ମତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂମହାଭାଗ ଵକ୍ତୁମର୍ହସ୍ଯଶେଷତଃ
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହାତେଜା ଦେଵାରିବଲସୂଦନଃ
ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ନାଶ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଉମୋତ୍ସଂଗୋପଵିଷ୍ଟେନ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ଉମାଙ୍କର କୋଳରେ ବସି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି କଥା କହିବି।
ତମହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତ୍ଵତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ମହାମୁନେ
ହେ ମହାମୁନି, ତୁମ ପ୍ରିତି ପାଇଁ ଏହି କଥା ମୁଁ ଏବେ କହିବି।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶେ ତପ୍ତଚାମୀକରପ୍ରଭେ
ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଗଳିଥିବା ସୁନାର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିବା,
ଜାଂବୂନଦମଯେ ଦିଵ୍ଯେ ନାନାଧାତୁ ଵିଚିତ୍ରିତେ
ଦିବ୍ୟ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ,
ହଂସକାରଣ୍ଡଵାକୀର୍ଣେ ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତେ
ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା, ସେମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ,
ମତ୍ତକ୍ରୈଞ୍ଚମଯୂରାଣାଂ ନାଦୈର୍ଵିକ୍ରୁଷ୍ଟକନ୍ଦରେ
ମତ୍ତ କ୍ରଞ୍ଚ ଓ ମୟୂରଙ୍କର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଗୁହାମାନେ,
ଜୀଵଂ ଜୀଵକଜାତୀନାଂ ଵିରାଵୈରୁପକୂଜିତେ
ଜୀବ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା,
ସୌରଭେଯନିନାଦାଢ୍ଯଂ ମେଘସ୍ତନିତନିସ୍ଵନେ
ସୌରଭେୟ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଡାକ ଓ ମେଘର ଗର୍ଜନରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା,
ଵୀଣାଵାଦିତ୍ରନିର୍ଘେଷୈଃ ଶ୍ରୋତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋରମୈଃ
ବୀଣା ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ରବରେ, ଶ୍ରବଣ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା,
ଧ୍ଵଜାଲଂବିତଦୋଲାନାଂ ଘଣ୍ଟାନାଂ ନିନଦାକୁଲେ
ଧ୍ୱଜ ଲଗାଇଥିବା ଝୁଲା ଓ ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିବା,
ମୁଖମର୍ଦ୍ଦଲଵାଦିତ୍ରୈର୍ଵଲିତାସ୍ଫୋଟିତୈସ୍ତଥା
ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ତାଳ ଓ ଝଙ୍କାରରେ,
ହଂସୈଃ ପରାଵତୈଶ୍ଚୈଵ ବକରାଜୈଃ ସୁଖସ୍ଥିତେ
ହଂସ, ପରାବତ ଓ ବକରାଜ ଆନନ୍ଦରେ ବସୁଥିବା,
ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରମୁଖୈର୍ଘୋରଵାଶିତୈଶ୍ଚଣ୍ଡଵେଗିତୈଃ
ସିଂହ ଓ ବାଘର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଓ ତୀବ୍ର ଚଳନରେ,
ବିଡାଲଵଦନୈଶ୍ଚୋଗ୍ରୈଃ କ୍ରୋଷ୍ଟୁକାକାରସୂର୍ତ୍ତିଭିଃ
ବିଡାଳର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, କୁଏଁଟି ଓ କାଉଁର ଆକୃତି ଥିବା,
ହ୍ରସ୍ଵଜଙ୍ଘୈଃ ପ୍ରଲେବୋଷ୍ଠୈସ୍ତାଲଜଙ୍ଘୈସ୍ତଥାପରୈଃ
ଛୋଟ ପାଦ, ମୋଟ ଠୋଉଁଟି, ତାଳ ଭଳି ପାଦ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜାତି,
ବହୁପାଦୈର୍ମହାପାଦୈରେକପାଦୈରପାଦକୈଃ
ଅନେକ ପାଦ ଥିବା, ବଡ଼ ପାଦ ଥିବା, ଏକପାଦ ଓ ପାଦ ନଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ।
ଏକଦଂଷ୍ଟ୍ରୈର୍ମହାଦଂଷ୍ଟ୍ରୈର୍ବହୁଦଂଷ୍ଟ୍ରୈରଦଂଷ୍ଟ୍ରକୈଃ
କେହି ଗୋଟିଏ ଦାଁତ, କେହି ବଡ଼ ଦାଁତ, କେହି ବହୁ ଦାଁତ ଓ କେହି ଦାଁତ ନଥିବା ଆକୃତିରେ ଥିଲେ।
ଏଵଂରୂପୈର୍ମହାଯୋଗୈଭୂତର୍ଭୂତପତିର୍ଵୃତଃ
ଏପରି ଅନେକ ଆକୃତି ଓ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୂତପତିଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟଂ ମଦନାଗନାଶନଂ ପ୍ରୋଵାଚ ଵାକ୍ଯଂ ଗିରିରାଜପୁତ୍ରୀ
ସୁଖରେ ବସିଥିବା କାମଦେବଙ୍କ ନାଶକଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ତଵ କଣ୍ଠେ ମହାଦେଵ ଭ୍ରାଜତେଂବୁଦସନ୍ନିଭମ୍
ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଗଳାରେ ମେଘମାଳା ପରି କିଛି ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଛି।
କିମିଦଂ ଦୀପ୍ଯତେ ଦେଵ କଣ୍ଠେ କାମାଙ୍ଗନାଶନ
ହେ କାମଙ୍କ ନାଶକ, ଆପଣଙ୍କ ଗଳାରେ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜିନିଷ କଣ?
ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ବୂହି କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ମୋତେ ଏହି ସବୁ ଠିକ୍ ଭାବେ କହନ୍ତୁ, କାରଣ ମୁଁ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକ।
କଥାଂ ମଙ୍ଗଲସଂଯୁକ୍ତାଂ କଥଯାମାସ ଶଙ୍କରଃ
ତାପରେ ଶଙ୍କର ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅଗ୍ରେ ସମୁତ୍ଥିତଂ ଘୋରଂ ଵିଷଙ୍କାଲାନଲପ୍ରଭମ୍
ଆରମ୍ଭରେ ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହା କଳାଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା।
ଵିଷଣ୍ଣଵଦନାଃ ସର୍ଵେ ଗତାସ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଽନ୍ତକମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁ ମଲିନ ହେଇଗଲା, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଶେଷକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ।
କିମର୍ଥଂ ଵୈ ମହାଭାଗା ଭୀତା ଉଦ୍ଵିଗ୍ନଚେତନାଃ
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ, କାହିଁକି ଆପଣମାନେ ଭୟଭୀତ ଓ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ?
ତେନ ଵ୍ଯାଵର୍ତ୍ତିତୈଶ୍ଵର୍ଯା ଯୂଯଂ ଭୋ ସୁରସତ୍ତମାଃ
ସେହି କାରଣରୁ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବମାନେ, ଆପଣମାନଙ୍କର ଶାସନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ପ୍ରଜାସର୍ଗେ ନ ସୋ ଽସ୍ତୀହ ଯଶ୍ଚାଜ୍ଞାଂ ମେ ଽତିଵର୍ତଯେତ୍
ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟିରେ, ଏଠାରେ କେହି ମଧ୍ୟ ମୋ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।