ପ୍ରାଗ୍ଵଂଶକାଯୋ ଦ୍ଯୁତିମାନ୍ ନାନାଦୀକ୍ଷାଭିରନ୍ଵିତଃ
ତାଙ୍କର ଦେହ ପୂର୍ବ ଶ୍ରେଣୀର, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବିଭିନ୍ନ ଦୀକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଉପାକର୍ମରୁଚିଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଵର୍ଗ୍ଯାଵର୍ତଭୂଷଣଃ
ସେ ଉପାକର୍ମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଧାରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରବର୍ଗ୍ୟର ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
ମାଯାପତ୍ନୀସହାଯୋ ଵୈ ଗିରିଶୃଙ୍ଗମିଵୋଚ୍ଛ୍ରଯଃ
ମାୟା ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ, ସେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଉଚ୍ଚ ଭାବେ ଦଢ଼ିଅଛନ୍ତି।
ଆଜ୍ଯଗନ୍ଧଃ ସ୍ରୁଵସ୍ତୁଣ୍ଡଃ ସାମଘୋଷସ୍ଵନୋ ମହାନ୍
ସେ ଘିଅର ସୁଗନ୍ଧରେ ମନୋହର, ମୁଁହ ହୋମ ଚମଚ ଭଳି, ସାମ ଗୀତର ଧ୍ୱନିରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱର ଗଞ୍ଜିଥିଲା।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତନଖୋ ଘୋରଃ ପଶୁଜାନୁର୍ମହାମଖଃ
ତାଙ୍କର ନଖ ପାପମୋଚନ, ସେ ଭୟଙ୍କର, ଘୁଁଡ଼ି ପଶୁ, ସେ ମହାଯଜ୍ଞ ଥିଲେ।
ଵାଦ୍ଯନ୍ତରାତ୍ମସତ୍ରସ୍ଯ ନାସ୍ମିକାସୋ ମଶୋଣିତଃ
ସେ ଯଜ୍ଞ ସଙ୍ଗୀତର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ସ୍ୱର, ତାଙ୍କର ଦେହରେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ନଥିଲା।
ଅଗ୍ନିସଂଛାଦିତାଂ ଭୂମିଂ ସମାମିଚ୍ଛନ୍ପ୍ରଜାପତିମ୍
ଅଗ୍ନିରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଚାହିଁ, ସେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ପୃଥକ୍ ତାସ୍ତୁ ସମୀକୃତ୍ଯ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସୋ ଽଚିନୋଦ୍ଗିରୀନ୍
ସେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରି, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କଲେ।
ଦେନାଗ୍ନିନା ଵିଲୀନାସ୍ତେ ପର୍ଵତା ଭୁଵି ସର୍ଵଶଃ
ଅଗ୍ନିରେ ଗଳିଯାଇଥିବା ସେଇ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଭୂମିରେ ସମସ୍ତଠାରେ ଛିଟିଯାଇଥିଲେ।
ନିଷିକ୍ତା ଯତ୍ରଯତ୍ରାସଂସ୍ତତ୍ରତତ୍ରାଚଲୋ ଽଭଵତ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ସେଠାରେ ପାହାଡ଼ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵିଭଜତେ କଲ୍ପାଦିଷୁ ପୁନଃ ପୁନଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ପୁଣିପୁଣି ସେମାନଙ୍କୁ ବିଭାଜନ କରନ୍ତି।
ଭୂରାଦ୍ଯାଂଶ୍ଚତୁରୋ ଲୋକାନ୍ପୁନଃପୁନରକଲ୍ପଯତ୍
ସେ ପୁଣିପୁଣି ପୃଥିବୀ ଆଦି ଚାରିଟି ଲୋକକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଵଯଂଭୂର୍ଭଗଵାମ୍ ସିସୃକ୍ଷୁର୍ଵିଵିଧାଃ ପ୍ରଜାଃ
ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ୍, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ।
ତସ୍ଯାଭିଧ୍ଯାଯତଃ ସର୍ଗଂ ତଦା ଵୈ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵକମ୍
ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ସୃଷ୍ଟି ଉପଜିଲା, ସେ ବିଚାର କରି ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତମୋ ମୋହୋ ମହାମୋହସ୍ତାମିସ୍ରୋ ହ୍ଯନ୍ଧସଂଜ୍ଞିତଃ
ଅନ୍ଧକାର, ଭ୍ରମ, ଭୟଙ୍କର ମୂଢ଼ତା, ଅତି ଅନ୍ଧାର ଏବଂ ଯାହାକୁ ଅନ୍ଧ ବୁଝିବା ଅଜ୍ଞାନ କୁହାଯାଏ।
ପଞ୍ଚଧାଵସ୍ଥିତଃ ସର୍ଗୋ ଧ୍ଯାଯତ ସାଭିମାନିନଃ
ଏହି ସୃଷ୍ଟି ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରରେ ଅଛି, ଯେଉଁମାନେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଅହଂକାର ଧରନ୍ତି।
ବହିରନ୍ତଶ୍ଚାପ୍ରକାଶସ୍ତଥାନିଃସଂଜ୍ଞ ଏଵ ଚ
ବାହାରେ ଓ ଭିତରେ କୌଣସି ଆଲୋକ ନାହିଁ, ଏବଂ ସଚେତନତା ବି ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଚ୍ଚ ସଂଵୃତାତ୍ମାନୋ ନଗା ମୁଖ୍ଯାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ଏହିଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ସ୍ୱଭାବ ଥିବା ପ୍ରଧାନ ଗଛମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅପ୍ରତୀ ତମନାଃ ସୋଥ ତଦୋତ୍ପତ୍ତିମମନ୍ଯତ
ଯେଉଁମାନେ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏହାକୁ ନିଜ ଜନ୍ମର ମୂଳ କୁହିଲେ।
ଯସ୍ମାତ୍ତିର୍ଯଗ୍ଵିଵର୍ତ୍ତେତ ତିର୍ଯକସ୍ରୋତସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତଃ
ଏହା କାରଣ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଚାଲିଥାଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଧାରା ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଉତ୍ପାଦ୍ଯଗ୍ରାହିମଶ୍ଚୈଵ ତେ ଽଜ୍ଞାନେ ଜ୍ଞାନମାନିନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ପାଦନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଧରିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଜ୍ଞାନରେ ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବନ୍ତି।
ଏକାଦଶନ୍ଦ୍ରିଯଵିଧା ନଵଧାତ୍ମାଦଯସ୍ତଥା
ଏକୋନଏଠି ପ୍ରକାର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଏବଂ ନଉ ପ୍ରକାର ଆତ୍ମା ରୂପ ଅଛି।
ଅନ୍ତଃ ପ୍ରକାଶାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ଆଵୃତାଶ୍ଚ ବହିଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭିତରେ ଆଲୋକିତ, କିନ୍ତୁ ବାହାରେ ପୁଣି ଢାକାଯାଇଛନ୍ତି।
ତିର୍ଯକ୍ ସ୍ରୋତସ ଉଚ୍ଯନ୍ତେ ଵଶ୍ଯାତ୍ମାନସ୍ତ୍ରିସଂଜ୍ଞକାଃ
ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଧାରା ଥିବାମାନେ ସ୍ୱଯମ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା, ତିନି ପ୍ରକାର ସଚେତନତା ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଅଭିପ୍ରାଯମଥୋଦ୍ଭୂତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଗଂ ତଥାଵିଧମ୍
ଏପରି ପ୍ରକାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଖି।
ଊର୍ଦ୍ଧସ୍ରୋତସ୍ତୃତୀଯସ୍ତୁ ତଦ୍ଵୈ ଚୋର୍ଦ୍ଧଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ତୃତୀୟଟି ହେଉଛି ଉପରକୁ ଯିବା ଧାରା, ଏହା ଉପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ।
ତାଃ ସୁଖଂ ପ୍ରୀତିବହୁଲା ବହିରନ୍ତଶ୍ଚ ଵାଵୃତାଃ
ସେମାନେ ସୁଖ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଚୁର, ବାହାରେ ଓ ଭିତରେ ଢାକାଯାଇଛନ୍ତି।
ନଵଧାତାଦଯସ୍ତେ ଵୈ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମାନୋ ବୁଧାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହି ନଉ ପ୍ରକାର ରୂପମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଊର୍ଦ୍ଧସ୍ରୋତଃସୁ ସୃଷ୍ଟେଷୁ ଦେଵେଷୁ ସ ତଦା ପ୍ରଭୁଃ
ଉପରକୁ ଧାରା ଥିବା ଦେବତାମାନେ ସୃଷ୍ଟି ହେବାବେଳେ, ସେଥିରେ ପ୍ରଭୁ।
ସର୍ଗମନ୍ଯଂ ସିମୃକ୍ଷୁସ୍ତଂ ସାଧକଂ ପୁନରୀଶ୍ଵରଃ
ପ୍ରଭୁ ପୁଣି ଏକ ନୂତନ, କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।