ଦ୍ଵାପରେ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ ଵିନଶ୍ଯନ୍ତି ତତଃ କଲୌ
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଏହା ଚାଲିଥାଏ, କିନ୍ତୁ କଳିଯୁଗରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।
ଅଵୃଷ୍ଟିର୍ମରଣଂ ଚୈଵ ତଥୈଵ ଵ୍ଯାଧ୍ଯୁପଦ୍ରଵାଃ
ବର୍ଷା ନ ହେବା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ରୋଗ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ଆସେ ।
ନିର୍ଵେଦାଜ୍ଜାଯତେ ତେଷାଂ ଦୁଃଖମୋକ୍ଷଵିଚାରଣା
ନିରାଶା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ନେଇ ଚିନ୍ତା ଉପଜେ ।
ଦୋଷଦର୍ଶନତସ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵାପରେ ଽଜ୍ଞାନସଂଭଵଃ
ଦୋଷ ଦେଖି, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଅଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ।
ଉତ୍ପଦ୍ଯନ୍ତେ ହି ଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଦ୍ଵାପରେ ପରିପନ୍ଥିନଃ
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ବାଧା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ ।
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଵିକଲ୍ପାଶ୍ଚ ହେତୁଶାସ୍ତ୍ରଵିକଲ୍ପନମ୍
ଅର୍ଥ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ତର୍କ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଭିନ୍ନ ମତ ଦେଖାଯାଏ ।
ସ୍ମୃତିଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରଭେଦଶ୍ଚ ପ୍ରସ୍ଥାନାନି ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ସ୍ମୃତି ଶାସ୍ତ୍ରର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶାଖା ଓ ଅଲଗା ପରମ୍ପରା ଅଛି ।
ମନସା କର୍ମଣା ଵାଚା କୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଵାର୍ତା ପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯତି
ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ଜୀବିକା ଚାଲିଥାଏ ।
ଲୋଭୋ ଵୃତ୍ତିର୍ଵଣିକ୍ପୂର୍ଵା ତତ୍ତ୍ଵାନାମଵିନିଶ୍ଚଯଃ
ଲୋଭ ଦିନକୁ ଦିନ ସାଧାରଣ ହେଉଛି, ବ୍ୟବସାୟ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା ହେଉଛି, ଏବଂ କୌଣସି କଥାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଵର୍ଣାଶ୍ରମପରିଧ୍ଵଂସଃ କାମକ୍ରୋଧୌ ତଥୈଵ ଚ
ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ବିନାଶ ହୁଏ, ଏବଂ କାମ ଓ କ୍ରୋଧ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଵେଦଂ ଵ୍ଯାସଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ତୁ ଵ୍ଯସ୍ଯତେ ଦ୍ଵାପରାଦିଷୁ
ଦ୍ୱାପର ଓ ପରେ ବ୍ୟାସ ଚାରି ଭାଗରେ ବେଦକୁ ବାଣ୍ଟିଦେଇଥିଲେ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠତେ ଗୁଣୈର୍ହୀନୋ ଧର୍ମୋ ଽସୌ ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ତୁ
ଦ୍ୱାପରରେ ଧର୍ମ ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ତାହାର ଗୁଣ ନାହିଁ।
ଦ୍ଵାପରସ୍ଯାଵଶେଷେଣ ତିଷ୍ଯସ୍ଯ ତୁ ନିବୋଧତ
ଦ୍ୱାପରର ଶେଷରେ ଯାହା ରହିଯାଏ, ତିଷ୍ୟ ଯୁଗରେ ତାହା ବିଷୟରେ ଏବେ ଶୁଣ।
ହିଂସାସୂଯାନୃତଂ ମାଯା ଵଧଶ୍ଚୈଵ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ହିଂସା, ଇର୍ଷ୍ୟା, ମିଥ୍ୟା, ଚତୁରାଇ ଏବଂ ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ମାରିବା ଘଟେ।
ଏଷ ଧର୍ମଃ କୃତଃ କୃତ୍ସ୍ନୋ ଧର୍ମଶ୍ଚ ପରିହୀଯତେ
ଏହା ଧର୍ମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପତନ, ଧର୍ମ କ୍ଷୟ ପାଉଛି।
କଲୌ ପ୍ରମାରକୀ ରୋଗଃ ସତତଂ କ୍ଷୁଦ୍ଭଯାନି ଚ
କଳି ଯୁଗରେ ସବୁବେଳେ ମୃତ୍ୟୁକାରୀ ରୋଗ, ଅନ୍ନାଭାବ ଓ ଭୟ ରହିଥାଏ।
ନ ପ୍ରମାଣଂ ସ୍ମୃତେରସ୍ତି ତିଷ୍ଯେ ଲୋକେଷୁ ଵୈ ଯୁଗେ
ତିଷ୍ୟ ଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ମୃତିକୁ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ମାନନ୍ତି ନାହାନ୍ତି।
ସ୍ଥଵିରାଃ କେ ଽପି କୌମାରେ ମ୍ରିଯନ୍ତେ ଵୈ କଲୌ ପ୍ରଜାଃ
କଳି ଯୁଗରେ କେତେକ ବୃଦ୍ଧ ଲୋକ ଶିଶୁବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି।
ଵିପ୍ରାଣାଂ କର୍ମଦୋଷୈସ୍ତୈଃ ପ୍ରଜାନାଂ ଜାଯତେ ଭଯମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କର୍ମର ଦୋଷରୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ତିଷ୍ଯେ ଭଵନ୍ତି ଜନ୍ତୂନାଂ ରାଗୋ ଲୋଭଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ତିଷ୍ୟ ଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମନରେ ମୋହ ଓ ଲୋଭ ବଢ଼ିଯାଏ।
ପୂର୍ଣେ ଵର୍ଷସହସ୍ରେ ଵୈ ପରମାଯୁସ୍ତଦା ନୃଣାମ୍
ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ସେଠି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ହୁଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆୟୁ।
ଉତ୍ସୀଦନ୍ତି ନରାଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷତ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଵିଶଃ କ୍ରମାତ୍
ପରେ ପରେ ଲୋକ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ଭଵନ୍ତୀହ କଲୌ ତସ୍ମିଞ୍ଛଯନାସନଭୋଜନୈଃ
ସେଇ କଳି ଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ ଶୁଅ, ବସିବା ଓ ଖାଇବା ପାଇଁ ମାତ୍ର ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ଗୁଣହୀନାଃ ପ୍ରଜାଶ୍ଚୈଵ ତଦା ଵୈ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ସେ ସମୟରେ ଗୁଣହୀନ ଲୋକମାନେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି।
ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାରାଃ ଶୂଦ୍ରାଚାରାଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ
ଶୂଦ୍ରମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଆଚରଣ ଅନୁସରନ୍ତି।
ଭୃତ୍ଯା ଏତେ ହ୍ଯସୁଭୃତୋ ଯୁଗାନ୍ତେ ସମଵସ୍ଥିତେ
ଯୁଗ ଶେଷରେ ଏହି ସେବକମାନେ ଭଲଭାବେ ରଖାଯାଉନାହାନ୍ତି।
ମାଯାଵିନ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗାନ୍ତେ ମୁନିସତ୍ତମ
ଯୁଗର ଶେଷରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚତୁର ଠକିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଲୋକମାନେ ହେବେ।
ଶ୍ଵାପଦପ୍ରବଲତ୍ଵଂ ଚ ଗଵାଂ ଚୈଵ ହ୍ଯୁପକ୍ଷଯଃ
ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ, ଗାଁମାନେ କମିଯିବେ।
ତଦା ଧର୍ମୋ ମହୋଦର୍କେ ଦୁର୍ଲଭୋ ଦାନମୂଲଵାନ୍
ସେ ସମୟରେ, ଗଭୀର ଅନ୍ଧାରରେ, ଦାନରେ ଆଧାରିତ ଧର୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ହେବ।
ତଦା ହ୍ଯଲ୍ପଫଲା ଭୂମିଃ କ୍ଵଚିଚ୍ଚାପି ମହାଫଲା
ସେବେଳେ ଭୂମି କମ୍ ଫଳ ଦେବ, କିନ୍ତୁ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ବହୁତ ଫଳ ମିଳିବ।