ପୃଥିଵୀ ସପ୍ତଭିର୍ଦ୍ଵୀପୈଃ ସମୁଦ୍ରୈଃ ସହ ସପ୍ତଭିଃ
ସାତିଟି ଦ୍ୱୀପ ଓ ସାତିଟି ସମୁଦ୍ର ସହିତ ପୃଥିବୀ,
ଅନ୍ତଃସ୍ଥସ୍ଯ ତ୍ଵିମେ ଲୋକା ଅନ୍ତର୍ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଜଗତ୍
ଏହାର ଭିତରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଛି; ସତ୍ୟପାଇଁ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏହାର ଭିତରେ ଅଛି।
ଲୋକାଲୋକଂ ଚ ଯତ୍ କିଞ୍ଚିଦଣ୍ଡେ ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରତିଷ୍ଟିତମ୍
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଯେତେ ଲୋକ ଓ ଅଲୋକ ଅଛି, ସେସବୁ ସେଥିରେ ନିସ୍ଥିତ ଅଛି।
ତେଜୋ ଦଶଗୁଣେନୈଵ ବାହ୍ଯତୋ ଵାଯୁନା ଵୃତମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବାହାରକୁ ବାୟୁ ଢାକି ରହିଛି, ଏବଂ ସେଇ ବାୟୁକୁ ଦଶଗୁଣ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି ଆବୃତ କରିଛି।
ଆକାଶମାଵୃତଂ ସର୍ଵଂ ବହିର୍ଭୂତାଦିନା ତଥା
ସମସ୍ତ ଆକାଶକୁ ବାହାରୁ ପୃଥିବୀ ଓ ଅନ୍ୟ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି।
ଏଭିରାଵରଣୈରଣ୍ଡଂ ସପ୍ତଭିଃ ପ୍ରାକୃତୈର୍ଵୃତମ୍
ଏଭଳି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସାତଟି ପ୍ରାକୃତିକ ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଛି।
ପ୍ରସର୍ଗକାଲେ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚ ଗ୍ରସଂତସ୍ଚ ପରସ୍ପରମ୍
ସୃଷ୍ଟି ସମୟରେ ଏହିମାନେ ରହନ୍ତି, ପରେ ଏକାଏକି ଏକାଏକିକୁ ଗ୍ରସଣ କରନ୍ତି।
ଆଧାରାଧେଯଭାଵେନ ଵିକାରାସ୍ତେ ଵିକାରିଷୁ
ଏହି ବିକାରମାନେ ଆଧାର ଓ ଆଧେୟ ଭାବରେ ପରସ୍ପର ସମ୍ପର୍କରେ ଅଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରାକୃତଃ ସର୍ଗଃ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାଧିଷ୍ଠିତସ୍ତୁ ସଃ
ଏଭଳି, ପ୍ରାକୃତିକ ସୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ହୁଏ।
ଆଯୁଷ୍ମାନ୍କୀର୍ତିମାନ୍ଧନ୍ଯଃ ପ୍ରଜ୍ଞାଵାଂଶ୍ଚ ନ ସଂଶଯଃ
ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ, ଧନ୍ୟ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସାଧର୍ମ୍ଯେଣାଵତିଷ୍ଠେତେ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷୌ ତଦା
ସେତେବେଳେ ପ୍ରଧାନ ଓ ପୁରୁଷ ସମାନ ଧର୍ମରେ ଏକାଠି ରହନ୍ତି।
ଅନୁଦ୍ରିକ୍ତାଵନୁଚରୌ ତେନ ପ୍ରୋକ୍ତୌ ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, କେହି ଆଗେ କିମ୍ବା ପଛେ ନୁହଁନ୍ତି।
ସତ୍ତ୍ଵଵୃଦ୍ଧୌ ସ୍ଥିତିରଭୂଦ୍ ଧ୍ରୁଵଂ ପଦ୍ମ ଶିଖାସ୍ଥିତମ୍
ସତ୍ତ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ସ୍ଥିରତା ଆସେ, ଯେପରି ଗୋଲାପ ଫୁଲର ଶିଖା ଭଳି ଅଟୁଟ ରହେ।
ରଜଃ ପ୍ରଵର୍ତକଂ ତଚ୍ଚ ବୀଜେଷ୍ଵିଵ ଯଥା ଜଲମ୍
ରଜଃ କ୍ରିୟାଶୀଳତାର କାରଣ, ଯେପରି ବୀଜ ପାଇଁ ପାଣି ଦରକାର।
ଗୁଣେଭ୍ଯଃ କ୍ଷୋଭ୍ଯମାଣେଭ୍ଯସ୍ତ୍ରଯୋ ଜ୍ଞେଯା ହି ସାଦରେ
ଗୁଣମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ, ତିନୋଟି ଗୁଣକୁ ଆଦର ସହିତ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ସତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୂ ରଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ତମୋ ରୁଦ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ସତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ରଜଃ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା, ତମଃ ହେଉଛନ୍ତି ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଠାକୁର।
ଜାଯତେ ଚ ଯତଶ୍ଚତ୍ରା ଲୋକସୃଷ୍ଟିର୍ମହୋଜସଃ
ଏହିମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ମହାଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସତ୍ତ୍ଵପ୍ରକାଶକୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଥିତିତ୍ଵେନ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସତ୍ତ୍ୱର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ଥିତିର ନିୟମକ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଏତ ଏଵ ତ୍ରଯୋ ଵେଦା ଏତ ଏଵ ତ୍ରଜୋ ଽଗ୍ନଯଃ
ଏହି ତିନୋଟି ହେଉଛି ବେଦ ଓ ଏହି ତିନୋଟି ହେଉଛି ଅଗ୍ନି।
ପରସ୍ପରେଣ ଵର୍ତନ୍ତେ ପ୍ରେରଯନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ପରସ୍ପର ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏକାଏକିକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି।
କ୍ଷଣଂ ଵିଯୋଗୋ ନ ହ୍ଯେଷାଂ ନ ତ୍ଯଜନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅଲଗା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ କେବେ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଦୃଷ୍ଟାଧିଷ୍ଠିତାତ୍ପୂର୍ଵେ ତସ୍ମାତ୍ସଦସଦାତ୍ମକାତ୍
ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏବଂ ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ଅସତ୍ ଓ ସତ୍ ଦୁହିଁ ଅଛି—
ତସ୍ମାତ୍ତମୋଵ୍ଯକ୍ତମଯଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୋ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞକଃ
ସେଠାରୁ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ କୁହାଯାଏ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ତେଜସାପ୍ରତିମୋ ଧୀମାନଵ୍ଯକ୍ତଃ ସଂପ୍ରକାଶକଃ
ଅପୂର୍ବ ତେଜସ୍ବୀ, ଗଭୀର ଜ୍ଞାନୀ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଆଲୋକମୟ—
ଜ୍ଞାନେନାପ୍ରତିମେନେହ ଵୈରାଗ୍ଯେଣ ଚ ସପ୍ତତିଃ
ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଅପୂର୍ବ, ବିରକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ସେହିଠିରେ ସପ୍ତତି ଅଛି।
ଵଶୀକୃତତ୍ଵାତ୍ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯାତ୍ସାପେକ୍ଷତ୍ଵାଚ୍ଚ ଭାଵତଃ
ତିନି ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ତାହାର ମୂଳ ନିର୍ଭରତା ଦ୍ୱାରା—
ସହସ୍ରମୂର୍ଧା ପୁରୁଷସ୍ତିସ୍ରୋ ଽଵସ୍ଥାଃସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ
ସହସ୍ରମୁଣ୍ଡି ପୁରୁଷ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ତିନିଟି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି।
ସାତ୍ତ୍ଵିକଃ ପୁରୁଷତ୍ଵେ ଚ ଗୁଣଵୃତଂ ସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ
ପୁରୁଷ ଅବସ୍ଥାରେ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଗୁଣମୟ ଓ ସାତ୍ତ୍ୱିକ।
ପୁରୁଷତ୍ଵେ ଉଦାସୀନସ୍ତିସ୍ରୋ ଽଵସ୍ଥାଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ
ପୁରୁଷ ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଉଦାସୀନ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ତିନିଟି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି।
ପୁରୁଷଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷୋ ରୂପେଣ ପରମାତ୍ମନଃ
ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପୁରୁଷ, ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ରୂପ।