଂଧିଶ୍ଚ ଯସ୍ତଯୋଃ
ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ପରମ୍ପରା ଅଛି।
ଯଶ୍ଚାଯଂ ଵର୍ତତେ କଲ୍ପୋ ଵାରାହଃ ସାଂପ୍ରତଃ ଶୁଭଃ
ଏବଂ ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନ କଳ୍ପ, ଶୁଭ ବରାହ କଳ୍ପ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଛି।
ତସ୍ଯ ଚାସ୍ଯ ଚ କଲ୍ପସ୍ଯ ମଧ୍ଯାଵସ୍ଥାଂ ନିବୋଧତ
ଏହି କଳ୍ପ ଓ ସେଇ କଳ୍ପର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାକୁ ବୁଝ।
ଅନ୍ଯଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ କଲ୍ପୋ ଜନଲୋକାଦଯଃ ପୁନଃ
ଏକ ନୂତନ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଜନଲୋକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଣି ଆସନ୍ତି।
ଵ୍ଯୁଚ୍ଛିଦ୍ଯନ୍ତେ ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ କଲ୍ପାନ୍ତେ ସର୍ଵଶସ୍ତଦା
କଳ୍ପର ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।
ମନ୍ଵନ୍ତରେ ଯୁଗାଖ୍ଯାନାମଵିଚ୍ଛିନ୍ନାସ୍ତୁ ସଂଧଯଃ
ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଯୁଗମାନଙ୍କର ସନ୍ଧି ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ଉକ୍ତା ଯେ ପ୍ରକ୍ରିଯାର୍ଥେନ ପୂର୍ଵକଲ୍ପାଃ ସମାସତଃ
ଯେଉଁ ପୂର୍ବ କଳ୍ପମାନେ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ଷେପରେ କହାଯାଇଛି।
ଆସୀତ୍କଲ୍ପେ ଵ୍ଯତୀତେ ଵୈ ପରର୍ଦ୍ଧାତ୍ପରମସ୍ତୁ ଯଃ
ଏକ ପୂର୍ବତନ କଳ୍ପ ଥିଲା, ଯାହା ମହାଅର୍ଧରୁ ଉପରେ ଥିଲା।
ପ୍ରଥମଃ ସାଂପ୍ରତସ୍ତେଷାଂ କଲ୍ପୋଂ ଯୋ ଵର୍ତତେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପ୍ରଥମ କଳ୍ପ ହେଉଛି ବର୍ତ୍ତମାନ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାଟି, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ଏଷ ସଂସ୍ଥିତକାଲସ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ଯାହାରସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତଃ
ଏହା ହେଉଛି ସ୍ଥିରତାର କାଳ; ତାପରେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଚତୁର୍ଯୁଗସହସ୍ରତି ସହ ମନ୍ଵନ୍ତରୈଃ ପୁରା
ପୂର୍ବେ, ଚାରିଯୁଗର ହଜାର ସମୂହ ଓ ମନ୍ବନ୍ତର ସହିତ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତଦା ଦେଵା ଆସନ୍ଵୈମାନିକାସ୍ତୁ ଯେ
ସେ ସମୟରେ ଦେବମାନେ, ଯେମାନେ ଆକାଶରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଅଛିଥିଲେ ।
ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିରେଵୈତାଃ କୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ସୁକୃତାତ୍ମ ନାମ୍
ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଟେଇ କୋଟି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଦେବମାନେ ଥିଲେ ।
ତ୍ରୀଣି କୋଟିଶତାନ୍ଯାସନ୍ କୋଟ୍ଯୋ ଦ୍ଵିନଵତିସ୍ତଥା
ତିନିଶେ କୋଟି ଏବଂ ଦୁଇନବେ କୋଟି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ଏକୈକସ୍ମିଂସ୍ତୁ କଲ୍ପେ ଵୈ ଦେଵା ଵୈମାନିକାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ, ଏହି ଆକାଶବାସୀ ଦେବମାନେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି ।
ଦେଵାଶ୍ଚ ପିତରଶ୍ଚୈଵ ଋଷଯୋ ଽମୃତପାସ୍ତଥା
ଦେବ, ପିତୃ, ଋଷି ଏବଂ ଅମରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ ।
ଵର୍ଣାଶ୍ରମାତିରିକ୍ତାଶ୍ଚ ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ଖେ ସୁରାଃ
ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ସୀମା ଛାଡ଼ି ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଥିବା ଦେବମାନେ ଥିଲେ ।
ତୁଲ୍ଯନିଷ୍ଠାଭଵନ୍ସର୍ଵେ ପ୍ରାପ୍ତେ ହ୍ଯାଭୂତସଂପ୍ଲଵେ
ବଡ଼ ବିନାଶ ଆସିବାବେଳେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ ।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵାସିନୋ ଦେଵା ଇହ ତାନାଭିମାନିନଃ
ତିନି ଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଦେବମାନେ, ନିଜ ଦେହକୁ ଅଭିମାନ କରୁଥିବା ସେମାନେ, ଏଠାରେ ଥିଲେ ।
କଲ୍ପାଵସାନିକା ଦେଵାସ୍ତ ସ୍ମିନପ୍ରାପ୍ତେ ହ୍ଯୁପପ୍ଲଵେ
ଯେଉଁ ଦେବମାନେ କଳ୍ପର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ବିନାଶ ଆସିଲେ, ଏହି ଦିଗରେ ଗଲେ ।
ମହର୍ଲୋକାଯ ସଂଵିଗ୍ନାସ୍ତତସ୍ତେ ଦଧିରେ ମନଃ
ସେମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ମହର୍ଲୋକରେ ମନ ଲଗାଇଲେ ।