ଭୁଵନଂ ଚେଶ୍ଵରଂ ମୃତ୍ଯୁଂ କପାଲୀତି ଚ ଵିଶୁତମ୍
ଭୁବନ, ଈଶ୍ୱର, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କପାଳୀ।
ତପସୋଗ୍ରେଣ ମହାତା ସୁରଭିସ୍ତାନଜୀଜନତ୍
ସୁରଭି ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେଠାରୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ରୋହିଣୀ ଚୈଵ ସୁଭଗାଂ ଗାନ୍ଧଵୀ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
ରୋହିଣୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ଗାନ୍ଧବୀ, ଯିଏ ଖ୍ୟାତିଶାଳି,
ସୁରୂପା ହଂସକାଲୀ ଚ ଭଦ୍ରା କାମଦୁଘା ତଥା
ସୁରୂପା, ହଂସକାଳୀ, ଭଦ୍ରା ଓ କାମଦୁଘା ମଧ୍ୟ।
ହଂସକାଲୀ ତୁ ମହିଷାନ୍ଭଦ୍ରାଯସ୍ତ୍ଵଵିଜାତଯଃ
ହଂସକାଳୀ ମହିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ଭଦ୍ରାୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ବଂଶର ଅଟୁଟ ସନ୍ତାନ।
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵାଦଯୋ ଜାତାଃ ଖେଚରାସ୍ତେ ମନୋଜଵାଃ
ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଚଳନ କରନ୍ତି, ମନ ଭଳି ଦ୍ରୁତ।
ଉକ୍ତା ଦେଵୋପଵାହ୍ଯାସ୍ତେ ଗାନ୍ଧର୍ଵିଯୋନଯୋ ହଯାଃ
ଏହିମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଗୋଡା ଭାବେ ପରିଚିତ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ବଂଶର ଘୋଡା।
ସ୍ରଗ୍ଵୀ କକୁଦ୍ମାନ୍ଦ୍ଯୁତିମା ନମୃତାଲଯସଂଭଵଃ
ସ୍ରଗ୍ଭୀ, କକୁଦ୍ମାନ, ଦ୍ୟୁତିମାନ ଓ ନମୃତା—ଏମାନେ ଲୋହାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଇତ୍ଯେତେ କଶ୍ଯପସୁତା ରୁଦ୍ରାଦିତ୍ଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ଏହିପରି କଶ୍ୟପଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ରୁଦ୍ର ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ବିବର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଛନ୍ତି।
ଯଥେନ୍ଧନଵଶାଦ୍ଵହ୍ନିରେକସ୍ତୁ ବହୁଧା ଭଵେତ୍
ଯେପରି ଏକ ଅଗ୍ନି ଇନ୍ଧନ ଅନୁସାରେ ବହୁ ରୂପ ନେଇଥାଏ,
ଏକୋ ବ୍ରହ୍ମାନ୍ତକଶ୍ଚୈଵ ପୁରୁଷଶ୍ଚୈତି ତତ୍ର ଯଃ
ସେପରି, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା, ଅନ୍ତକ ଓ ପୁରୁଷ, ସେଠାରେ ଏକ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ବ୍ରାହ୍ମୀ ଚ ପୌରୁଷୀ ଚୈଵ କାଲାଖ୍ଯା ଚେତି ତାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମୀ, ପୌରୁଷୀ ଓ କାଳା ନାମକ ଯିଏ, ସେମାନେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି।
ମତା ସା ଯା ତୁ କାଲାଖ୍ଯା ପ୍ରଜାକ୍ଷଯକରୀ ତୁ ସା
ଯିଏ କାଳା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ନାଶ କରିଥାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ରାଜସୀ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯା ତୁ ମାରୀଚଃ କଶ୍ଯପୋ ଽଭଵତ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ରାଜସିକ ଭାଗରୁ ମାରୀଚ ଓ କଶ୍ୟପ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ତାମସୀ ଚାନ୍ତକୃଦ୍ଯା ତୁ ତଦଂଶୋ ଵିଷ୍ଣୁରୁଚ୍ଯତେ
ତାମସିକ ଭାଗ, ଯାହାକୁ ଅନ୍ତକର୍ତ୍ତା କୁହାଯାଏ, ସେହିଁ ଭାଗକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମତା ସା ଯା ତୁ କାଲାଖ୍ଯା ପ୍ରଜାକ୍ଷଯକରୀ ତୁ ସା
ଯିଏ କାଳା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ନାଶ କରିଥାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଏଵମେତାଃ ସ୍ମୃତାସ୍ତିସ୍ରସ୍ତନଵୋ ହି ସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ
ଏହିପରି, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କର ଏହି ତିନି ରୂପ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛି।
ଏତାସ୍ତନ୍ଵଃ ସ୍ମୃତା ଦେଵା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରେ ପୁରାତନେ
ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକୁ ପୁରାତନ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଅଭିଜାତିପ୍ରଭାଵଜ୍ଞୈର୍ମୁନିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ
ଯେମାନେ ବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ତତ୍ତ୍ୱ ଦର୍ଶୀ ଋଷିମାନେ।
ଇଦଂ ପରମିଦଂ ନେତି ବ୍ରୁଵତେ ଭିନ୍ନଦର୍ଶିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଭିନ୍ନ ମତ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କେହି କହନ୍ତି 'ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ', କେହି କହନ୍ତି 'ଏହି ନୁହେଁ'।
କେଚିଦ୍ଭଵଂ ପରତ୍ଵେନ ପ୍ରାହୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ତଥାପରେ
କେତେକ ଭବଙ୍କୁ ପରମ ଭାବେ କହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ।
ସତ୍ତ୍ଵଂ କାଲଂ ଚ ଦେଶଂ ଚ କାର୍ଯଂ ଚାଵେକ୍ଷ୍ଯ କର୍ମ ଚ
ସତ୍ତ୍ୱ, କାଳ, ସ୍ଥାନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କର୍ମକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି।
ଏକଂ ପ୍ରଶଂସମାନସ୍ତୁ ସର୍ଵାନେଵପ୍ରଶସତି
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଗୁଣଗାନ କରନ୍ତି, ସେଠି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗୁଣଗାନ କରାଯାଏ।
ନ ପ୍ରଦ୍ଵେଷସ୍ତତଃ କାର୍ଯୋ ଦେଵତାସୁ ଵିଜାନତା
ଯିଏ ଜାଣିଛି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କେବେ ଦ୍ୱେଷ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକତ୍ଵାତ୍ସ ତ୍ରିଧା ଭୂତ୍ଵା ସଂପ୍ରମୋହଯତି ପ୍ରଜାଃ
ଏକତାରୁ ସେ ତିନି ରୂପ ଧରି, ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରନ୍ତି।
ଜିଜ୍ଞାସଵଃ ପରୀହନ୍ତେ ସକ୍ତା ଦୁଷ୍ଟା ଵିଚେତସଃ
ଯେମାନେ ଲାଗିଥିବେ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ଭ୍ରମିତ, ସେମାନେ ଜିଜ୍ଞାସାକୁ ଦୂରେଇ ରଖନ୍ତି।
ଯାତୁଧାନା ଵିଶେଷା ଯେ ପିଶାଚାଶ୍ଚୈଵ ନାନ୍ତରମ୍
ଯାତୁଧାନ ଓ ପିଶାଚମାନେ ବିଶେଷ ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ଗୁଣମାତ୍ରାତ୍ମିକାଭିସ୍ତୁ ତନୁଭିର୍ମୋହଯନ୍ପ୍ରଜାଃ
ଗୁଣମାତ୍ରର ଦେହ ଧରି, ସେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵାସ୍ତ୍ରଯୋ ହ୍ଯେତେ ନୈରନ୍ତର୍ଯେଣଧିଷ୍ଟତାଃ
ଏହି ତିନି ଦେବତା ସଦା ଅଟୁଟ ଭାବେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ଅଲ୍ପତ୍ଵଂ ଵା ବହୁତ୍ଵଂ ଵା ତେଷୁ କୋ ଜ୍ଞାତୁମର୍ହତି
ସେମାନେ କେତେ ଅଳ୍ପ କିମ୍ବା ବେଶି, କିଏ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିପାରିବ?