ଵୈଵସ୍ଵତୋ ଯମସ୍ତ୍ଵାସୀତ୍ତେଷାଂ ଵତ୍ସଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଛା ହେଲେ ବୈବସ୍ବତ ଯମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଅସୁରୈଃ ଶ୍ରୂଯତେ ଚାପି ପୁନର୍ଦୁଗ୍ଧା ଵସୁନ୍ଧରା
ଅସୁରମାନେ କହନ୍ତି, ପୃଥିବୀକୁ ପୁଣିଥରେ ଦୁହାଯାଇଥିଲା।
ଵିରୋଚନସ୍ତୁ ପ୍ରାହ୍ରାଦିର୍ଵତ୍ସସ୍ତେଷାଂ ମହାଯଶାଃ
ବିରୋଚନ ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଛା ହେଲେ, ଏବଂ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରହ୍ରାଦ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ।
ପାଯସା ତେ ଚ ମାଯାଭିଃ ସର୍ଵେ ମାଯାଵିନୋ ଽସୁରାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ, ଏବଂ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଅସୁରମାନେ ମାୟାବୀ ଥିଲେ।
ନାଗୈସ୍ତୁ ଶ୍ରୂଯତେ ଦୁଗ୍ଧା ଵତ୍ସଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ତକ୍ଷକମ୍
କୁହାଯାଏ, ନାଗମାନେ ଟକ୍ଷକଙ୍କୁ ବଛା କରି ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ।
ତେଷାଂ ଵୈ ଵାସୁକିର୍ଦେଗ୍ଧା କାଦ୍ରଵେଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କଦ୍ରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାସୁକି ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ।
ତେନୈଵ ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତ୍ଯୁଗ୍ରା ମହାକାଯା ଵିଷୋଲ୍ବଣାଃ
ଏହା ଦ୍ୱାରା, ଭୟଙ୍କର, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ବିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଗମାନେ ନିଜେମାନେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଆମପାତ୍ରେ ପୁନର୍ଦୁଗ୍ଧା ତ୍ଵନ୍ତର୍ଧାନପ୍ରିଯଂ ମହୀ
ପୁଣିଥରେ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଧନର ପ୍ରିୟ ଲୋକ ପାଇଁ ଆମ ଭୂମିକୁ କাঁচା ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ଧରାଯାଇଥିଲା।
ଦୋଗ୍ଧା ରଜତନାଭସ୍ତୁ ପିତା ମଣିଧରସ୍ଯ ଯଃ
ରୂପା ନାଭିଥିବା, ମଣିଧରଙ୍କ ପିତା ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ।
ତେନ ତେ ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତୀତି ପରମର୍ଥତଯା ଚ ହ
ସେ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏହିପରି ସତ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରାହ୍ଯାସ୍ତୁ ଵୈ ଦୋଗଧା ତେଷାମାସୀତ୍କୁବେରକଃ
ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ, ଏବଂ କୁବେର ସେମାନଙ୍କ ବଛା ଥିଲେ।
କପାଲପାତ୍ରେ ନିର୍ଦୁଗ୍ଧା ହ୍ଯନ୍ତର୍ଦ୍ଧନଂ ଚ ରାକ୍ଷସୈଃ
ଖୋପଡ଼ି ପାତ୍ରରେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ଭୂମି ଦୁଧ ଧରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଧନ ମିଳିଥିଲା।
ପଦ୍ମପାତ୍ରେ ପୁନର୍ଦୁଗ୍ଧା ଗନ୍ଧର୍ଵୈଶ୍ଚାପ୍ସ ରୋଗଣୈଃ
ପୁଣିଥରେ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ପଦ୍ମ ପାତ୍ରରେ ଭୂମିକୁ ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ।
ତେଷାଂ ଵସୁରୁଚିସ୍ତ୍ଵାସୀଦ୍ଦୋଗ୍ଧା ପୁତ୍ରୋ ମୁନେଃ ଶୁଭଃ
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ମୁନିଙ୍କ ଶୁଭ ପୁତ୍ର ବସୁରୁଚି ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ।
ଶୈଲୈଶ୍ଚ ଶ୍ରୂଯତେ ଦୁଗ୍ଧା ପୁନର୍ଦେଵୀ ଵସୁନ୍ଧରା
କୁହାଯାଏ, ପାହାଡ଼ମାନେ ପୁଣିଥରେ ଭୂମିକୁ ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ।
ଵତ୍ସସ୍ତୁ ହିମଵାନାସୀଦ୍ଦୋଗ୍ଧା ମେରୁର୍ମହାଗିରିଃ
ହିମବନ୍ତ ବଛା ଥିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ମେରୁ ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ।
ଶ୍ରୂଯତେ ଵୃକ୍ଷଵୀରୁଦ୍ଭିଃ ପୁନର୍ଦୁଗ୍ଧା ଵସୁନ୍ଧରା
କୁହାଯାଏ, ଗଛ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ପୁଣିଥରେ ଭୂମିକୁ ଦୁଧ ଧରିଥିଲେ।
କାମଧୁକ୍ ପୁଷ୍ପିତଃ ଶାଲଃ ପ୍ଲକ୍ଷୋ ଵତ୍ସୋ ଯଶସ୍ଵିନାମ୍
ଫୁଲିଥିବା ଶାଳ ଗଛ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଗାଈ ଥିଲା, ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ବଛା ଥିଲା।
ସୈଵ ଧାତ୍ରୀ ଵିଧାତ୍ରୀ ଚ ଧାରଣୀ ଚ ଵସୁନ୍ଧରା
ସେ ଧାତ୍ରୀ, ବିଧାତ୍ରୀ, ଧାରଣୀ ଓ ଭୂମି ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଚରାଚରସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଯୋନିରେଵ ଚ
ସେ ଚରାଚର ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର ଓ ଉତ୍ସ।
ଵସୁ ଧତ୍ତେ ଯତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵସୁଧା ସେତି ଗୀଯତେ
ଯେହেতୁ ସେ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଧାରଣ କରେ, ଏହି କାରଣରୁ ତାକୁ 'ବସୁଧା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତେନେଯଂ ମେଦିନୀତ୍ଯୁକ୍ତା ନିରୁକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଭିଃ
ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକମାନେ ନିରୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ 'ମେଦିନୀ' ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଦୁହିତୃତ୍ଵମନୁପ୍ରାପ୍ତା ପୃଥିଵୀ ପଠ୍ଯତେ ତତଃ
ଯେତେବେଳେ ସେ କନ୍ୟାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇଲେ, ତାହାପରେ ତାକୁ 'ପୃଥିବୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ଯାକରଵତୀ ରାଜ୍ଞଃ ପତ୍ତନାକରମାଲିନୀ
ସେ ରାଜା ଆକରବତଙ୍କର ନଗର ଓ ପଟଣାରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ।
ଏଵଂପ୍ରଭାଵୋରାଜାସୀଦ୍ଵୈନ୍ଯଃ ସଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଏଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜସ୍ୱୀ ବେନ୍ୟ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ମହାଭାଗୈର୍ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗୈଃ
ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ଦକ୍ଷ, ମହାନ ଗୁଣବତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଶା କରୁଥିଲେ।
ପାର୍ଥିଵୈଶ୍ଚ ମହାଭାଗୈଃ ପ୍ରାର୍ଥଯଦ୍ଭିର୍ମହଦ୍ଯଶଃ
ଏବଂ ମହାନ ଯଶସ୍ୱୀ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ମହିମା ଆଶା କରି ତାଙ୍କୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
ଯୋଧୈରପି ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ପ୍ରାପ୍ତୁକାମୈର୍ଜଯଂ ଯୁଧି
ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଲାଗି ଆଶା କରୁଥିବା ସେନାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷା କରୁଥିଲେ।
ଯୋ ହି ଯୋଦ୍ଧା ରଣଂ ଯାତି କୀର୍ତ୍ତଯିତ୍ଵା ପୃଥୁଂ ନୃପମ୍
ଯେଉଁ ଯୋଦ୍ଧା ରଣକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଏ ଓ ପୃଥୁ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ—
ଵୈଶ୍ଯୈରପି ଚ ରାଜର୍ଷିର୍ଵେଶ୍ଯଵୃତ୍ତିମିହାସ୍ଥିତୈଃ
ବ୍ୟବସାୟରେ ଲିପ୍ତ ଭୈଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଜା ଋଷିଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଥିଲେ।