ଋଷିପୁତ୍ରା ଋଷୀକାସ୍ତୁ ମୈଥୁନାଦ୍ଗର୍ଭସଂଭଵାଃ
ଋଷିମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଋଷିକା କୁହାଯାଏ, ସଂଯୋଗ ଓ ଗର୍ଭଧାରଣ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ସପ୍ତଷର୍ଯସ୍ତ ତସ୍ତେ ଚ ପରସତ୍ଯସ୍ଯ ଦର୍ଶନାଃ
ସେଇ ସାତଜଣ ଋଷି ଓ ତାଙ୍କର ବଂଶଜମାନେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟର ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।
ଋଷନ୍ତି ତେ ଋତଂ ଯସ୍ମାଦ୍ଵିଶେଷାଂଶ୍ଚୈଵ ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ସେମାନେ ଋତ୍ତକୁ ଓ ତାହାର ବିଶେଷ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନେ ଋଷି।
ଅଵ୍ଯକ୍ତାତ୍ମା ମହାନାତ୍ମାହଙ୍କାରାତ୍ମା ତଥୈଵ ଚ
ଅବ୍ୟକ୍ତ ସ୍ୱରୂପ, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ସ୍ୱରୂପ, ଏବଂ ଅହଂକାର ସ୍ୱରୂପ।
ଇତ୍ଯେତା ଋଷିଜାତୀସ୍ତା ନାମଭିଃ ପଞ୍ଚ ଵୈ ଶୃଣୁ
ଏହିପରି ପାଞ୍ଚ ଋଷିବଂଶ, ତାଙ୍କର ନାମ ଶୁଣ।
ମନୁର୍ଦକ୍ଷୋ ଵସିଷ୍ଟଶ୍ଚ ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚେତି ତେ ଦଶ
ମନୁ, ଦକ୍ଷ, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ—ଏମାନେ ଦଶଜଣ।
ପରତ୍ଵେନର୍ଷଯୋ ଯସ୍ମାତ୍ସ୍ମୃତାସ୍ତସ୍ମାନ୍ମହର୍ଷଯଃ
ଯେହেতୁ ଏହି ଋଷିମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି, ସେଇପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମହାର୍ଷି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କାଵ୍ଯୋ ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚୈଵ କଶ୍ଯପଶ୍ଵ୍ଯଵନସ୍ତଥା
କାବ୍ୟ, ବୃହସ୍ପତି, କଶ୍ୟପ ଏବଂ ବ୍ୟବନ ମଧ୍ୟ,
କର୍ଦମୋ ଵିଶ୍ରଵାଃ ଶକ୍ତିର୍ଵାଲଖିଲ୍ଯାସ୍ତଥାର୍ଵତଃ
କର୍ଦ୍ଦମ, ବିଶ୍ରବାସ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ବାଳଖିଲ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ,
ଋଷିପୁତ୍ରାନୃ ଷୀକାଂସ୍ତୁ ଗର୍ଭୋତ୍ପନ୍ନାନ୍ନିବୋଧତ
ଏବେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଋଷିପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଋଷିଦୀର୍ଘତମାଶ୍ଚୈଵ ବୃହଦୁକ୍ଥଃ ଶରଦ୍ଵତଃ
ଋଷିଦୀର୍ଘତମାସ, ବୃହଦୁକ୍ଥ ଏବଂ ଶରଦ୍ବତ,
ଦଧୀଚଃ ଶଂଶପାଶ୍ଚୈଵ ରାଜା ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ତଥା
ଦଧୀଚି, ଶଂଶପା ଏବଂ ରାଜା ବୈଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ,
ଈଶ୍ଵରା ଋଷଯଶ୍ଚୈଵ ଋଷିକାଶ୍ଚୈଵ ତେ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହିମାନେ ଈଶ୍ୱର, ଋଷି ଏବଂ ଋଷିକା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଭୃଗୁଃ କାଵ୍ଯଃ ପ୍ରଚେତାଶ୍ଚ ଋଚୀକୋ ହ୍ଯାତ୍ମଵାନପି
ଭୃଗୁ, କାବ୍ୟ, ପ୍ରଚେତାସ ଏବଂ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣାଶୀଳ ଋଚୀକ,
ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣୋ ଯୁଧାଜିଚ୍ଚ ଵୀତହଵ୍ଯସୁଵର୍ଚସୌ
ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ, ଯୁଧାଜିତ୍, ବୀତହବ୍ୟ ଏବଂ ସୁବର୍ଚ୍ଚସ,
ଏକୋନଵିଶତିର୍ହ୍ଯେତେଭୃଗଵୋ ମନ୍ତ୍ରଵାଦିତଃ
ଏହି ଉନେଶଟି ଭୃଗୁମାନେ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଋତଵାକସ୍ତଥା ଗର୍ଗଃ ଶିନିଃ ସଂକୃତିରେଵ ଚ
ଋତବାକ, ଗର୍ଗ, ଶିନି ଏବଂ ସଂକୃତି ମଧ୍ୟ,
ଯୁଵନାଶ୍ଵଃ ପୌରକୁତ୍ସସ୍ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ଯୁଶ୍ଚ ଦସ୍ଯୁମାନ୍
ଯୁବନାଶ୍ୱ, ପୌରୁକୁତ୍ସ, ତ୍ରସଦ୍ଦସ୍ୟୁ ଏବଂ ଦସ୍ୟୁମାନ୍,
ଵୃଷାଦର୍ଭୋ ଵିରୂପାଶ୍ଵଃ କଣ୍ଵଶ୍ଚୈଵାଥ ମୁଦ୍ଗଲଃ
ବୃଷାଦର୍ଭ, ବିରୂପାଶ୍ୱ, କଣ୍ବ ଏବଂ ମୁଦ୍ଗଳ,
ଅଯାସ୍ଯଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତୀ ଚଵାମଦେଵସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଅୟାସ୍ୟ, ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ବାମଦେବ ମଧ୍ୟ,
କକ୍ଷୀଵାଂଶ୍ଚ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ସ୍ମୃତା ହ୍ଯାଙ୍ଗିରସା ଵରାଃ
କକ୍ଷୀବାନ୍ ଏବଂ ତିରିଶି ତିନି ଜଣ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଙ୍ଗିରସ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
କାଶ୍ଯପଶ୍ଚୈଵ ଵତ୍ସାରୋ ନୈଧ୍ରୁଵୋ ରୈଭ୍ଯ ଏଵ ଚ
କାଶ୍ୟପ, ବତ୍ସାର, ନୈଧୃବ ଏବଂ ରୈଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ,
ଅତ୍ରିରର୍ଵସନଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ଯାଵାଶ୍ଵଶ୍ଚ ଗଵିଷ୍ଠିରଃ
ଅତ୍ରି, ଅର୍ବସନ, ଶ୍ୟାବାଶ୍ୱ ଏବଂ ଗବିଷ୍ଠିର,
ଇତ୍ଯେତେ ଚା ତ୍ରଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ମନ୍ତ୍ରକାରା ମହର୍ଷଯଃ
ଏଭଳି ଏ ତିନି ଦଳ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ, ବିବରଣ କରାଗଲା।
ଚତୁର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତିଃ ପଞ୍ଚମଶ୍ଚ ଭରଦ୍ଵସୁଃ
ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମତି, ପଞ୍ଚମ ହେଉଛନ୍ତି ଭରଦ୍ବସୁ।
ଇତି ସପ୍ତ ଵଶିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ଵିଜ୍ଞେଯା ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ଏହି ସାତଜଣ ବଶିଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱର କଥା କହନ୍ତି, ଏହା ଜାଣ।
ତଥା ଵିଦ୍ଵାନ୍ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଋଷିଶ୍ଚାନ୍ଯୋ ଽଘମର୍ଷଣଃ
ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ ଋଷି ଅଘମର୍ଷଣ।
ଦେଵଶ୍ରଵାସ୍ତଥା ରେଣୁଃ ପୂରଣୋ ଽଥ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ଦେବଶ୍ରବା, ତାପରେ ରେଣୁ, ପୂରଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯୋ ଽଯୋ ଦୃଢାଯୁଶ୍ଚ ଵିଧ୍ମଵାହସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଅୟୁ, ଦୃଢାୟୁ ଓ ବିଧ୍ମବାହ।
ମନୁର୍ଵୈଵସ୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଏଲୋ ରାଜା ପୁରୂଖାଃ
ମନୁ, ଯିଏ ବିବସ୍ବତଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏବଂ ଏଲା, ରାଜା ପୁରୂଖା।