ମନ୍ତ୍ରବ୍ରାହ୍ମଣକର୍ତ୍ତାରୋ ଜାଯନ୍ତେ ଚ ଯୁଗକ୍ଷଯାତ୍
ଯୁଗର ଶେଷରେ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନାକାରୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
କଲ୍ପାନାମାର୍ଷଵିଦ୍ଯାନାଂ ନାନାଶାସ୍ତ୍ରକୃତଶ୍ଚ ଯେ
ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ କଳ୍ପ ଓ ଋଷିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ନାନା ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ,
ଵୈଵସ୍ଵତେ ଽନ୍ତରେ ତସ୍ମିନ୍ଦ୍ଵାପରେଷୁ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଏହି ଭାଇବସ୍ବତ ଅନ୍ତରାଳରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ପୁନି ପୁନି,
ସପ୍ତମେ ଦ୍ଵାପରେ ଵ୍ଯମତାଃ ସ୍ଵଯଂ ଵେଦାଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା
ସପ୍ତମ ଦ୍ୱାପରରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ନିଜେ ବେଦକୁ ବିଭାଜନ କରିଥିଲେ।
ତୃତୀଯେ ଚୋଶନା ଵ୍ଯାସଶ୍ଚତୁର୍ଥେ ଚ ବୃହସ୍ପତିଃ
ତୃତୀୟ ଦ୍ୱାପରରେ ଉଶନା ବ୍ୟାସ ଥିଲେ, ଚତୁର୍ଥରେ ବୃହସ୍ପତି।
ସପ୍ତମେ ଚ ତଥୈଵେନ୍ଦ୍ରୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚାଷ୍ଟମେ ସ୍ମୃତଃ
ସପ୍ତମରେ ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଅଷ୍ଟମରେ ବସିଷ୍ଠ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଏକାଦଶେ ତୁ ତ୍ରିଵର୍ଷା ସନଦ୍ଵାଜସ୍ତତଃ ପରମ୍
ଏକାଦଶ ବର୍ଷରେ ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନଦ୍ୱାଜ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତ୍ରୈଯ୍ଯାରୁଣିଃ ପଞ୍ଚଦଶେ ଷୋଡଶେ ତୁ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ପନ୍ଦରତମ ବର୍ଷରେ ତ୍ରୟ୍ୟାରୁଣି ଓ ଷୋଳ ତମ ବର୍ଷରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଆସିଥିଲେ।
ଋଜୀଷାତ୍ତୁ ଭରଦ୍ଵାଜୋ ଭରଦ୍ଵାଜାତ୍ତୁ ଗୌତମଃ
ଋଜୀଷାଙ୍କୁ ଠାରୁ ଭରଦ୍ୱାଜ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଠାରୁ ଗୌତମ ହେଲେ।
ହର୍ଯଵନାତ୍ପରୋ ଵେନଃ ସ୍ମୃତୋ ଵାଜଶ୍ରଵାସ୍ତତଃ
ହର୍ୟବନ ଠାରୁ ବେନ ଓ ବେନଙ୍କୁ ଠାରୁ ବାଜଶ୍ରବା ହେଲେ।
ତୃଣବିନ୍ଦୁସ୍ତତସ୍ତସ୍ମାତ୍ତତଜସ୍ତୃଣବିନ୍ଦୁତଃ
ତୃଣବିନ୍ଦୁଠାରୁ ତତଜ ଏବଂ ତୃଣବିନ୍ଦୁଠାରୁ ଅନ୍ୟେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଜାତୂକର୍ଣୋ ଭଵତ୍ତସ୍ମାତ୍ତ ସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵୈପାଯନଃ ସ୍ମୃତଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ଜାତୂକର୍ଣ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦ୍ୱୈପାୟନ ହେଲେ।
ଭଵିଷ୍ଯେ ଦ୍ଵାପରେ ଚୈଵ ଦ୍ଵୋଣିର୍ଦ୍ଵୈପାଯନେ ଽପି ଚ
ଭବିଷ୍ୟତ କାଳ ଓ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଦ୍ୱୋଣି ହେବେ।
ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଭଵିଷ୍ଯେଷୁ ଶାଖାପ୍ରମଯନାନି ତୁ
ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ।
ତପସା କର୍ମ ଚ ପ୍ରାପ୍ତଂ କର୍ମଣା ଚାପି ତେ ଯଶଃ
ତୁମେ ତପସ୍ୟା ଓ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରିଛ, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଖ୍ୟାତି ହୋଇଛି।
ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମାମୃତଂ ଶୁକ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମୈଵାମୃତମୁଚ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମର ଅମୃତ ତତ୍ତ୍ୱ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଛି; ବ୍ରହ୍ମକୁ ଅମୃତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ବୃହତ୍ଵାଦ୍ବୃଂହଣାଚ୍ଚୈଵ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତ୍ଯଭିଧୀଯତେ
ବଡ଼ ଓ ବିସ୍ତାର କ୍ଷମତା ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲାଯାଏ।
ଅଥର୍ଵଋଗ୍ଯଜୁଃ ସାମ୍ନି ଯତ୍ତସ୍ମୈ ବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ
ଅଥର୍ବ, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍ ଓ ସାମ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମ ଅଛି, ସେଠାରେ ମୋର ନମସ୍କାର।
ମହତଃ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ତସ୍ମୈ ସୁବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ
ମହାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଯେଉଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରହ୍ମ, ସେଠାରେ ମୋର ନମସ୍କାର।
ସଂପ୍ରକାଶପ୍ରଵୃତ୍ତିଭ୍ଯାଂ ପୁରୁଷାର୍ଥପ୍ରଯୋଜନମ୍
ପ୍ରକାଶ ଓ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହୁଏ।
ଯତ୍ତଦଵ୍ଯକ୍ତମତଂ ପ୍ରକୃତିର୍ବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଯେଉଁ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ପ୍ରକୃତି, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ତାହା।
ଅଵିଭାଗସ୍ତଥା ଶୁକ୍ରମକ୍ଷରଂ ବହୁଧାତ୍ମକମ୍
ଯାହା ଅଖଣ୍ଡ, ଶୁଦ୍ଧ, ଅକ୍ଷୟ ଓ ବହୁରୂପୀ।
କୃତେ ପୁନଃ କ୍ରିଯା ନାସ୍ତି କୁତ ଏଵାକୃତକ୍ରିଯାଃ
କୃତ ଯୁଗରେ କୌଣସି କର୍ମ ନଥିଲା; ତେଣୁ ଅକୃତ କର୍ମ କିପରି ହେବ?
ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଵା ଶ୍ରୁତଂ ଵାପି ତଥୈଵାସାଧୁ ସାଧୁ ଵା
ଶୁଣିବାକୁ ଥିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିହୋଇଥିବା, ଭଲ କିମ୍ବା ଭଲ ନୁହେଁ, ସମାନ।
ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯଂ ଵାଥ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଘ୍ରାତଵ୍ଯଂ ଵା କଥଞ୍ଚନ
ଏହାକୁ କେହି ଦେଖିପାରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶୁଣିପାରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯେପରି ହେଉ ଘ୍ରାଣ କରିପାରନ୍ତି।
ଯନ୍ନ ଦର୍ଶିତଵାନେଷ କସ୍ତଦନ୍ଵେଷ୍ଟୁମର୍ହତି
ଯାହାକୁ ସେ ଦେଖାଇନାହାନ୍ତି, ତାହା ଖୋଜିବାକୁ କିଏ ଯୋଗ୍ୟ?
ଯଦା ଯତ୍କ୍ରିଯତେ ଯେନ ତଦା ତସ୍ମୋ ଽଭିମନ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ କାହାରି ଦ୍ୱାରା କିଛି କରାଯାଏ, ସେ ତାହାକୁ ନିଜର ବୋଲି ଭାବେ।
ଯଦା ଚ କ୍ରିଯତେ କିଞ୍ଚିତ୍କେନଚିଦ୍ଵା କଥଂ କ୍ଵଚିତ୍
ଯେତେବେଳେ, କିଏ ଯେପରି ହେଉ, କୌଣସି କାମ କରେ, କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କରେ,
ଵିରିକ୍ତଂ ଚାତିରିକ୍ତଂ ଚ ଜ୍ଞାନାଜ୍ଞାନେପ୍ରିଯାପ୍ରିଯେ
ସେଥିରେ ବିରକ୍ତି ହେଉ କି ଅତିରିକ୍ତତା, ଜ୍ଞାନ କି ଅଜ୍ଞାନ, ପ୍ରିୟ କି ଅପ୍ରିୟ ଯେଉଁହେଉ।
ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ତିର୍ଯ୍ଯଗଧୋଭାଵସ୍ତସ୍ଯୈଵାଦୃଷ୍ଟକାରିଣଃ
ଉପର, ଆଡ଼େ ଓ ତଳେ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥା ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନ ଆସୁଥିବା କର୍ତ୍ତାଙ୍କର ଅଟୁଟ ଅଂଶ।