ଲତାଃ କାଷ୍ଠାଃ କଲାଶ୍ଚୈଵ ମୁହୂର୍ତାଃ ସଂଧିରାତ୍ର୍ଯହାଃ
ଲତା, କାଠ, ପାତ୍ର, ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ସଂଧି, ରାତି ଓ ଦିନ—ଏହି ସବୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ସ୍ଥାନେ ସ୍ରୋତଃସ୍ଵଭୀମାନାଃ ସ୍ଥାନାଖ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ତେ ସ୍ମୃତାଃ
ସେମାନଙ୍କର ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ, ବଡ଼ ନଦୀମାନେ ଓ 'ସ୍ଥାନ' ବୋଲି ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ସ୍ମରଣ ହୁଅନ୍ତି।
ଦେଵାଂଶ୍ଚୈଵ ପିତୄଂଶ୍ଚୈଵ ଯୌରିମା ଵର୍ଦ୍ଧିତାଃ ପ୍ରଜାଃ
ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ, ଏବଂ ଯୁଗଳ ମିଳନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ସନ୍ତାନମାନେ ବଢ଼ିଲେ।
ଦକ୍ଷୋ ଽତ୍ରିଶ୍ଚ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ସାସୃଜନ୍ନଵ ମାନସାନ୍
ଦକ୍ଷ, ଅତ୍ରି ଓ ବଶିଷ୍ଠ—ଏହି ତିନିଜଣେ ନଉଜଣ ମନସା ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ଯଥାତ୍ମକାନାଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମଯୋଗିନାମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ନିଜ ପରି ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମସହିତ ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କଲେ।
ସଂକଲ୍ପଂ ଚୈଵ ଧର୍ମ ଚ ସର୍ଵେଷାମେଵ ପର୍ଵତୌ
ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପର୍ବତରେ ସଙ୍କଳ୍ପ ଓ ଧର୍ମ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲା।
ସଂକଲ୍ପାଚ୍ଚୈଵ ସଂକଲ୍ପୋ ଜଜ୍ଞେ ସୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଯୋନିନଃ
ସଙ୍କଳ୍ପରୁ ଆଉ ଏକ ସଙ୍କଳ୍ପ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଯାହାର ମୂଳ ଅଦୃଶ୍ୟ।
ଭୃଗୁଶ୍ଚ ହୃଦଯାଜ୍ଜଜ୍ଞେ ଋଷିଃ ସଲିଲଯୋନିନଃ
ଭୃଗୁ ଋଷି ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଯାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଜଳରୁ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ତଥୋଦାନାଦ୍ଵ୍ଯାନାତ୍ତୁ ପୁଲହସ୍ତଥା
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଉଦାନ ବାୟୁରୁ ଓ ପୁଲହ ବ୍ୟାନ ବାୟୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ।
ଇତ୍ଯେତେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୁତ୍ରା ଵୈ ଦ୍ଵାଦଶ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶଜଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁତ୍ର ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଭୃଗ୍ଵାଦଯସ୍ତୁ ଯେ ସୃଷ୍ଟା ନ ଚ ତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ଭୃଗୁ ଆଦି ଯେଉଁମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ କଥା କହୁନାହାନ୍ତି।
ଦ୍ଵାଦଶୈତେ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ସହ ରୂଦ୍ରେଣ ଚ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶଜଣ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକାସାଥି ଜନ୍ମିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ପୂର୍ଵୋତ୍ପତ୍ତୌ ପୁରା ହ୍ଯେତୌ ସର୍ଵେଷାମପି ପୂର୍ଵଜୌ
ପୂର୍ବ ସୃଷ୍ଟିରେ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ଵିରଜେତେ ଽତ୍ର ଵୈ ଲୋକେ ତେଜସାକ୍ଷିପ୍ଯ ଚାତ୍ମନଃ
ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ନିଜ ତେଜ ଧରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି।
ପ୍ରଜାଧର୍ମଂ ଚ କାମଂ ଚ ଵର୍ତଯେତେ ମହୌଜସୌ
ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ସନ୍ତାନ, ଧର୍ମ ଓ କାମକୁ ଅଟୁଟ ରଖନ୍ତି।
ତତଃ ସନତ୍କୁମାରେତି ନାମ ତସ୍ଯ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ତାପରେ, ସେଠି ସନତ୍କୁମାର ନାମ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା।
କ୍ରିଯାଵନ୍ତଃ ପ୍ରଜାଵନ୍ତୋ ମହର୍ଷିଭିରଲଙ୍କୃତାଃ
କ୍ରିୟାଶୀଳ ଓ ସନ୍ତାନଶୀଳ, ମହାଋଷିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି।
ତତୋ ଽସୁରାନ୍ପିତୄନ୍ଦେଵାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଂଶ୍ଚାସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ଅସୁର, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମଣିଷମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ପ୍ରଜନନାନ୍ମନୁଷ୍ଯାନ୍ଵୈ ଜଘନାନ୍ନିର୍ମମେ ଽସୁରାନ୍
ତାଙ୍କର କଟିଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ନିତମ୍ଭଠାରୁ ଅସୁରମାନେ ତିଆରି ହେଲେ।
ସୁଧାଯାଶ୍ଚ ପିତୄଂଶ୍ଚୈଵ ଦେଵଦେଵଃ ସସର୍ଜହ
ଅମୃତରୁ ଦେବଦେବତା ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ସନସଶ୍ଚ ମନୁଷ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପିତୃଵନ୍ମହତଃ ପିତୄନ୍
ମନରୁ ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କ ପରି ମହାନ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ଋଚୋ ଯଜୂଂଷି ସାମାନି ନିର୍ମମେ ଯଜ୍ଞସିଦ୍ଧଯେ
ଯଜ୍ଞ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ଵେଦ ତିଆରି କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ଦେଵାର୍ଷିପିତୃମାନଵମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଯକ୍ଷାନ୍ପିଶାଚାନ୍ ଗନ୍ଧର୍ଵାନ୍ସର୍ଵଶୋ ଽପ୍ସରସସ୍ତଥା
ସେ ଯକ୍ଷ, ପିଶାଚ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ଅପ୍ସରାମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଅଵ୍ଯଯଂ ଵା ଵ୍ଯଯଞ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵଯଂ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍
ସେ ଅବିନାଶୀ ଓ ବିନାଶୀ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ତିଆରି କଲେ।
ତାନ୍ଯେଵ ପ୍ରତିପଦ୍ଯନ୍ତେ ସୃଜ୍ଯମାନାଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପୁନିପୁନି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛନ୍ତି।
ତେଷାମେଵ ପୃଥକ୍ ସୂତମଵିଭକ୍ତଂ ତ୍ରଯଂ ଵିଦୁଃ
ଏମାନେ ତାଙ୍କର ତିନିପ୍ରକାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଅଭିନ୍ନ ଓ ଅଲଗା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
କର୍ମ ସ୍ଵଵିଷଯଂ ପ୍ରାହୁଃ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଥାଃ ସମଦର୍ଶିନଃ
ଯେମାନେ ସତ୍ତ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସମଦର୍ଶୀ, ସେମାନେ କର୍ମକୁ ତାହାର ନିଜ ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଦିଵଶବ୍ଦେନ ପଞ୍ଚୈତେ ନିର୍ମମେ ସମହେଶ୍ଵରଃ
‘ଦିବ’ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସମହେଶ୍ୱର ଏହି ପାଞ୍ଚଟିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ଶର୍ଵର୍ଯାଂ ନ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ପୁନସ୍ତେଭ୍ଯୋଦଧତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ରାତିରେ ଏମାନେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାନ୍ତି; ପୁନି, ପ୍ରଭୁ ଏମାନଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ଅଂଶରୁ ଆପଣେ ତାଣି ନେଇଥାନ୍ତି।