ସଂକଲ୍ପିତେନ ମନସା ଵାଚୋକ୍ତେନ ସ୍ଵକର୍ମଣା
ମନର ଇଚ୍ଛା, କଥାରେ କହିବା ଏବଂ ନିଜ କାମରେ ମାନେ ଲୋକେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ଆଯୁର୍ମେଧା ବଲଂ ରୂପମାରୋଗ୍ଯଂ ଧର୍ମଶୀଲତା
ଆୟୁଷ୍ୟ, ବୁଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵ୍ଯଵସ୍ଥାନଂ ତେଷାଂ ବ୍ରହ୍ମା ତଦାକରୋତ୍
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ମାଣ କଲେ।
ପରସ୍ପରଵିରୋଧେନ ମନୁଂ ତାଃ ପୁନରଭ୍ଯଯୁଃ
ପରସ୍ପର ବିରୋଧ ହେଉଥିବାରୁ ସେମାନେ ପୁଣି ମନୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତୁ ଶତରୂପାଯାଂ ପୁତ୍ରୌ ସ ଉଦପାଦଯତ୍
ଶତରୂପାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ରାଜାନ ଉତ୍ପନ୍ନା ଦଣ୍ଡଧାରିଣଃ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାଜାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ପାପାସ୍ତୈର୍ଯେ ଚ ନ ଶକ୍ଯାସ୍ତୁ ନରାଧିପୈଃ
ସେମାନେ ଯେଉଁ ଗୁପ୍ତ ପାପ ରହିଥାଏ, ଯାହା ମାନବ ରାଜାମାନେ ରୋକିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଲେ।
ଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରଵିଭାଗାଶ୍ଚ ତ୍ରେତାଯାଂ ସଂପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କର ବିଭାଗ ଘୋଷିତ ହେଲା।
ଯଜ୍ଞାଃ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତିତାଶ୍ଚୈଵ ତଦା ହ୍ଯେଵ ତୁ ଦୈଵତୈଃ
ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ସେଇ ସମୟରେ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଵିଶ୍ଵଭୁଜା ଚୈଵ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ମହୌଜସା
ବିଶ୍ୱଭୁଜ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ହେଇଥିଲା।
ସତ୍ଯଂ ଜପସ୍ତପୋ ଦାନଂ ତ୍ରେତାଯା ଧର୍ମ ଉଚ୍ଯତେ
ସତ୍ୟ, ଜପ, ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଦାନ — ଏହିମାନେ ତ୍ରେତାଯୁଗର ଧର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଜାଯନ୍ତେ ଚ ତଦା ଶୂରା ଆଯୁଷ୍ମନ୍ତୋ ମହାବଲାଃ
ସେଇ ସମୟରେ ଶୂରବୀର, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ପଦ୍ମପତ୍ରାଯତାକ୍ଷାଶ୍ଚ ପୃଥୂରସ୍କାଃ ସୁସଂହତାଃ
ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲମ୍ବା ଆଖି, ଚଉଡ଼ା ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ ମଜବୁତ ଦେହ ଥିଲା।
ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧରାଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରେତାଯାଂ ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତିନଃ
ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ବଡ଼ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ଥିଲେ।
ନ୍ଯଗ୍ରୋଧୌ ତୁ ସ୍ମୃତୌ ବାହୂ ଵ୍ଯାମୋ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧ ଉଚ୍ଯତେ
ପୁରାଣ କଥାନୁସାରେ ବାହୁକୁ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏକ ବାହୁର ଲମ୍ବକୁ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ ବୋଲି କୁହନ୍ତି।
ସମୋଛ୍ରଯପରୀଣାହୋ ଜ୍ଞେଯୋ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧମଣ୍ଡଲଃ
ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଉଚ୍ଚତା ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଦୁଇଁ ଏକ ସମାନ, ସେହିକୁ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ ମଣ୍ଡଳ କୁହାଯାଏ।
ସପ୍ତୈତାନି ଚ ରତ୍ନାନି ସର୍ଵେଷାଂ ଚକ୍ରଵର୍ତିନାମ
ଏହି ସାତଟି ରତ୍ନ ସମସ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜାଙ୍କର ଥାଏ।
କେତୁର୍ନିଧିଶ୍ଚ ସପ୍ତୈଵ ପ୍ରାଣହୀନାନି ଚକ୍ଷତେ
ପତାକା ଓ ସାତଟି ଧନ, ଯେତେବେଳେ ପ୍ରାଣ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଏଭଳି କୁହାଯାନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ର୍ଯଶ୍ଵଃ କଲଭଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରାଣିନଃ ସପ୍ତ କୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଛଅ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀମାନେ କୁହାଯାଇଛନ୍ତି।
ଚତୁର୍ଦଶ ଵିଧେଯାନି ସର୍ଵେଷାଂ ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତିନାମ୍
ସମସ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚଉଦ ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଅତୀତାନାଗତେଷ୍ଵିହ
ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ, ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ଦୁହିଁ ଅଛି, ଏଠି ଏହି ଲୋକରେ,
ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଚ ତାନ୍ଯତ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତିନଃ
ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ସେହି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଅତ୍ଯଦ୍ଭୁତାନି ଚତ୍ଵାରି ବଲଂ ଧର୍ମଃ ସୁଖଂ ଧନମ୍
ଚାରିଟି ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜିନିଷ: ଶକ୍ତି, ଧର୍ମ, ସୁଖ ଓ ଧନ।
ଅର୍ଥୋ ଧର୍ମଶ୍ଚ କାମଶ୍ଚ ଯଶୋ ଵିଜଯ ଏଵ ଚ
ଧନ, ଧର୍ମ, କାମ, ଯଶ ଓ ବିଜୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଶ୍ରୁତେନ ତପସା ଚୈଵ ମୁନୀନଭିଭଵନ୍ତି ଵୈ
ଶିକ୍ଷା ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି।
ଲକ୍ଷଣୈଶ୍ଚୈଵ ଜାଯନ୍ତେ ଶରୀରସ୍ଥୈରମାନୁଷୈଃ
ସେମାନେ ଦେହର ମାନବୀୟ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତାମ୍ରପ୍ରଭୋଷ୍ଟନେତ୍ରାଶ୍ଚ ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଶ୍ଚୈଦ୍ଧ୍ଵରୋମଶାଃ
ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଠୋଠ ଓ ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ କେଶ।
ନ୍ଯଗ୍ରୋଧପରିଣାହାଶ୍ଚ ସିଂହସ୍କନ୍ଧାସ୍ତୁ ମେହନାଃ
ବଟବୃକ୍ଷ ସମାନ ଦେହ, ସିଂହ ଭଳି କନ୍ଧ ଓ ପ୍ରମୁଖ ଲିଙ୍ଗ।
ପାଦଯୋଶ୍ଚକ୍ରମତ୍ସ୍ଯୋନ୍ତୁ ଶଙ୍ଖପଦ୍ମୌ ତୁହସ୍ତଯୋଃ
ପାୟଁ ଚକ୍ର ଓ ମାଛର ଚିହ୍ନ, ହାତରେ ଶଂଖ ଓ ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନ ଥାଏ।
ଅସଂଗଗତଯସ୍ତେଷାଂ ଚତସ୍ରଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତିନାମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରି ଜଣ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଅଲଗା ଗୁଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି।