ଅପହତ୍ଯ ତଥାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସାଧଯନ୍ତି ତଦା ପ୍ରଜାଃ
ସେତେବେଳେ ଲୋକେ ପରସ୍ପରକୁ ମାରି ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଅଧର୍ମାଭିନିଵେଶିତ୍ଵାତ୍ତମୋଵୃତ୍ତଂ କଲୌ ସ୍ମୃତମ୍
ଅଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ହେବାରୁ କଳିଯୁଗକୁ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକାଯାଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ମାଦାଯୁର୍ବଲଂ ରୂପଂ କଲିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପ୍ରହୀଯତେ
ତେଣୁ କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ ଆୟୁଷ୍ୟ, ବଳ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ କମିଯାଏ।
ଧନ୍ଯା ଧର୍ମଂ ଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ଯୁଗ ଶେଷରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଧନ୍ୟମାନେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବେ।
ତ୍ରେତାଯାମାବ୍ଦିକୋ ଧର୍ମୋ ଦ୍ଵାପରେ ମାସିକଃ ସ୍ମୃତଃ
ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଧର୍ମ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ, ଦ୍ୱାପରରେ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏଷା କଲିଯୁଗାଵସ୍ଥା ସଂଧ୍ଯାଂଶଂ ତୁ ନିବୋଧତ
ଏହିଅଟି କଳିଯୁଗର ଅବସ୍ଥା; ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହାର ସନ୍ଧିକାଳ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଯୁଗସ୍ଵଭାଵାତ୍ସଂଧ୍ଯାସୁ ତିଷ୍ଠନ୍ତୀହ ତୁ ଯାଦୃଶଃ
ଯୁଗର ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ, ସନ୍ଧିକାଳ ଏଠାରେ ଯେପରି ଅଛି, ସେପରି ରହିଥାଏ।
ଏଵଂ ସଂଧ୍ଯାଂଶକେ କାଲେ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତୁ ଯୁଗାନ୍ତିକେ
ଏଭଳି ସନ୍ଧିକାଳ ଯୁଗ ଶେଷରେ ଆସିଲେ,
ଗୋତ୍ରେଣ ଵୈ ଚନ୍ଦ୍ର ମସୋ ନାମ୍ନା ପ୍ରମତିରୁଚ୍ଯତେ
ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶରେ ପ୍ରମତି ନାମକ ଜଣେ ଜନ୍ମ ନେବେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସମାଃ ସଵିଂଶତିଃ ପୂର୍ଣାଃ ପର୍ଯଟନ୍ଵୈ ଵସୁଂଧରାମ୍
ସେ ପୂରା କିଶୋରିଶି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରିବେ।
ପ୍ରଗୃହୀତାଯୁଧୈର୍ଵିପ୍ରୈଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ,
ସହ ଵା ସର୍ଵଶଶ୍ଚୈଵ ରାଜ୍ଞସ୍ତାଞ୍ଛୂଦ୍ରଯୋନିଜାନ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ରାଜା ଏହି ଶୂଦ୍ର ଜନ୍ମ ଲୋକମାନେକୁ ମାରିଦେବେ।
ନାତ୍ଯର୍ଥ ଧାର୍ମିକା ଯେ ଚ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ହନ୍ତି ସର୍ଵଶଃ
ଯେମାନେ ଅତିଧିକ ଧର୍ମିକ, ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାନ୍ତି।
ଉଦୀଚ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯଦେଶ୍ଯାଂଶ୍ଚ ପଵତୀଯାଂସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଉତ୍ତର, ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଏଭଳି ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାନ୍ତି।
ତଥୈଵ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦ୍ରଵିଡାନ୍ସିଂହଲୈଃ ସହ
ଏହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଲୋକମାନେ, ଡ୍ରାଭିଡ଼ ଏବଂ ସିଂହଳ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ତୁଷାରାନ୍ବର୍ବରାଂଶ୍ଚୀନାଞ୍ଛୂଲିକାନ୍ଦରଦାନ୍ ଖଶାନ୍
ତୁଷାର, ବର୍ବର, ଚୀନ, ଶୂଳିକ, ଦରଦ ଏବଂ ଖଶ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥାନ୍ତି।
ପ୍ରଵୃତ୍ତଚକ୍ରୋ ବଲଵାନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛାନାମନ୍ତକୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ତାଙ୍କର ଚକ୍ର ଘୂରିବା ସହିତ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ।
ମାଧଵସ୍ଯ ତୁ ସୋଂଽଶେନ ଦେଵସ୍ଯେହ ଵିଜଜ୍ଞିଵାନ୍
ସେ ଏଠାରେ ଦେବତା ମାଧବଙ୍କ ଅଂଶରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଗୋତ୍ରତୋ ଵୈ ଚନ୍ଦ୍ରମସଃ ପୂର୍ଵେ କଲିଯୁଗେ ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶର ସଂତାନ ଭାବେ, ପୂର୍ବ କଳିଯୁଗରେ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ।
ଵିନିଘ୍ନନ୍ସର୍ଵଭୂତାନି ମାନଵାନେଵ ସର୍ଵଶଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ବିଶେଷକରି ସମସ୍ତ ମଣିଷମାନେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ।
ପରସ୍ପର ନିମିତ୍ତେନ କୋପେନାକସ୍ମିକେନ ତୁ
ପରସ୍ପର କାରଣରେ ଏବଂ ଅଚାନକ କ୍ରୋଧରେ ଏହା ଘଟିଥିଲା।
ଗଙ୍ଗାଯମୁନଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ନିଷ୍ଠାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ସହାନୁଗଃ
ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ଯମୁନା ମଧ୍ୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଉତ୍ସାଦ୍ଯ ପାର୍ଥିଵାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମଲେଚ୍ଛାଂଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରଶଃ
ସମସ୍ତ ରାଜା ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇ,
ସ୍ଥିତାସ୍ଵଲ୍ପାଵଶିଷ୍ଟାସୁ ପ୍ରଜାସ୍ଵିହ କ୍ଵଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍
କେବଳ କିଛି ଲୋକ ଏଠି ସେଠି ଜନପଦରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲେ।
ଉପହିସଂତି ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ପୋଥଯନ୍ତଃ ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଅପମାନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏକାଅପରକୁ ମାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ।
ପ୍ରଜାସ୍ତା ଵୈ ତତଃ ସର୍ଵାଃ ପରସ୍ପରଭଯାର୍ଦ୍ଦିତାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ପରସ୍ପର ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ସ୍ଵାନ୍ପ୍ରଣାନନପେକ୍ଷନ୍ତୋ ନିଷ୍କାରଣସୁଦୁଃଖିତାଃ
ସେମାନେ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ଗଣ୍ୟ କରିନଥିଲେ, ନିର୍ଅର୍ଥ ଦୁଃଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ନିର୍ମର୍ଯାଦା ନିରାକ୍ରନ୍ଦା ନିଃସ୍ନେହା ନିରପତ୍ରପାଃ
ସେମାନେ ନିୟମ ନଥିଲେ, କାନ୍ଦିବା ନଥିଲେ, ସ୍ନେହ ନଥିଲେ ଏବଂ ଲଜ୍ଜା ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ।
ହିତ୍ଵା ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଦାରାଂଶ୍ଚ ଵିଷାଦଵ୍ଯାକୁଲେଦ୍ରିଯାଃ
ପୁଅ ଏବଂ ଜଣେ ଛାଡ଼ି, ଶୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯନ୍ତାଂସ୍ତା ନିଷେଵନ୍ତେ ହିତ୍ଵା ଜନପଦାନ୍ସ୍ଵକାନ୍
ସେମାନେ ନିଜ ଦେଶ ଛାଡ଼ି, ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ।