ଶୌରିଷୁଃ ଶୃଙ୍ଗିପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଦ୍ଵାଵେତୌ ତୁ ଚିରଵ୍ରତୌ
ଶୌରିଷୁ ଓ ଶୃଙ୍ଗିପୁତ୍ର—ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦୀର୍ଘବ୍ରତୀ ଥିଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ସଂହିତାସ୍ତି ସ୍ରଃ ଶୃଙ୍ଗିପୁତ୍ରୌ ମହାତ୍ପାଃ
ଶୃଙ୍ଗିପୁତ୍ର, ମହାତ୍ମା, ତିନିଟି ସଂହିତା ପଢ଼ାଇଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ସଂହିତାଃ ଷଟ୍ତୁ ପାରାଶର୍ଯସ୍ତୁ କୌଥୁମଃ
ପାରାଶରଙ୍କ ପୁଅ କୌଥୁମ ଛଅଟି ସଂହିତା ପଢ଼ାଇଲେ।
ପ୍ରାଚୀନଯୋଗପୁତ୍ରଶ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିମାଂଶ୍ଚ ପତଞ୍ଜଲିଃ
ପ୍ରାଚୀନଯୋଗପୁତ୍ର ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ପତଞ୍ଜଳି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଲାଙ୍ଗଲଃ ଶାଲିହୋତ୍ରଶ୍ଚ ଷଡୁଵାଚାଥ ସଂହିତାଃ
ଲାଙ୍ଗଳ, ଶାଳିହୋତ୍ର, ଷଡୁବାଚ, ଏବଂ ସଂହିତାମାନେ—
କଣ୍ଡୁଶ୍ଚ କୋହଲଶ୍ଚୈଵ ଷଡେ ତେ ଲାଙ୍ଗଲାଃ ସ୍ମୃତାଃ
କଣ୍ଡୁ ଏବଂ କୋହଳ ମଧ୍ୟ—ଏହି ଛଅଜଣଙ୍କୁ ଲାଙ୍ଗଳ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଏକୋ ହିରଣ୍ଯନାଭସ୍ଯ କୃତଃ ଶିଷ୍ଯୋ ନୃପାତ୍ମଜଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ସଂହିତା ହିରଣ୍ୟନାଭଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଏକ ରାଜପୁତ୍ର ଥିଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚ ଚୈଵ ଶିଷ୍ଯେଭ୍ଯୋ ଯେଭ୍ଯସ୍ତାଶ୍ଚ ନିବୋଧତ
ସେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇଥିଲେ; କିଏ କିଏ ଥିଲେ ସେମାନେ, ଶୁଣ।
ତଲକୋ ମାଣ୍ଡୁକଶ୍ଚୈଵ କାଲିକୋ ରାଜିକଂସ୍ତଥା
ତଳକ, ମାଣ୍ଡୁକ, କାଳିକା ଏବଂ ରାଜିକ—
ପୁଷ୍ଟିଶ୍ଚ ପରିକୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ଉଲୂଖଲକ ଏଵ ଚ
ପୁଷ୍ଟି, ପରିକୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଉଲୂଖଳକ ମଧ୍ୟ—
ଶାଲିମଞ୍ଜରିପାକଶ୍ଚ ଶଧୀଯଃ କାନିନିଶ୍ଚ ଯଃ
ଶାଳିମଞ୍ଜରିପାକ, ଶଧୀୟ ଏବଂ କାନିନୀ ମଧ୍ୟ—
ସାମଗାନାଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୌ ଦ୍ଵୌ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତୌ
ସମସ୍ତ ସାମଗାୟକମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଜଣ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅଥର୍ଵାଣଂ ଦ୍ଵିଧା କୃତ୍ଵା ସୁମନ୍ତୁରଦଦାଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ
ସୁମନ୍ତୁ ଅଥର୍ବବେଦକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
କବନ୍ଧସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଧା କୃତ୍ଵା ପଥ୍ଯାଯୈକଂ ପୁନର୍ଦଦୌ
କବନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି, ଏକ ଭାଗ ପୁନି ପଥ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ମୋଦୋ ବ୍ରହ୍ମବଲଶ୍ଚୈଵ ପିପ୍ପଲାଦସ୍ତଥୈଵ ଚ
ମୋଦ, ବ୍ରହ୍ମବଳ ଏବଂ ପିପ୍ପଳାଦ—
ଦେଵଦର୍ଶସ୍ଯ ଚତ୍ଵାରଃ ଶିଷ୍ଯା ହ୍ଯେତେ ଦୃଢଵ୍ରତାଃ
ଏହି ଚାରିଜଣ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଶିଷ୍ୟ ଦେବଦର୍ଶଙ୍କ ଥିଲେ।
ଜାଜଲିଃ କୁମୁଦାଦିଶ୍ଚ ତୃତୀଯଃ ଶୌନକଃ ସ୍ମୃତଃ
ଜାଜଲି, କୁମୁଦାଦି ଏବଂ ତୃତୀୟ ଜଣେ ଶୌନକ ବୋଲି ପରିଚିତ।
ଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯାଂ ସଂହିତାଂ ଧୀମାନ୍ସୈନ୍ଧଵାଯନସଂଜ୍ଞି ତେ
ଧୀମାନ୍ ସୈନ୍ଧବାୟନ ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂହିତା ପାଇଥିଲେ।
ନକ୍ଷତ୍ରକଲ୍ପୋ ଵୈତାନସ୍ତୃତୀଯଃ ସଂହିତାଵିଧିଃ
ନକ୍ଷତ୍ରକଳ୍ପ, ବୈତାନ ଏବଂ ତୃତୀୟ ହେଉଛି ସଂହିତାବିଧି।
ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତ୍ଵଥର୍ଵଣାମେତେ ସଂହିତାନାଂ ଵିକଲ୍ପକାଃ
ଏମାନେ ଅଥର୍ବବେଦର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଂହିତା ବିନ୍ୟାସକାରୀ।
ଆତ୍ରେଯଃ ସୁମତିର୍ଧୀମାନ୍କାଶ୍ଯପୋ ହ୍ଯକୃତଵ୍ରଣଃ
ଆତ୍ରେୟ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସୁମତି, କାଶ୍ୟପ ଏବଂ ଅକୃତବ୍ରଣ—
ସାଵର୍ଣିଃ ସୋମଦତ୍ତିଶ୍ଚ ସୁଶର୍ମା ଶାଂଶପାଯନଃ
ସାବର୍ଣ୍ଣି, ସୋମଦତ୍ତି, ସୁଶର୍ମା ଏବଂ ଶାଂଶପାୟନ।
ତ୍ରିଭିସ୍ତତ୍ର କୃତାସ୍ତିସ୍ରଃ ସଂହିତାଃ ପୁନରେଵ ହି
ସେଠାରେ ତିନିଜଣେ ମିଶି ତିନିଟି ସଂହିତା ପୁଣି ତିଆରି କଲେ।
ମାମିକା ତୁ ଚତୁର୍ଥୀ ସ୍ଯାଚ୍ଚତସ୍ରୋ ମୂଲସଂହିତାଃ
ମୋର ଏକଟି ଚତୁର୍ଥ ସଂହିତା ଅଛି; ଏଭଳି ଚାରିଟି ମୂଳ ସଂହିତା ରହିଛି।
ପାଠାନ୍ତରେ ଵୃଥାଭୂତା ଵେଦଶାଖା ଯଥା ତଥା
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାଠାନୁସାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅପ୍ରୟୋଜନୀୟ ହୋଇଗଲା, ଯେପରି ବେଦର ଶାଖାମାନେ।
ଲୌମହର୍ଷଣିକା ମୂଲା ତତଃ କାଶ୍ଯପିକା ପରା
ଲୌମହର୍ଷଣିକା ପ୍ରଥମ ମୂଳ, ତାପରେ କାଶ୍ୟପିକା ଦ୍ୱିତୀୟ।
ଶାଂଶପାଯନିକା ଚାନ୍ଯା ନୋଦନାର୍ଥଵିଭୂଷିତା
ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ଶାଂଶପାୟନିକା, ଯାହା ନୋଦ ଓ ଅର୍ଥର ଭାବରେ ଶୋଭିତ।
ଏତାଃ ପଞ୍ଚଦଶାନ୍ଯାଶ୍ଚ ଦଶାନ୍ଯା ଦଶଭିସ୍ତଥା
ଏଗୁଡ଼ିକ ପନ୍ଦରଟି, ତାପରେ ଦଶଟି ଅନ୍ୟ, ଏଭଳି ଆଉ ଦଶଟି ଅଛି।
ଅଷ୍ଟୌ ସାମସହସ୍ରାଣି ସାମାନି ଚ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ
ଏଠାରେ ଆଠ ହଜାର ସାମ ଗୀତ ଓ ଚଉଦ଼ଟି ସାମ ଗୀତି ଅଛି।
ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ସହସ୍ରାଣି ଚ୍ଛନ୍ଦ ଆଧ୍ଵର୍ଯଵଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଆଧ୍ୱର୍ୟବ ପ୍ରଥାରେ ବାରହ ହଜାର ଛନ୍ଦ ଥିବା କୁହାଯାଏ।