କକ୍ଷୀଵାଂଶ୍ଚ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ସ୍ମୃତା ହ୍ଯାଙ୍ଗିରସା ଵରାଃ
କକ୍ଷୀବାନ୍ ଏବଂ ତିରିଶି ତିନି ଜଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଙ୍ଗିରସ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵତ୍ସାରୋ ନୈଧ୍ରୁଵୋ ରୈଭ୍ଯ ଏଵ ଚ
କାଶ୍ୟପ, ବତ୍ସାର, ନୈଧୃବ ଏବଂ ରୈଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ,
ଅତ୍ରିରର୍ଵସନଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ଯାଵାଶ୍ଵଶ୍ଚ ଗଵିଷ୍ଠିରଃ
ଅତ୍ରି, ଅର୍ବସନ, ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ ଏବଂ ଗବିଷ୍ଠିର,
ଇତ୍ଯେତେ ଚା ତ୍ରଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମନ୍ତ୍ରକାରା ମହର୍ଷଯଃ
ଏଭଳି ଏ ତିନି ଦଳ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ, ବିବରଣ କରାଗଲା।
ଚତୁର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତିଃ ପଞ୍ଚମଶ୍ଚ ଭରଦ୍ଵସୁଃ
ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତି, ପଞ୍ଚମ ହେଉଛନ୍ତି ଭରଦ୍ବସୁ।
ଇତି ସପ୍ତ ଵଶିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ଵିଜ୍ଞେଯା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ଏହି ସାତଜଣ ବଶିଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର କଥା କହନ୍ତି, ଏହା ଜାଣ।
ତଥା ଵିଦ୍ଵାନ୍ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଋଷିଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ଽଘମର୍ଷଣଃ
ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ ଋଷି ଅଘମର୍ଷଣ।
ଦେଵଶ୍ରଵାସ୍ତଥା ରେଣୁଃ ପୂରଣୋ ଽଥ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ଦେବଶ୍ରବା, ତାପରେ ରେଣୁ, ପୂରଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ଽଯୋ ଦୃଢାଯୁଶ୍ଚ ଵିଧ୍ମଵାହସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଅୟୁ, ଦୃଢାୟୁ ଓ ବିଧ୍ମବାହ।
ମନୁର୍ଵୈଵସ୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଏଲୋ ରାଜା ପୁରୂଖାଃ
ମନୁ, ଯିଏ ବିବସ୍ବତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏବଂ ଏଲା, ରାଜା ପୁରୂଖା।
ଭଲନ୍ଦନଶ୍ଚ ଵତ୍ସଶ୍ଚ ସଂକୀଲଶ୍ଚୈଵ ତେ ତ୍ରଯଃ
ଭଳନ୍ଦନ, ବତ୍ସ ଓ ସଂକୀଳ—ଏହି ତିନିଜଣ।
ବ୍ରାହ୍ଯଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯା ଋଷିପୁତ୍ରାନ୍ନିବୋଧତ
ଏବେ ଋଷିପୁତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ବ୍ରାହ୍ଯଣାନାଂ ପ୍ରଵକ୍ତାରୋ ନାମତଶ୍ଚ ନିବୋଧତ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
ବହ୍ଵୃଚୋ ଭାର୍ଗଵଃ ପୈଲଃ ସାଂକୃତ୍ଯୋ ଜାଜଲିସ୍ତଥା
ବହୃଚ, ଭାର୍ଗବ, ପୈଳ, ସାଂକୃତ୍ୟ ଓ ଜାଜଲି।
ଉପମନ୍ଯୁରିନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତିର୍ମାଡୂକିଃ ଶାକଲିଶ୍ଚ ସଃ
ଉପମନ୍ୟୁ, ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତି, ମାଡୂକି ଓ ଶାକଳି।
ପନ୍ନଗାଃ ପକ୍ଷଗନ୍ତାଶ୍ଚ ଷଡଶୀତିଃ ଶ୍ରୁତର୍ଷଯଃ
ପନ୍ନଗ ଓ ପକ୍ଷଗନ୍ତା, ଏଠାରେ ଛଅଠିଅଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି।
ଵୈଶଂପାଯନଲୌହିତ୍ଯୌ କଣ୍ଠକାଲାଵଶାଵଧଃ
ବୈଶଂପାୟନ, ଲୌହିତ୍ୟ, କଣ୍ଠକ, କାଳାବ ଓ ଶାବଧ।
ତେଷାଂ ଶିଷ୍ଯାଃ ପ୍ରଶିଷ୍ଯାଶ୍ଚ ଷଡଶୀତି ଶ୍ରୁତର୍ଷଯଃ
ସେମାନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଓ ପରଶିଷ୍ୟମାନେ—ଏଠାରେ ଛଅଠିଅଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି।
ଚୈମିନିଃ ସଭରଦ୍ଵାଜଃ କାଵ୍ଯଃ ପୌଷ୍ଯଞ୍ଜିରେଵ ଚ
ଚୈମିନି, ସଭରଦ୍ୱାଜ, କାବ୍ୟ ଓ ପୌଷ୍ୟଞ୍ଜି।
ଲଙ୍ଗଲୀ ଶାଲିହୋତ୍ରଶ୍ଚ ଶକ୍ତିରାଜଶ୍ଚ ଭାର୍ଗଵଃ
ଲଙ୍ଗଳୀ, ଶାଳିହୋତ୍ର ଓ ଶକ୍ତିରାଜ ଭାର୍ଗବ।
ଷଟ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଦନ୍ଯେ ଵୈ ତେଷାଂ ଶିଷ୍ଯାଃ ଶ୍ରୁତର୍ଷଯଃ
ଅନ୍ୟ ଛଅଚାଳିଶି, ସେମାନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି।
ଲୋଭାଲୋଭଶ୍ଚ ଧର୍ମାତ୍ମା ତଥା ବ୍ରହ୍ମ ବଲଶ୍ଚ ସଃ
ଲୋଭାଲୋଭ, ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବଳ।
ଇତ୍ଯେତେ ନଵତିର୍ଜ୍ଞେଯା ହୋତ୍ରଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ଏହି ନବତିଜଣ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ, ହୋତା ପୁରୋହିତଙ୍କ ପରି, ବୁଝିବାକୁ ଉଚିତ।
ଚଲୂଭିଃ ସୁମତିଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଦେଵଵରଶ୍ଚ ଯଃ
ଚଲୁ, ସୁମତି ଏବଂ ଦେବବର ମଧ୍ୟ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ତଥାପ୍ରୀତଃ କୃଶାଶ୍ଵଶ୍ଵ ସୁମୂଲିର୍ବାଷ୍କଲିସ୍ତଥା
ତଥାପ୍ରୀତ, କୃଶାଶ୍ୱ, ସୁମୂଲି ଏବଂ ବାଷ୍କଲି ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଵୈଯାସକିଃ ଶୁକୋ ଵିଦ୍ଵାଂଲ୍ଲୌକିର୍ଭୂରିଶ୍ରଵାସ୍ତଥା
ବୈୟାସକି, ଶୁକ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ, ଲୌକି ଏବଂ ଭୂରିଶ୍ରବା ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଆରଣ୍ଯା ଇଲକଶ୍ଚୈଵ ଉପମନ୍ଯୁର୍ଵିଦସ୍ତଥା
ଆରଣ୍ୟ, ଇଲକ, ଉପମନ୍ୟୁ ଏବଂ ବିଦସ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ପ୍ରଜାଦର୍ପଃ କହୋଡଶ୍ଚ ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯୋ ଽଥ ଶୌନକଃ
ପ୍ରଜାଦର୍ପ, କହୋଡ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଏବଂ ଶୌନକ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଅଦିତିର୍ଦେଵମାତା ଚ ଜଲାପା ଚୈଵ ମାନଵୀ
ଦେବମାତା ଅଦିତି, ଜଳାପା ଏବଂ ମାନବୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ମୁଦ୍ଗଲା ଚାତୁଜୀଵୈଵ ତାରା ଚୈଵ ଯଶସ୍ଵିନୀ
ମୁଦ୍ଗଲା, ଅତୁଜୀବ, ତାରା ଏବଂ ଯଶସ୍ୱିନୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି।