ପୌଲହୋ ଽଥାର୍ଵରୀଵାଂଶ୍ଚ ଏତେ ସପ୍ତର୍ଷଯସ୍ତଥା
ପୌଲହ, ଅଥର୍ବରୀ ଏବଂ ଏହି ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ବୃହଦୁକ୍ଥୋ ନଵଃ ସେତୁଃ ଶ୍ରୁତଶ୍ଚେତି ନଵ ସ୍ମୃତାଃ
ବୃହଦୁକ୍ଥ, ନବ, ସେତୁ ଏବଂ ଶ୍ରୁତ—ଏହି ନଅଜଣେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି।
ପୁରାଣେ ପରିସଂଖ୍ଯାତା ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵୈ ତଦନ୍ତରମ୍
ପୁରାଣରେ ଯେପରି ଗଣନା କରାଯାଇଛି, ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟ।
ମୂଲଂ ମନ୍ଵନ୍ତରସ୍ଯୈତେ ତେଷାଂ ଚୈଵାନ୍ଵଯାଃ ପ୍ରଜାଃ
ଏମାନେ ମନ୍ବନ୍ତରର ମୂଳ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବଂଶଜମାନେ ଲୋକମାନେ।
ଋଷଯୋ ଦେଵପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଇତି ଶାସ୍ତ୍ରେ ଵିନିଶ୍ଚଯଃ
ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଦେବପୁତ୍ରମାନେ—ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚୟ ଏହିପରି।
ଏତନ୍ମନ୍ଵନ୍ତରଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସମାସାଚ୍ଚ ନ ଵିସ୍ତରାତ୍
ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କୁହାଯାଇଛି, ବିସ୍ତାରରେ ନୁହେଁ।
ନ ଶକ୍ଯୋ ଵିସ୍ତରସ୍ତସ୍ଯ ଵକ୍ତୁଂ ଵର୍ଷଶତୈରପି
ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଶତଶତ ବର୍ଷ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ କୁହିହେବ ନାହିଁ।
ତୃତୀଯେ ତ୍ଵଥ ପର୍ଯାଯେ ଉତ୍ତମସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ
ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଉତ୍ତମ ମନୁଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ।
ସୁଧାମାନଶ୍ଚ ଯେ ଦେଵା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଵଶଵର୍ତ୍ତିନଃ
ସୁଧାମାନ ଏବଂ ସେହି ଦେବମାନେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନୁଗତ ଲୋକମାନେ।
ସତ୍ଯୋ ଧୃତିର୍ଦମୋ ଦାନ୍ତଃ କ୍ଷମଃ କ୍ଷାମୋ ଧ୍ଵନିଃ ଶୁଚିଃ
ସତ୍ୟ, ଧୃତି, ଦମ, ଦାନ୍ତ, କ୍ଷମା, କ୍ଷାମ, ଧ୍ୱନି, ଶୁଚି।
ଇତ୍ଯେତେ ଦ୍ଵାଦଶ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ସୁଧାମାନସ୍ତୁ ନାମଭିଃ
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶଜଣଙ୍କୁ ସୁଧାମାନ ନାମରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ଵିଶ୍ଵଧା ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚ ମାନସସ୍ତୁ ଵିରାଜସଃ
ବିଶ୍ୱଧା, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ମାନସ ଏବଂ ବିରାଜସ।
ଅଵଧ୍ଯୋ ଽଵରତିର୍ଦେଵୋ ଵସୁର୍ଧିଷ୍ଣ୍ଯୋ ଵିଭାଵସୁଃ
ଅବଧ୍ୟ, ଅବ୍ରତିର୍, ଦେବ, ବସୁର୍, ଧିଷ୍ଣ୍ୟ ଏବଂ ବିଭାବସୁ — ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଅଛି।
ରଥୋର୍ମିଃ କେତୁମାଞ୍ଛ୍ଚୈଵ କୀର୍ତ୍ତିତାସ୍ତୁ ପ୍ରତର୍ଦନାଃ
ରଥୋର୍ମି, କେତୁମାନ୍ ଏବଂ ପ୍ରତର୍ଦନ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି।
ସୁଦାନୋ ଵସୁଦାନଶ୍ଚ ସୁମଞ୍ଜସଵିଷାଵୁଭୌ
ସୁଦାନ, ବସୁଦାନ, ସୁମଞ୍ଜସ ଏବଂ ବିଷାବ — ଏହି ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଶିଵା ହ୍ଯେତେ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯା ଯଜ୍ଞିଯା ଦ୍ଵାଦଶାପରାଃ
ଏହି ଦେବତାମାନେ ଶୁଭ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶ ଅନ୍ୟ ଦେବତା ବୋଲି ଜଣାଯିବେ।
ଦିକ୍ପତିର୍ଵାକ୍ପତିଶ୍ଚୈଵ ଵିଶ୍ଵଃ ଶଂଭୁସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଦିକ୍ପତି, ବାକ୍ପତି, ବିଶ୍ୱ ଏବଂ ଶମ୍ଭୁ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଅଶ୍ଵଶ୍ଚୈଵ ସଦଶ୍ଵଶ୍ଚ କ୍ଷେମାନନ୍ଦୌ ତଥୈଵ ଚ
ଅଶ୍ୱ ଏବଂ ସଦଶ୍ୱ, କ୍ଷେମ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ — ଏହି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେତା ଦେଵତା ହ୍ଯାସନ୍ନୌତ୍ତମସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଉତ୍ତମ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ କାଳରେ ଥିଲେ।
ପୁତ୍ରାସ୍ତ୍ତଵଙ୍ଗିରସସ୍ତେ ଵୈ ଉତ୍ତମସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ
ଉତ୍ତମ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଅଙ୍ଗିରାସଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ।
ସପ୍ତର୍ଷଯସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵ ଉତ୍ତମସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ
ଉତ୍ତମ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସମୟରେ ଏହି ସମସ୍ତେ ସପ୍ତ ଋଷି ଥିଲେ।
ଦେଵାମ୍ଵୁଜଶ୍ଚାପ୍ରତିମୌ ମହୋତ୍ସାହୋ ଗଜସ୍ତଥା
ଦେବାମ୍ବୁଜ, ଅପ୍ରତିମ ଏବଂ ମହାଉତ୍ସାହୀ ଗଜ — ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଉତ୍ତମସ୍ଯ ମନୋଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତ୍ରଯୋଦଶ ମହାତ୍ମନଃ
ଉତ୍ତମ ମନୁ, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ତ୍ରୟୋଦଶ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଔତ୍ତମଃ ପରିସଂଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଗଃ ସ୍ଵାରୋଚିଷେଣ ତୁ
ଉତ୍ତମ ସୃଷ୍ଟିକୁ ସ୍ୱାରୋଚିଷ ମନୁଙ୍କ ଯୁଗରେ ଗଣନା କରାଯାଏ।
ଚତୁର୍ଥେ ତ୍ଵଥ ପର୍ଯାଯେ ତାମସସ୍ଯାତରେ ମନୋଃ
ଚତୁର୍ଥ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ତାମସ ମନୁଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ କାଳରେ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯପୁତ୍ରାସ୍ତେ ଦେଵାସ୍ତାମସସ୍ଯାନ୍ତରେ ମନୋଃ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁଅମାନେ ତାମସ ମନୁଙ୍କ ଯୁଗରେ ଦେବତା ଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ପ୍ରତୀଯେତ ଋଷଯଃ ପ୍ରତିଜାନତେ
ଋଷିମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ତଥା ଦେଵା ମନୋସ୍ତସ୍ଯାନ୍ତରେ ସ୍ମୃତାଃ
ସେହି ମନୁଙ୍କ ଯୁଗରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ମୃତ।
ସପ୍ତର୍ଷଯୋଂଽତରେ ଯେ ଚ ତାନ୍ନିବୋଧତ ସତ୍ତମାଃ
ହେ ଉତ୍ତମମାନେ, ସେହି ଯୁଗର ସପ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ନାମ ଏବେ ଶୁଣ।
ଅତ୍ରେଯସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିରିତ୍ଯେଵ ଜ୍ଯୋତିର୍ଧାମା ଚ ଭାର୍ଗଵଃ
ଅତ୍ରି ଅଗ୍ନି ଭାବେ, ଜ୍ୟୋତିର୍ଧାମା ଭାର୍ଗବ ଭାବେ ପରିଚିତ।