ଅନ୍ଯାନି ନଵତିଶ୍ଚୈଵ ଧ୍ରୁଵଃ ସଂଵତ୍ସରଃ ସ୍ମୃତଃ
ଏବଂ ଅନ୍ୟ ନବେଁଟି ବର୍ଷ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ବର୍ଷ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।
ଵର୍ଷାଣାଂ ତୁ ଶତଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଦିଵ୍ଯୋ ହ୍ଯେଷ ଵିଧିଃ ସ୍ମୃତଃ
ଶତ ବର୍ଷକୁ ଦେବତାଙ୍କ ନିୟମ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ତ୍ରୀଣ୍ଯେଵ ନିଯୁତାନ୍ଯାହୁର୍ଵର୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷାଣି ତୁ
ମାନବ ବର୍ଷର ତିନିଟି ନିୟୁତ ଅଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ର ତୁ ପ୍ରାହୁଃ ସଂଖ୍ଯାଵିଦୋ ଜନାଃ
ଯେମାନେ ଗଣନାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ହଜାର ବର୍ଷ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଦିଵ୍ଯେନୈଵ ପ୍ରମାଣେନ ଯୁଗସଂଖ୍ଯାପ୍ରକଲ୍ପନମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ମାନକୁ ଅନୁସରି ଯୁଗଗୁଡ଼ିକର ଗଣନା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏ।
କୃତଂ ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରଂ ଚ କଲିଶ୍ଚେତି ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି—ଏହି ଚାରିଟି ଯୁଗ ଅଛି।
ଦ୍ଵାପରଂ ଚ କଲିଶ୍ଚୈଵ ଯୁଗାନ୍ଯେତାନି କଲ୍ପଯେତ୍
ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ମଧ୍ୟ ଯୁଗ ଭାବେ ଗଣାଯିବେ।
ତସ୍ଯ ତାଵଚ୍ଛତୀ ସଂଧ୍ଯା ସଂଧ୍ଯାଂଶଃ ସଂଧ୍ଯାଯା ସମଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା, ସନ୍ଧ୍ୟାର ଅଂଶ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମାନ ଅବଧି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଏକନ୍ଯାଯେନ ଵର୍ତନ୍ତେ ସହସ୍ରାଣି ଶତାନି ଚ
ଏହାମାନେ ଏକେ ଭଳି ଧାରାରେ, ହଜାର ଓ ଶତ ଗଣନାରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି।
ତ୍ରିଶତୀ ଦ୍ଵିଶତୀ ସଂଧ୍ଯେ ସଂଧ୍ଯାଂଶୌ ଚାପି ତତ୍ସମୌ
ତିନିଶ ଓ ଦୁଇଶ ସନ୍ଧ୍ୟା, ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
ତସ୍ଯୈକଶତିକା ସଂଧ୍ଯା ସଂଧ୍ଯାଂଶଃ ସଂଧ୍ଯଯା ସମଃ
ସେଠାରେ ଏକଶ ସନ୍ଧ୍ୟା, ତାହାର ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମାନ।
କୃତଂ ତ୍ରେତା ଦ୍ଵାପରଂ ଚ କଲିଶ୍ଚୈଵ ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି—ଏହି ଚାରିଟି ଯୁଗ।
କୃତସ୍ଯ ତାଵଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵର୍ଷାଣି ଚ ନିବୋଧତ
ଏବେ ମୁଁ କୃତ ଯୁଗର ବର୍ଷ କହିବି, ଭଲଭାବେ ଶୁଣ।
ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ସହସ୍ରାଣି ତଥାନ୍ଯାନି କୃତଂ ଯୁଗମ୍
ଚାଳିଶି ହଜାର ବର୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମିଶି କୃତ ଯୁଗ ହୁଏ।
ଅଶୀତିଶ୍ଚ ସହସ୍ରାଣି କାଲସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗସ୍ଯ ସଃ
ଏବଂ ଅଶୀ ହଜାର ବର୍ଷ ହେଉଛି ତ୍ରେତା ଯୁଗର ସମୟ।
ଵିଂଶତିଶ୍ଚ ସହସ୍ରାମି କାଲଃ ସ ଦ୍ଵାପରସ୍ଯ ଚ
ଏବଂ ବିଶି ହଜାର ବର୍ଷ ହେଉଛି ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ସମୟ।
ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରାଣି କାଲଃ କଲିଯୁଗସ୍ଯ ତୁ
ଏବଂ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ହେଉଛି କଳି ଯୁଗର ସମୟ।
ନିଯୁତାନ୍ଯେଵ ଷଡିଂଶାନ୍ନିରସାନି ଯୁଗାନି ଵୈ
ଯୁଗଗୁଡ଼ିକୁ ଛଅ ଗୁଣିଏ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ହିସାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ଵିଂଶତିଶ୍ଚ ସହସ୍ରାଣି ସ ସଂଧ୍ଯାଂଶଶ୍ଚତୁର୍ଯୁଗଃ
ଚାରି ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା ଅଂଶ ବିଶି ହଜାର ବର୍ଷ।
କୃତତ୍ରେତାଦିଯୁକ୍ତାନାଂ ମନୋରନ୍ତରମୁଚ୍ଯତେ
କୃତ, ତ୍ରେତା ଓ ଅନ୍ୟ ଯୁଗ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଅବଧିକୁ ମନ୍ବନ୍ତର କୁହାଯାଏ।
ତ୍ରିଂଶତ୍କୋଟ୍ଯସ୍ତୁ ଵର୍ଷାଣାଂ ମାନୁଷେଣ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ମାନବ ହିସାବରେ ତିରିଶି କୋଟି ବର୍ଷ ଦେଖାଯାଏ।
ଵିଶତିଶ୍ଚ ସହସ୍ରାଣି କାଲୋ ଽଯଂ ସାଧିକଂ ଵିନା
ଏହି ସମୟ ବିଶି ହଜାର ବର୍ଷ, ଅଳ୍ପ ଅଧିକ, କିନ୍ତୁ କମି ନୁହେଁ।
ମନ୍ଵନ୍ତରସ୍ଯ କାଲୋ ଽଯଂ ଯୁଗୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଚ କୀର୍ତ୍ତିତଃ
ମନ୍ବନ୍ତର ସମୟ, ସହିତ ଯୁଗଗୁଡ଼ିକ, ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ତ୍ରେତାଶିଷ୍ଟଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦ୍ଵାପରଂ କଲିମେଵ ଚ
ଏବେ ମୁଁ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ, ଦ୍ୱାପର ଓ କଳି ଯୁଗ ବିଷୟରେ କହିବି।
କ୍ରମାଗତଂ ମଯା ହ୍ଯେତତ୍ତୁଭ୍ଯଂ ନୋକ୍ତ ଯୁଗ ଦ୍ଵଯମ୍
ଏହି ଦୁଇଟି ଯୁଗ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଆସନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କହିନଥିଲି।
ଅତ୍ର ତ୍ରେତାଯୁଗସ୍ଯାଦୌ ମନୁଃ ସପ୍ତର୍ଷଯଶ୍ଚ ଯେ
ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ମନୁ ଓ ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ।
ଦାରାଗ୍ନିହୋତ୍ରସଂବନ୍ଧମୃଗ୍ଯଜୁଃ ସାମସଂହିତମ୍
ସ୍ତ୍ରୀ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ଋକ୍, ଯଜୁର୍ ଓ ସାମ ଭେଦର ସଂହିତା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା।
ପରଂପରାଗତଂ ଧର୍ମ ସ୍ମାର୍ତ୍ତଂ ଚାଚାରଲକ୍ଷଣମ୍
ପରମ୍ପରା ଦ୍ୱାରା ଆସିଥିବା ଧର୍ମ ଓ ଉଚିତ ଆଚରଣର ଲକ୍ଷଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା।
ସତ୍ଯେନ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ଶ୍ରୁତେନ ତପସା ଚ ଵୈ
ସତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଘଟିଥିଲା।
ସପ୍ତର୍ଷୀଣାଂ ମନୋଶ୍ଚୈଵ ହ୍ଯାଦ୍ଯେ ତ୍ରେତାଯୁଗେ ତଥା
ପ୍ରଥମ ତ୍ରେତା ଯୁଗରେ ସପ୍ତ ଋଷି ଓ ମନୁ ପାଇଁ ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା।