ଜିଜ୍ଞାସା ଯତ୍ର ଯୁଷ୍ମାକଂ ତଦାଜ୍ଞାତୁମିହାର୍ହଥ
ତୁମେ ଯାହା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ଏଠାରେ ସେଥିକି ଶିଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ପୁନଃ ସୂତଂ ବାଷ୍ପପର୍ଯାକୁଲେକ୍ଷଣମ୍
ପୁଣି ସେମାନେ ନୟନେ ଅଶ୍ରୁ ଭରି ସୂତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ସଂଭଵଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଲୋକସ୍ଯେମଂ ଵିଦର୍ଶଯ
ତେଣୁ ଆପଣ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆମକୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।
ସତ୍କୃତ୍ଯ ପରିପୃଷ୍ଟଃ ସ ମହାତ୍ମା ରୋମହର୍ଷଣଃ
ଏପରି ସମ୍ମାନରେ ପଚାରାଯିବା ପରେ, ମହାତ୍ମା ରୋମହର୍ଷଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଯୋ ମେ ଦ୍ଵୈପାଯନପ୍ରୀତଃ କଥାଂ ଵୈ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଯିଏ ଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ସେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପୁରାଣଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଦୁକ୍ତଂ ମାତରିଶ୍ଵନା
ମୁଁ ଏବେ ମାତରିଶ୍ୱାନଙ୍କ କହିଥିବା ପୁରାଣ କହିବି।
ସର୍ଗଶ୍ଚ ପ୍ରତିସର୍ଗଶ୍ଚ ଵଂଶୋ ମନ୍ଵନ୍ତରାଣି ଚ
ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ, ବଂଶାବଳୀ ଏବଂ ମନୁମାନଙ୍କର ଯୁଗଗୁଡିକ—
ପ୍ରକ୍ରିଯା ପ୍ରଥମଃ ପାଦଃ କଥାଯାଂ ସ୍ଯାତ୍ପରିଗ୍ରହଃ
ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟା, ପ୍ରଥମ ପାଦ ଏବଂ କଥାଗୁଡିକର ସଂଗ୍ରହ—
ଏଵଂ ପାଦାସ୍ତୁ ଚତ୍ଵାରଃ ସମାସାତ୍କୀଂର୍ତିତା ମଯା
ଏଭଳି ଚାରିଟି ପାଦକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରିଛି।
ପ୍ରଥମଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଶ୍ରୁତମ୍
ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁରାଣକୁ ଶୁଣିଥିଲେ।
ଅଙ୍ଗାନି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଵ୍ରତାନି ନିଯମାସ୍ତଥା
ଏହାର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକ, ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର, ବ୍ରତ ଏବଂ ନିୟମଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ—
ମହଦାଦିଵିଶେଷାନ୍ତଂ ସୃଜାମୀତି ଵିନିଶ୍ଚଯଃ
ମହାତ୍ତ୍ୱରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ନିଶ୍ଚୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଅଡସ୍ଯାଵରଣଂ ଵାର୍ଧିରପାମପି ଚ ତେଜସା
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆବରଣ, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ଜଳର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା—
ଭୂତାଦିର୍ମହତା ଚୈଵ ଅଵ୍ଯକ୍ତେନାଵୃତୋ ମହାନ୍
ଭୂତ ଏବଂ ମହାତ୍ତ୍ୱ ସହିତ, ଅବ୍ୟକ୍ତରେ ଆବୃତ ମହାନ—
ନଦୀନାଂ ପର୍ଵତାନାଂ ଚ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵୋ ଽତ୍ର ପଠ୍ଯତେ
ନଦୀ ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି।
କୀର୍ତ୍ତନଂ ବ୍ରହ୍ମଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଜନ୍ମ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମବୃକ୍ଷର ସ୍ତୁତି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜନ୍ମ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଅଵସ୍ଥାଶ୍ଚାତ୍ର କୀର୍ତ୍ଯନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତଜନ୍ମନଃ
ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଜନ୍ମିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅବସ୍ଥାଗୁଡିକ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି।
ଶଯନଂ ଚ ହରେରପ୍ସୁ ପୃଥିଵ୍ଯୁଦ୍ଧରଣଂ ତଥା
ହରିଙ୍କର ଜଳରେ ଶୟନ ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା—
ଋକ୍ଷାଣାଂ ଗ୍ରହସଂସ୍ଥାନାଂ ସିଦ୍ଧାନାଂ ଚ ନିଵେଶନମ୍
ନକ୍ଷତ୍ର, ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ନିବାସ—
ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥାନଵିଭାଗଶ୍ଚ ସର୍ତ୍ଯାନାଂ ଶୁଭଚାରିଣାମ୍
ସ୍ଵର୍ଗର ଭାଗ ଏବଂ ସତ୍ୟରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ଶୁଭ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କର ସ୍ଥାନ—
ଦେଵତାନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ଦ୍ଵେ ସୃତୀ ପରିକୀର୍ତିତେ
ଦେବତା ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କର ଦୁଇଟି ପଥ ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି।
ପଶୂନାଂ ପୁରୁଷାଣାଂ ଚ ସଂଭଵଃ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ପଶୁ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି।
ନଵ ସର୍ଗାଃ ପୁନଃ ପ୍ରୋକ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵକାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରୁ ନବଟି ସୃଷ୍ଟି ପୁନି ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽଵଯଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଧର୍ମାଦୀନାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକରୁ ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି।
କଲ୍ପଯୋରନ୍ତରେ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରତିସଂଧିଶ୍ଚ ଯସ୍ତଯୋଃ
ଦୁଇ କଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଯେତେବେଳେ ବିରତି ହୁଏ, ଏହାର ସଂଯୋଗ ଏବଂ ବିଚ୍ଛେଦ ବିବରଣା କରାଯାଇଛି।
ସତ୍ତ୍ଵୋଦ୍ରିକ୍ତାଚ୍ଚ ଦେହାଚ୍ଚ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଚ ସଂଭଵଃ
ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଅଧିକତା ଓ ଦେହରୁ ପୁରୁଷର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବରଣା ହୋଇଛି।
ପ୍ରିଯଵ୍ରତୋତ୍ତାନପାଦୌ ପ୍ରସୂତ୍ଯାକୃତଯଃ ଶୁଭାଃ
ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କର ଶୁଭ ଜନ୍ମ ଓ ରୂପ ବିବରଣା ହୋଇଛି।
ରୁଚେଃ ପ୍ରଜାପତେଶ୍ଚୋର୍ଦ୍ଧମାକୂତ୍ଯାଂ ମିଥୁନୋଦ୍ଭଵଃ
ରୁଚି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଉପରେ ଆକୂତି ମାଧ୍ୟମରେ ଦୁଇଜଣ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ।
ଦାକ୍ଷାଯଣୀଷୁ ଵାପ୍ଯୂର୍ଧ୍ଵଂଶବ୍ଦାଦ୍ଯାସୁ ମହାତ୍ମନଃ
ଦକ୍ଷଙ୍କର କନ୍ୟାମାନେ, ଶବ୍ଦା ଆଦି ଦେଖି, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ବିବରଣା ହୋଇଛି।
ତଥାଧର୍ମସ୍ଯ ହିଂସାଯାଂ ତମସୋ ଽଶୁଭଲକ୍ଷଣଃ
ଅଧର୍ମ ଏବଂ ହିଂସାରେ, ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଦୁଃଖ ବିବରଣା ହୋଇଛି।