ପଞ୍ଚୈତେ ହେତଵୋ ଵିପ୍ରା ଜ୍ଯୋତିର୍ଗଣଵିଵେଚନେ
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି କାରଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ବିଚାରରେ ପ୍ରମୁଖ।
ଜ୍ଜାପ ଜପ୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ମଧ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦିଵାକରେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ଜପ କରିଥିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ନିଯତାତ୍ମାନସ୍ତସ୍ଥୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯସ୍ତଥା
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିୟମିତ ମନସ୍କରେ ହାତ ଯୋଡି ଭକ୍ତିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ।
ନୀଲକଣ୍ଠ ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ଇତ୍ଯୁଵାଚ ସଦାଗତିଃ
ସଦା ଶୁଭ ଥିବା ଜଣେ କହିଲେ, “ନୀଳକଣ୍ଠ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।”
ଵାଲଖିଲ୍ଯେତି ଵିଖ୍ଯାତାଃ ପତଙ୍ଗସହଚାରିଣଃ
ସେମାନେ ବାଳଖିଲ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ସାଥୀ।
ତେ ସ୍ମ ପୃଚ୍ଛନ୍ତି ଵାଯୁ ଚ ଵାଯୁପର୍ଣାଂବୁ ଭୋଜନାଃ
ସେମାନେ ବାୟୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ଯିଏ ପବନ ଓ ପତ୍ର ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ଏତଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରାଣାଂ ପୁଷ୍ଣଂ ପୁଣ୍ଯଵିଦାଂ ଵରଃ
ଏହା ପବିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ କଥା, ନିତ୍ୟ ନେକ କାମ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ।
ତତ୍ସର୍ଵ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପ୍ରଭଞ୍ଜନ
ଓ ପ୍ରଭଞ୍ଜନ, ତୁମ ଦୟାରେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ଦେଵ ତଵ ଵକ୍ତ୍ରାଦ୍ଵିଶେଷତଃ
ଓ ଦେବ, ବିଶେଷ କରି ତୁମ ମୁଖରୁ ଆମେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଛୁ।
ଵର୍ଣସ୍ଥାନଗତେ ଵାଯୋ ଵାଗ୍ଵିଧିଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ବାୟୁ ଅକ୍ଷରର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତେବେ କଥା କହିବାର କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ତ୍ଵଯି ନିଷ୍ପୂଯମାନେ ତୁ ଶେଷା ଵର୍ଣପ୍ରଵୃତ୍ତଯଃ
ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବାବେଳେ, ଅନ୍ୟ ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଥାଏ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ହି ଵର୍ଣସଦ୍ଭାଵଃ ସର୍ଵଗସ୍ତ୍ଵଂ ସଦାନିଲ
ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ତୁମଠାରୁ ହୁଏ; ତୁମେ ସବୁଠାରେ ଥିବା ନିତ୍ୟ ବାୟୁ।
ଏଷ ଵୈ ଜୀଵଲୋକସ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଃ ସର୍ଵତୋ ଽନିଲ
ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଜଗତ ତୁମର; ଓ ବାୟୁ, ତୁମେ ସବୁଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ବ୍ରୂହି ତତ୍କଣ୍ଠଦେଶେ ତୁ କିଂ କୃତ୍ଵା ରୂପଵିକ୍ରିଯା
କଣ ଘଟିଲା ଗଳା ଅଞ୍ଚଳରେ, ଯାହାରୁ ରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା, ଆମକୁ କୁହ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହାତେଜା ଵାଯୁର୍ଲ୍ଲୋକନମସ୍କୃତଃ
ମହାତେଜସ୍ବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ ବାୟୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଵସିଷ୍ଠୋ ନାମ ଧର୍ମାତ୍ମା ମାନସୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଧର୍ମପରାୟଣ, ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପ୍ରଜାପତି ବସିଷ୍ଠ ନାମକ ଅଛନ୍ତି।
ମହିଷାସୁରନାରୀଣାଂ ନଯନାଞ୍ଜନତସ୍କରମ୍
ଏହା ମହିଷାସୁରୀ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଚୋରାଯାଇଥିବା ଆଖିର କାଜଳ।
ଉମାମନଃ ପ୍ରହର୍ଷାଣାଂ ବାରକଚ୍ଛଦ୍ମରୂପିଣମ୍
ଏହା ଉମାଙ୍କର ଆନନ୍ଦିତ ମନର ଭୃକୁଟିର ଲେପ ରୂପ।
ଯଦେତଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ଵର୍ଯ ଶୁଭ୍ରଂ ଶୁଭ୍ରାଞ୍ଜନୋପମମ୍
ଯାହା ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଧଳା ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଅଞ୍ଜନ ସମାନ ଦେଖାଯାଏ।
ଏତଦ୍ଦୀପ୍ତାଂଯ ଦାନ୍ତାଯ ଭକ୍ତାଯ ବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତେ
ଏହି କଥା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶାନ୍ତ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିବା ଜଣେ ପଚାରିଥିବାକୁ କୁହ।
ମତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂମହାଭାଗ ଵକ୍ତୁମର୍ହସ୍ଯଶେଷତଃ
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହାତେଜା ଦେଵାରିବଲସୂଦନଃ
ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ନାଶ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଉମୋତ୍ସଂଗୋପଵିଷ୍ଟେନ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ମଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ଉମାଙ୍କର କୋଳରେ ବସି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲି, ସେପରି କଥା କହିବି।
ତମହଂ ସଂପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତ୍ଵତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ମହାମୁନେ
ହେ ମହାମୁନି, ତୁମ ପ୍ରିତି ପାଇଁ ଏହି କଥା ମୁଁ ଏବେ କହିବି।
ତରୁଣାଦିତ୍ଯସଂକାଶେ ତପ୍ତଚାମୀକରପ୍ରଭେ
ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଗଳିଥିବା ସୁନାର ଆଭାରେ ଚମକୁଥିବା,
ଜାଂବୂନଦମଯେ ଦିଵ୍ଯେ ନାନାଧାତୁ ଵିଚିତ୍ରିତେ
ଦିବ୍ୟ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାରେ ତିଆରି, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁରେ ଶୋଭିତ,
ହଂସକାରଣ୍ଡଵାକୀର୍ଣେ ଚକ୍ରଵାକୋପଶୋଭିତେ
ହଂସ, କାରଣ୍ଡବ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିବା, ସେମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ,
ମତ୍ତକ୍ରୈଞ୍ଚମଯୂରାଣାଂ ନାଦୈର୍ଵିକ୍ରୁଷ୍ଟକନ୍ଦରେ
ମତ୍ତ କ୍ରଞ୍ଚ ଓ ମୟୂରଙ୍କର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଗୁହାମାନେ,
ଜୀଵଂ ଜୀଵକଜାତୀନାଂ ଵିରାଵୈରୁପକୂଜିତେ
ଜୀବ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଡାକରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା,
ସୌରଭେଯନିନାଦାଢ୍ଯଂ ମେଘସ୍ତନିତନିସ୍ଵନେ
ସୌରଭେୟ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଡାକ ଓ ମେଘର ଗର୍ଜନରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା,