ଅନ୍ଯେ ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଃ ଶ୍ରୋତୋଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଜଜ୍ଞିରେ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଠାକୁରମାନେ ତାଙ୍କର କାନରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଅଯନେ ଋତଵୋ ମାସର୍ଦ୍ଧମାସାଃ ପକ୍ଷସଂଧଯଃ
ଅୟନ, ଋତୁ, ମାସ, ଅର୍ଧମାସ ଏବଂ ପକ୍ଷ ସନ୍ଧିଗୁଡ଼ିକ,
ରୌଦ୍ରଂ ଲୋହିତମିତ୍ଯାହୁର୍ଲୋହିତଂ କନକଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଯାହାକୁ ‘ରୌଦ୍ର’ ବୋଲାଯାଏ, ତାହା ଲାଲ ରଙ୍ଗର; ଏହି ଲାଲ ରଙ୍ଗକୁ ସୁନା ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ଯେ ଽର୍ଚିଷସ୍ତସ୍ଯ ତେ ରୁଦ୍ରାସ୍ତଥାଦିତ୍ଯାଃ ସମୃଦ୍ଗତାଃ
ତାଙ୍କର ଯେଉଁ ରଶ୍ମିଗୁଡ଼ିକ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ରୁଦ୍ର ଏବଂ ଏହିପରି ଆଦିତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦୟ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଆଦିଭୂତୋ ଽସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମା ତ୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମସଂଭଵଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା, ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମା ସୁରଗୁରୁସ୍ତତ୍ର ତ୍ରିଦଶୈଃ ସଂପ୍ରସାଦିତଃ
ସେଠାରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ତିରିଶି ତିନି ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଇଥିଲେ।
ସର୍ଵେ ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଃ ସର୍ଵେ ଚାପି ତପସ୍ଵିନଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଠାକୁରମାନେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତପସ୍ୱୀମାନେ,
ତ୍ଵଦ୍ଵଂଶଵର୍ଦ୍ଧନାଃ ଶଶ୍ଵତ୍ତଵ ତେଜୋଵିଵର୍ଦ୍ଧନାଃ
ସେମାନେ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ବଂଶକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ତେଜକୁ ସଦା ବଢ଼ାନ୍ତି।
ଵେଦମନ୍ତ୍ରଧରାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଜାପତିସମୁଦ୍ଭଵାଃ
ସମସ୍ତେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଜାପତିଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ସର୍ଵେ ହି ଵଯମେତେ ଚ ତଵୈଵ ପ୍ରସଵଃ ପ୍ରଭୋ
ନିଶ୍ଚୟ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏବଂ ଏହିମାନେ ଆପଣଙ୍କର ନିଜ ସନ୍ତାନ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ମରୀଚିମାଦିତଃ କୃତ୍ଵା ଦେଵାଶ୍ଚ ଋଷିଭିଃ ସହ
ପ୍ରଥମେ ମରୀଚିଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଦେବତାମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କ ସହିତ,
ତସ୍ମିନ୍ ଯଜ୍ଞେ ମହାଭାଗା ଦେଵାଶ୍ଚ ଋଷଯଶ୍ଚ ଯେ
ସେହି ଯଜ୍ଞରେ, ମହାମାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଋଷିମାନେ—ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ—
ତଵ ତେନୈଵ ରୂପେଣ ସ୍ଥାପଯେଯୁରିମାଃ ପ୍ରଜାଃ
ତୁମର ସେଇ ରୂପରେ, ସେମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ତତୋ ଽବ୍ରଵୀଲ୍ଲୋକଗୁରୁଃ ପରମିତ୍ଯଭିଧାର ଯନ୍
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ 'ପରମ' ବୋଲି କହିଲେ।
ଭଵତାଂ ଵଂଶସଂଭୂତାଃ ପୁନରେତେ ମହର୍ଷଯଃ
ତୁମ ଗୋତ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ମହାର୍ଷିମାନେ ପୁଣି—
ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯା ଚ ପ୍ରଥମସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ
ପ୍ରଥମ ପ୍ରଜାପତିଠାରୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଏକ ପରେ ଏକ କଥା କହିବେ—
ହିରଣ୍ଯକଶିପୋ କନ୍ଯା ଦିଵ୍ଯା ନାମ ପରିଶ୍ରୁତା
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କର ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନାମ ଦିବ୍ୟା, ସେ ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ଭୃଗୋସ୍ତ୍ଵଜନଯଦ୍ଦିଵ୍ଯା ପୁତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଵରମ୍
ଦିବ୍ୟା, ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଶୁକ୍ର ଏଵୋଶନା ନିତ୍ଯମତଃ କାଵ୍ଯୋ ଽପି ନାମତଃ
ସେ ସଦା ଶୁକ୍ର ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ କାବ୍ୟ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।
ଶୁକ୍ରସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଗୌର୍ନାମ ଵିଜଜ୍ଞେ ଚତୁରଃ ସୁତାନ୍
ଶୁକ୍ରଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗୌରୀ ନାମକ, ସେ ଚାରିଜଣ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତେଜସାଦିତ୍ଯସଂକାଶା ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପାଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ବୀ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ।
ଵରତ୍ରିଣଃ ସୁତା ହ୍ଯେତେ ବ୍ରହ୍ମିଷ୍ଠା ଦୈତ୍ଯଯାଜକାଃ
ଏହି ବରତ୍ରିଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠ, ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କ ପୂଜାରୀ ଥିଲେ।
ନିରସ୍ଯମାନଂ ଵୈ ଧର୍ମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମନୁମାବ୍ରଵୀତ୍
ଧର୍ମକୁ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଉଥିବା ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ମନୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ତସ୍ମାଦ୍ଦେଶାଦପାକ୍ରମନ୍
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗ୍ରହେଣ ମୋଚଯିତ୍ଵା ଚ ତତଶ୍ଚାନୁସସାର ତାମ୍
ବନ୍ଧନରୁ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି, ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ।
ତାନାଗତାନ୍ପୁନର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁଷ୍ଟାନିନ୍ଦ୍ରୋ ଵିହସ୍ଯ ତୁ
ସେମାନେ ପୁଣି ଫେରିଆସିଲେ ବୋଲି ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କୁ ହସିଲେ।
ତେଷାଂ ତୁ ଧୃଷ୍ଯମାଣାନାଂ ତତ୍ର ଶାଲାଵୃକୈଃ ସହ
ସେଠାରେ, ଶାଳାବୃକମାନେ ସହିତ, ସେମାନେ ଆକ୍ରମଣ ହେଉଥିଲେ।
ଏଵଂ ଵରତ୍ରିଣଃ ପୁତ୍ରା ଇନ୍ଦ୍ରେଣ ନିହତାଃ ପୁରା
ଏଭଳି, ବରତ୍ରିଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପୁରୁଣାକାଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ।
ତ୍ରିଶିରା ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ତୁ ତ୍ଵଷ୍ଟୁଃ ପୁତ୍ରୋ ଽଭଵନ୍ମହାନ୍
ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କର ପୁଅ, ବଡ଼ ମହାନ ତ୍ରିଶିରା ବିଶ୍ୱରୂପ ଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵରୂପାନୁଜଶ୍ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚ ଯଃ ସ୍ମୃତଃ
ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ବୋଲି ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।