ଶୈଵାଲ ଭୋଜନାଃ କେଚିତ୍କେଚିଦନ୍ତର୍ଜଲେଶଯାଃ
କିଛି ଲୋକ ଶୈବାଳ ଖାଇଥିଲେ, କିଛି ଜଳ ଭିତରେ ବସୁଥିଲେ।
ଦନ୍ତୋଲୂଖଲିନଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତ୍ଵଶ୍ମକୁଟ୍ଟାସ୍ତଥା ପରେ
ଅନ୍ୟମାନେ ଦାନ୍ତକୁ ଉଲୁଖଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ, କିଛି ପୁଣି ପାଥରରେ ଚକିଥିଲେ।
କାଲଂ ନଯନ୍ତି ତପସା ତୀଵ୍ରେଣ ଚ ମହାଧିଯଃ
ମହାମନା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ସମୟ କାଟୁଥିଲେ।
ଭସ୍ମପାଣ୍ଡୁରଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୋ ନଗ୍ନୋ ଵିକୃତଲକ୍ଷଣଃ
ତାଙ୍କ ଦେହ ଧୂଳିରେ ପାଣ୍ଡୁର ହୋଇଥିଲା, ସେ ନଗ୍ନ ଏବଂ ଅଜଗର ଚିହ୍ନରେ ଭରିଥିଲେ।
ଉଲ୍ମୁକଵ୍ଯଗ୍ରହସ୍ତଶ୍ଚ ରକ୍ତପିଙ୍ଗଲଲୋଚନଃ
ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମଶାଳ ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ ଓ ପିଙ୍ଗଳ ଥିଲା।
ମୁଖମଙ୍ଗାରଵର୍ଣେନ ଶୁକ୍ଲେନ ଚ ଵିଭୂଷିତମ୍
ତାଙ୍କ ମୁହଁ କେବେ କଳା, କେବେ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
କ୍ଵଚିନ୍ନୃତ୍ଯତି ଶୃଙ୍ଗାରୀ କ୍ଵଚିଦ୍ରୌତି ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
କେବେ ସେ ଶୃଙ୍ଗାର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କେବେ ପୁଣିପୁଣି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଆଶ୍ରମେ ଽଭ୍ଯାଗତୋ ଽଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଯା ଚତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ବାରମ୍ବାର ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି, ପୁଣିପୁଣି ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିଲେ।
ଵୃଷନାଦଂ ପ୍ରଗର୍ଜନ୍ଵୈ ଖରନାଦଂ ନନାଦ ଚ
ସେ ବୃଷଭ ଭଳି ଗଜ୍ଜନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଖର ଭଳି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ମୁନଯଃ କ୍ରୁଦ୍ଧାଃ କ୍ରୋଧେନ କଲୁଷୀକୃତାଃ
ତାପରେ ମୁନିମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଗଲେ।
କରଵଦ୍ଗାଯସେ ଯସ୍ମାତ୍ଖରସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ହାତରେ ଗାଇଥିଲା ଯେପରି, ଏହିକାରଣରୁ ତୁମେ ଗଧା ହେବା।
ଯଥା ଵୈଚ୍ଛଂସ୍ତଥା ସର୍ଵେ କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତେ ମୁନଯଃ ସମମ୍
ତୁମେ ଯେପରି ଚାହିଲା, ସେହିପରି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକାଠି ରୁଷିଗଲେ।
ତପାଂସି ତେଷାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରତ୍ଯାହନ୍ଯନ୍ତ ଶଙ୍କରେ
ଶଙ୍କର, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟା ବାଧା ପାଇଲା।
ନ ଦ୍ଯୋତନ୍ତେ ପ୍ରକାଶେନ ତଦ୍ଵତ୍ତେଜାଂସି ଶଙ୍କରେ
ଶଙ୍କର, ସେମାନଙ୍କର ତେଜ ଆଉ ଜ୍ଵଳନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
ସମୃଦ୍ଧଃ ଶ୍ରେଯସାଂ ଯୌନିର୍ଯଜ୍ଞୋ ଵୈ ନାଶମାପ୍ତଵାନ୍
ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞ ଅନେକ ଭଲ ଫଳ ଦେଉଥିଲା, ସେଠାରେ ନାଶ ହେଲା।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵାନ୍ଦଶ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୁଃଖିତଶ୍ଚ ସଦା କୃତଃ
ସେ ଦଶଟି ରୂପ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସଦା ଦୁଃଖିତ ହେଇଥିଲେ।
ଋଷିଣା ଗୌତମେନୋର୍ଵ୍ଯାଂ କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ଵିନିପାତିତମ୍
କ୍ରୁଧ୍ଧ ଗୌତମ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଭୂମିକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ଋଷୀଣାଂ ଚୈଵ ଶାପେନ ନହୁଷଃ ସର୍ପତାଂ ଗତଃ
ଋଷିମାନଙ୍କର ଶାପରେ ନହୁଷ ସାପ ହେଇଗଲେ।
ଧର୍ମଶ୍ଚାତ୍ର ପ୍ରଶପ୍ତୋ ଵୈ ମାଣ୍ଡଵ୍ଯେନ ମହାତ୍ମନା
ଏଠାରେ ମହାତ୍ମା ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ।
ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ଦେଵଦେଵଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍
ବିରୂପାକ୍ଷ, ଦେବମାନ୍ୟ ମହେଶ୍ୱର ଛାଡ଼ି,
ତତସ୍ତେ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ପରସ୍ପରମଥାବ୍ରୁଵନ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ପରସ୍ପରେ କଥାହେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ ରତାନାଂ ଚ ଵନେ ଵା ଵନଵାସିନାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଅଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ତାପସୀମାନେ,
ଅନଯସ୍ତୁ ମହାନେଷ ଯେନାଯଂ ମୋହିତୋ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଏହି ମହା ଅନ୍ୟାୟ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇଛନ୍ତି।
ଵଦସ୍ଵ ଵାଚା ମଧୁରଂ ଵସ୍ତ୍ରମେକଂ ସମାଶ୍ରଯ
ମିଠା ଭାବରେ କଥା କହିବା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା।
ଋଷୀଣାଂ ତଦ୍ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଭଗନେତ୍ରହା
ଋଷିମାନଙ୍କର ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ଭଗନେତ୍ରହା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନ ଶକ୍ଯମିଦମସ୍ମା କଂ ଲିଙ୍ଗଂ ପାତଯିତୁଂ ବଲାତ୍
ଆମ ମଧ୍ୟରୁ କେହିଁ ଜଣେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ବଳେ ପଡ଼ିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପାତଯେଯମହଂ ଚୈତଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ଭୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ପଡ଼ିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରତ୍ଦୃଷ୍ଟେନ୍ଦ୍ରିଯଚେଷ୍ଟିତଃ
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ, ମହାଦେବ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିଲେ।
ଅନ୍ତର୍ହିତେ ଭଗଵତି ତଥା ଲିଙ୍ଗେ କୃତେ ଭଵେ
ଭଗବାନ୍ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ସେ ଲିଙ୍ଗ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ଵ୍ଯାକୁଲଂ ଚ ତଦା ସର୍ଵଂ ନ ପ୍ରକାଶେତ କିଞ୍ଚନ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲେ, କିଛି ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା ନାହିଁ।