ଏକୋ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ତକଶ୍ଚୈଵ ପୁରୁଷଶ୍ଚୈତି ତତ୍ର ଯଃ
ସେପରି, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ତକ ଓ ପୁରୁଷ, ସେଠାରେ ଏକ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ବ୍ରାହ୍ମୀ ଚ ପୌରୁଷୀ ଚୈଵ କାଲାଖ୍ଯା ଚେତି ତାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମୀ, ପୌରୁଷୀ ଓ କାଳା ନାମକ ଯିଏ, ସେମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି।
ମତା ସା ଯା ତୁ କାଲାଖ୍ଯା ପ୍ରଜାକ୍ଷଯକରୀ ତୁ ସା
ଯିଏ କାଳା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ନାଶ କରିଥାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ରାଜସୀ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯା ତୁ ମାରୀଚଃ କଶ୍ଯପୋ ଽଭଵତ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ରାଜସିକ ଭାଗରୁ ମାରୀଚ ଓ କଶ୍ୟପ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ତାମସୀ ଚାନ୍ତକୃଦ୍ଯା ତୁ ତଦଂଶୋ ଵିଷ୍ଣୁରୁଚ୍ଯତେ
ତାମସିକ ଭାଗ, ଯାହାକୁ ଅନ୍ତକର୍ତ୍ତା କୁହାଯାଏ, ସେହିଁ ଭାଗକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମତା ସା ଯା ତୁ କାଲାଖ୍ଯା ପ୍ରଜାକ୍ଷଯକରୀ ତୁ ସା
ଯିଏ କାଳା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ନାଶ କରିଥାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଏଵମେତାଃ ସ୍ମୃତାସ୍ତିସ୍ରସ୍ତନଵୋ ହି ସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ
ଏହିପରି, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କର ଏହି ତିନି ରୂପ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛି।
ଏତାସ୍ତନ୍ଵଃ ସ୍ମୃତା ଦେଵା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରେ ପୁରାତନେ
ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ପୁରାତନ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଅଭିଜାତିପ୍ରଭାଵଜ୍ଞୈର୍ମୁନିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ
ଯେମାନେ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତତ୍ତ୍ୱ ଦର୍ଶୀ ଋଷିମାନେ।
ଇଦଂ ପରମିଦଂ ନେତି ବ୍ରୁଵତେ ଭିନ୍ନଦର୍ଶିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭିନ୍ନ ମତ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କେହି କହନ୍ତି 'ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ', କେହି କହନ୍ତି 'ଏହି ନୁହେଁ'।
କେଚିଦ୍ଭଵଂ ପରତ୍ଵେନ ପ୍ରାହୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ତଥାପରେ
କେତେକ ଭବଙ୍କୁ ପରମ ଭାବେ କହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ।
ସତ୍ତ୍ଵଂ କାଲଂ ଚ ଦେଶଂ ଚ କାର୍ଯଂ ଚାଵେକ୍ଷ୍ଯ କର୍ମ ଚ
ସତ୍ତ୍ୱ, କାଳ, ସ୍ଥାନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କର୍ମକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି।
ଏକଂ ପ୍ରଶଂସମାନସ୍ତୁ ସର୍ଵାନେଵପ୍ରଶସତି
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି, ସେଠି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ।
ନ ପ୍ରଦ୍ଵେଷସ୍ତତଃ କାର୍ଯୋ ଦେଵତାସୁ ଵିଜାନତା
ଯିଏ ଜାଣିଛି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କେବେ ଦ୍ୱେଷ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକତ୍ଵାତ୍ସ ତ୍ରିଧା ଭୂତ୍ଵା ସଂପ୍ରମୋହଯତି ପ୍ରଜାଃ
ଏକତାରୁ ସେ ତିନି ରୂପ ଧରି, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରନ୍ତି।
ଜିଜ୍ଞାସଵଃ ପରୀହନ୍ତେ ସକ୍ତା ଦୁଷ୍ଟା ଵିଚେତସଃ
ଯେମାନେ ଲାଗିଥିବେ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନେ ଜିଜ୍ଞାସାକୁ ଦୂରେଇ ରଖନ୍ତି।
ଯାତୁଧାନା ଵିଶେଷା ଯେ ପିଶାଚାଶ୍ଚୈଵ ନାନ୍ତରମ୍
ଯାତୁଧାନ ଓ ପିଶାଚମାନେ ବିଶେଷ ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ଗୁଣମାତ୍ରାତ୍ମିକାଭିସ୍ତୁ ତନୁଭିର୍ମୋହଯନ୍ପ୍ରଜାଃ
ଗୁଣମାତ୍ରର ଦେହ ଧରି, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵାସ୍ତ୍ରଯୋ ହ୍ଯେତେ ନୈରନ୍ତର୍ଯେଣଧିଷ୍ଟତାଃ
ଏହି ତିନି ଦେବତା ସଦା ଅଟୁଟ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ଅଲ୍ପତ୍ଵଂ ଵା ବହୁତ୍ଵଂ ଵା ତେଷୁ କୋ ଜ୍ଞାତୁମର୍ହତି
ସେମାନେ କେତେ ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା ବେଶି, କିଏ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିପାରିବ?
ଗୁଣାତ୍ମକତ୍ଵଵୈ କଲ୍ପଯେ ତସ୍ମାଦେକଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ
ଗୁଣର ନିଜସ୍ୱ ଭାବରୁ, ସେ ଏକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦେଵଂ ତମେକଂ ବହୁଧା ପ୍ରାହୁର୍ନାରାଯଣଂ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଦ୍ୱିଜମାନେ କହନ୍ତି, ଏହି ଏକ ଦେବତା ବହୁ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ନାରାୟଣ।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ଵୈ ତିସ୍ର ଆଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ପୁନଃ ପୁନଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଏହି ତିନିଜଣେ ପୁଣିପୁଣି ଆସନ୍ତି।
ତେଜସା ଯଶସା ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶ୍ରୁତେନ ଚ ବଲେନ ଚ
ତେଜ, କୀର୍ତ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି, ଶିକ୍ଷା ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା।
ରାଜସ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଣୋଂଽଶେନ ମାରୀଚଃ କଶ୍ଯପୋ ଽଭଵତ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶରୁ ମାରୀଚ କଶ୍ୟପ ହେଲେ।
ସାତ୍ତ୍ଵିକ୍ଯାଶ୍ଚ ତଥାଂଶେନ ଯଜ୍ଞୋ ଵିଷ୍ଣୁରଜା ଯତ
ସତ୍ତ୍ୱର ଅଂଶରୁ ଯଜ୍ଞ ବିଷ୍ଣୁ ହେଲେ।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଷ୍ଵିହ ସ୍ରଷ୍ଟୁମାଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ପୁନଃ ପୁନଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ସେମାନେ ପୁଣିପୁଣି ଏଠାରେ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଆସନ୍ତି।
ଯୁଗାଦୌ ସକୃଦୁତ୍ପନ୍ନାସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୀହାପ୍ରସଂଯମାତ୍
ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ସେମାନେ ଏକଥର ଉଦ୍ଭବ ହୋଇ, ଅବିରତ ଏଠାରେ ରହନ୍ତି।
କାଲୋ ଭୂତ୍ଵା ଯୁଗାତ୍ମାସୌ ରୁଦ୍ରଃ ସଂହରତେ ପୁନଃ
ସେ କାଳ ହୋଇ, ଯୁଗର ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ, ରୁଦ୍ର ପୁଣି ବିଲୟ କରନ୍ତି।
ଭୂତ୍ଵା ସଂଵର୍ତ୍ତକାଦିତ୍ଯସ୍ତ୍ରୀଂଲ୍ଲୋକାଂଶ୍ଚ ଦହତ୍ଯୁତ
ସେ ବିନାଶର ସୂର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ତିନି ଲୋକକୁ ଦହନ କରନ୍ତି।