ଵୀଣାଵାଦିତ୍ରନିର୍ଘେଷୈଃ ଶ୍ରୋତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋରମୈଃ
ବୀଣା ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ରବରେ, ଶ୍ରବଣ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା,
ଧ୍ଵଜାଲଂବିତଦୋଲାନାଂ ଘଣ୍ଟାନାଂ ନିନଦାକୁଲେ
ଧ୍ୱଜ ଲଗାଇଥିବା ଝୁଲା ଓ ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିବା,
ମୁଖମର୍ଦ୍ଦଲଵାଦିତ୍ରୈର୍ଵଲିତାସ୍ଫୋଟିତୈସ୍ତଥା
ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ତାଳ ଓ ଝଙ୍କାରରେ,
ହଂସୈଃ ପରାଵତୈଶ୍ଚୈଵ ବକରାଜୈଃ ସୁଖସ୍ଥିତେ
ହଂସ, ପରାବତ ଓ ବକରାଜ ଆନନ୍ଦରେ ବସୁଥିବା,
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରମୁଖୈର୍ଘୋରଵାଶିତୈଶ୍ଚଣ୍ଡଵେଗିତୈଃ
ସିଂହ ଓ ବାଘର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ତୀବ୍ର ଚଳନରେ,
ବିଡାଲଵଦନୈଶ୍ଚୋଗ୍ରୈଃ କ୍ରୋଷ୍ଟୁକାକାରସୂର୍ତ୍ତିଭିଃ
ବିଡାଳର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, କୁଏଁଟି ଓ କାଉଁର ଆକୃତି ଥିବା,
ହ୍ରସ୍ଵଜଙ୍ଘୈଃ ପ୍ରଲେବୋଷ୍ଠୈସ୍ତାଲଜଙ୍ଘୈସ୍ତଥାପରୈଃ
ଛୋଟ ପାଦ, ମୋଟ ଠୋଉଁଟି, ତାଳ ଭଳି ପାଦ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜାତି,
ବହୁପାଦୈର୍ମହାପାଦୈରେକପାଦୈରପାଦକୈଃ
ଅନେକ ପାଦ ଥିବା, ବଡ଼ ପାଦ ଥିବା, ଏକପାଦ ଓ ପାଦ ନଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ।
ଏକଦଂଷ୍ଟ୍ରୈର୍ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରୈର୍ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରୈରଦଂଷ୍ଟ୍ରକୈଃ
କେହି ଗୋଟିଏ ଦାଁତ, କେହି ବଡ଼ ଦାଁତ, କେହି ବହୁ ଦାଁତ ଓ କେହି ଦାଁତ ନଥିବା ଆକୃତିରେ ଥିଲେ।
ଏଵଂରୂପୈର୍ମହାଯୋଗୈଭୂତର୍ଭୂତପତିର୍ଵୃତଃ
ଏପରି ଅନେକ ଆକୃତି ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୂତପତିଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟଂ ମଦନାଗନାଶନଂ ପ୍ରୋଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ଗିରିରାଜପୁତ୍ରୀ
ସୁଖରେ ବସିଥିବା କାମଦେବଙ୍କ ନାଶକଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ତଵ କଣ୍ଠେ ମହାଦେଵ ଭ୍ରାଜତେଂବୁଦସନ୍ନିଭମ୍
ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଗଳାରେ ମେଘମାଳା ପରି କିଛି ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଛି।
କିମିଦଂ ଦୀପ୍ଯତେ ଦେଵ କଣ୍ଠେ କାମାଙ୍ଗନାଶନ
ହେ କାମଙ୍କ ନାଶକ, ଆପଣଙ୍କ ଗଳାରେ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜିନିଷ କଣ?
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ବୂହି କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ମୋତେ ଏହି ସବୁ ଠିକ୍ ଭାବେ କହନ୍ତୁ, କାରଣ ମୁଁ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକ।
କଥାଂ ମଙ୍ଗଲସଂଯୁକ୍ତାଂ କଥଯାମାସ ଶଙ୍କରଃ
ତାପରେ ଶଙ୍କର ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅଗ୍ରେ ସମୁତ୍ଥିତଂ ଘୋରଂ ଵିଷଙ୍କାଲାନଲପ୍ରଭମ୍
ଆରମ୍ଭରେ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା କଳାଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।
ଵିଷଣ୍ଣଵଦନାଃ ସର୍ଵେ ଗତାସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽନ୍ତକମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁ ମଲିନ ହେଇଗଲା, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଶେଷକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ।
କିମର୍ଥଂ ଵୈ ମହାଭାଗା ଭୀତା ଉଦ୍ଵିଗ୍ନଚେତନାଃ
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ, କାହିଁକି ଆପଣମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ?
ତେନ ଵ୍ଯାଵର୍ତ୍ତିତୈଶ୍ଵର୍ଯା ଯୂଯଂ ଭୋ ସୁରସତ୍ତମାଃ
ସେହି କାରଣରୁ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କର ଶାସନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ପ୍ରଜାସର୍ଗେ ନ ସୋ ଽସ୍ତୀହ ଯଶ୍ଚାଜ୍ଞାଂ ମେ ଽତିଵର୍ତଯେତ୍
ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟିରେ, ଏଠାରେ କେହି ମଧ୍ୟ ମୋ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଆଧ୍ଯାତ୍ମିକେ ଚାଧିଭୂତେ ଅଧିଦୈଵେ ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ଆତ୍ମିକ, ଭୌତିକ ଓ ଦୈବିକ କଥାରେ ସଦା ଏହି ଅବସ୍ଥା ରହିଥାଏ।
ତତ୍କିମର୍ଥଂ ଭଯୋଦ୍ଵିଗ୍ନା ମୃଗାଃ ସିଂହାର୍ଦିତା ଇଵ
ତେବେ, ଆପଣମାନେ କାହିଁକି ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିବା ମୃଗମାନେ ପରି ଡରିଯାଉଛନ୍ତି?
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶୀଘ୍ରମାଖ୍ଯା ତୁମର୍ହଥ
ଏହି ସବୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଶୀଘ୍ର କହିଦିଅ।
ଊଚୁସ୍ତେ ଋଷିଭିଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ସୁରଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଦାନଵାଃ
ଋଷିମାନେ, ଦେବମାନେ, ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ସର୍ବପ୍ରଧାନମାନେ ଏକାସାଥି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଭୁଜଙ୍ଗଭୃଙ୍ଗସଂକାଶଂ ନୀଲଜୀମୂତସନ୍ନିଭମ୍
ସେହି ବିଷ ନାଗ କିମ୍ବା କଳା ମଧୁମକ୍ଷୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ନୀଳ ମେଘ ପରି ଅନ୍ଧାରା ଥିଲା।
କାଲମୃତ୍ଯୁରିଵୋଦ୍ଭୂତଂ ଯୁଗାନ୍ତାଦିତ୍ଯଵର୍ଚସମ୍
ସେହି ବିଷ ଯୁଗାନ୍ତରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଏବଂ ଯୁଗ ଶେଷର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା।
ଵିଷେଣୋତ୍ତିଷ୍ଠମାନେନ କାଲାନଲସମତ୍ଵିଷା
ବିଷ ଉପରେ ଉଠିଲା, ସମୟର ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଭା ଦେଇ ଜ୍ୱଳିଲା।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରକ୍ତଗୌରାଙ୍ଗଂ କୃତଂ କୃଷ୍ଣଂ ଜନାର୍ଦ୍ଦନମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଲାଲ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅନ୍ଧାରା ହେଇଗଲେ।
ସୁରାଣାମସୁରାଣାଂ ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ଭଯାଵହମ୍
ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ କହିଥିବା ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି,
ଶୃଣ୍ଵନ୍ତୁ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵେ ଋଷଯଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ
“ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ତପସ୍ଵୀ ଋଷିମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ!”