ଭୃଗ୍ଵାଦଯସ୍ତୁ ଯେ ସୃଷ୍ଟା ନ ଚ ତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ଭୃଗୁ ଆଦି ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ କଥା କହୁନାହାନ୍ତି।
ଦ୍ଵାଦଶୈତେ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ସହ ରୂଦ୍ରେଣ ଚ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶଜଣ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକାସାଥି ଜନ୍ମିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ପୂର୍ଵୋତ୍ପତ୍ତୌ ପୁରା ହ୍ଯେତୌ ସର୍ଵେଷାମପି ପୂର୍ଵଜୌ
ପୂର୍ବ ସୃଷ୍ଟିରେ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଵିରଜେତେ ଽତ୍ର ଵୈ ଲୋକେ ତେଜସାକ୍ଷିପ୍ଯ ଚାତ୍ମନଃ
ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ନିଜ ତେଜ ଧରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି।
ପ୍ରଜାଧର୍ମଂ ଚ କାମଂ ଚ ଵର୍ତଯେତେ ମହୌଜସୌ
ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସନ୍ତାନ, ଧର୍ମ ଓ କାମକୁ ଅଟୁଟ ରଖନ୍ତି।
ତତଃ ସନତ୍କୁମାରେତି ନାମ ତସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ତାପରେ, ସେଠି ସନତ୍କୁମାର ନାମ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା।
କ୍ରିଯାଵନ୍ତଃ ପ୍ରଜାଵନ୍ତୋ ମହର୍ଷିଭିରଲଙ୍କୃତାଃ
କ୍ରିୟାଶୀଳ ଓ ସନ୍ତାନଶୀଳ, ମହାଋଷିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି।
ତତୋ ଽସୁରାନ୍ପିତୄନ୍ଦେଵାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଂଶ୍ଚାସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ଅସୁର, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ପ୍ରଜନନାନ୍ମନୁଷ୍ଯାନ୍ଵୈ ଜଘନାନ୍ନିର୍ମମେ ଽସୁରାନ୍
ତାଙ୍କର କଟିଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ନିତମ୍ଭଠାରୁ ଅସୁରମାନେ ତିଆରି ହେଲେ।
ସୁଧାଯାଶ୍ଚ ପିତୄଂଶ୍ଚୈଵ ଦେଵଦେଵଃ ସସର୍ଜହ
ଅମୃତରୁ ଦେବଦେବତା ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ସନସଶ୍ଚ ମନୁଷ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପିତୃଵନ୍ମହତଃ ପିତୄନ୍
ମନରୁ ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପରି ମହାନ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଋଚୋ ଯଜୂଂଷି ସାମାନି ନିର୍ମମେ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧଯେ
ଯଜ୍ଞ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ଵେଦ ତିଆରି କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ଦେଵାର୍ଷିପିତୃମାନଵମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଯକ୍ଷାନ୍ପିଶାଚାନ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵାନ୍ସର୍ଵଶୋ ଽପ୍ସରସସ୍ତଥା
ସେ ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଅଵ୍ଯଯଂ ଵା ଵ୍ଯଯଞ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵଯଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍
ସେ ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ତିଆରି କଲେ।
ତାନ୍ଯେଵ ପ୍ରତିପଦ୍ଯନ୍ତେ ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପୁନିପୁନି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛନ୍ତି।
ତେଷାମେଵ ପୃଥକ୍ ସୂତମଵିଭକ୍ତଂ ତ୍ରଯଂ ଵିଦୁଃ
ଏମାନେ ତାଙ୍କର ତିନିପ୍ରକାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଅଭିନ୍ନ ଓ ଅଲଗା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
କର୍ମ ସ୍ଵଵିଷଯଂ ପ୍ରାହୁଃ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥାଃ ସମଦର୍ଶିନଃ
ଯେମାନେ ସତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସମଦର୍ଶୀ, ସେମାନେ କର୍ମକୁ ତାହାର ନିଜ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଦିଵଶବ୍ଦେନ ପଞ୍ଚୈତେ ନିର୍ମମେ ସମହେଶ୍ଵରଃ
‘ଦିବ’ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସମହେଶ୍ୱର ଏହି ପାଞ୍ଚଟିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଶର୍ଵର୍ଯାଂ ନ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ପୁନସ୍ତେଭ୍ଯୋଦଧତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ରାତିରେ ଏମାନେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାନ୍ତି; ପୁନି, ପ୍ରଭୁ ଏମାନଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ଅଂଶରୁ ଆପଣେ ତାଣି ନେଇଥାନ୍ତି।
ମହଦାଦ୍ଯା ଵିଶେଷାନ୍ତା ଵିକାରାଃ ପ୍ରାକୃତାଃ ସ୍ଵଯମ୍
ମହତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଘଟେ।
ନଦୀଭିଶ୍ଚ ସମୁଦ୍ରୈଶ୍ଚ ପର୍ଵତୈଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ
ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଓ ହଜାର-ହଜାର ପାହାଡ଼ ସହିତ।
ଅସ୍ମିନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵନେ ଽଵ୍ଯକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଚରତି ସର୍ଵଵିତ୍
ଏହି ବ୍ରହ୍ମବନରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା ସବୁକିଛି ଜାଣି ଘୁରୁଛନ୍ତି।
ବୁଦ୍ଧିସ୍କନ୍ଧମଯଶ୍ଚୈଵ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାନ୍ତରକୋଟରଃ
ବୁଦ୍ଧିର ଗଠନ ଓ ଅନ୍ତଃକରଣର ଗଭୀରତା ମଧ୍ୟ ତାହାର ଅଂଶ।
ଧର୍ମାଧର୍ମସୁପୁଷ୍ପସ୍ତୁ ସୁଖଦୁଃଖଫଲୋଦଯଃ
ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଭଲଭାବେ ଫୁଲି, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଏତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵନଂ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ତସ୍ଯ ତତ୍
ଏହି ବ୍ରହ୍ମବନ ହେଉଛି ସେଇ ବ୍ରହ୍ମବୃକ୍ଷର ଅଂଶ।
ପ୍ରଧାନଂ ପ୍ରକୃତିଂମାଯାଂ ଚୈଵାହୁସ୍ତତ୍ତ୍ଵଚିନ୍ତକାଃ
ଯେମାନେ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଚାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହାକୁ ମୂଳ ଦ୍ରବ୍ୟ, ପ୍ରକୃତି ଓ ମାୟା ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଅବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵକାଃ ସର୍ଗା ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପ୍ରାକୃତାସ୍ତ୍ରଯଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ତିନିଟି ପ୍ରାକୃତିକ ସୃଷ୍ଟି ଅବିବେକରେ ହୁଏ।
ଵୈକଲ୍ପାତ୍ସଂପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତେଭିମନ୍ଯଵଃ
ଭିନ୍ନତାରୁ ସେହି ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ ଭାବେ ଧରାଯାଏ।
ସର୍ଗାଃ ପରସ୍ପରୋତ୍ପନ୍ନାଃ କାରଣଂ ତୁ ବୁଧୈଃ ସ୍ମୃତମ୍
ସୃଷ୍ଟିଗୁଡ଼ିକ ଏକାଉଁଠାରୁ ଅନ୍ୟଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ପଣ୍ଡିତମାନେ କାରଣକୁ ଚିହ୍ନିଥାନ୍ତି।