ଅହୋରାତ୍ରଵିଭାଗାନାମହଶ୍ଚାପି ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଦିନ ଓ ରାତିର ବିଭାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିନକୁ ମୁଖ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କ୍ଷଣଶ୍ଚାପି ନିମେଷାଦିଃ କାଲଃ କାଲଵିଦାଂ ଵରାଃ
କ୍ଷଣ ଓ ନିମେଷ ଭଳି ସମୟର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ, ହେ କାଳଜ୍ଞମାନେ, ସମୟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ଭାନୋର୍ଗତିଵିଶେଷେଣ ଚକ୍ରଵତ୍ପରିଵର୍ତ୍ତତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ବିଶେଷ ଗତି ଦ୍ୱାରା, ଏହା ଚକ୍ରର ଭଳି ଘୂରୁଛି।
ଚତୁର୍ଵିଧାନାଂ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତକନିଵର୍ତ୍ତକଃ
ଏହା ଚାରି ପ୍ରକାରର ଜୀବମାନଙ୍କର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ଦୁହେଁର କାରଣ।
ଇତ୍ଯେଷ ଜ୍ଯୋତିଷାମେଵ ସଂନିଵେଶୋର୍ଽଥନିଶ୍ଚଯାତ୍
ଏହି ଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହୋଇଛି।
ଉତ୍ତରାଶ୍ରଵଣେନାସୌ ସଂକ୍ଷିପ୍ତଶ୍ଚ ଧ୍ରୁଵେ ତଥା
ଉତ୍ତର ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ଧ୍ରୁବରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ବୁଦ୍ଧିବୂର୍ଵଂ ଭାଗଵତା କଲ୍ପଦୌ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତିତଃ
ପୂର୍ବରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ, କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଵୈଶ୍ଵରୂପପ୍ରଧାନସ୍ଯ ପରିଣାମୋ ଽଯମଦ୍ଭୁତଃ
ଏହା ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ରୂପର ଅଦ୍ଭୁତ ପରିଣତି।
ଗତାଗତଂ ମନୁଷ୍ଯେଣ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ସାଂସଚକ୍ଷୁଷା
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଆସିବା ଓ ଯିବାକୁ ମଣିଷ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିପାରନ୍ତି।
ପରିକ୍ଷ୍ଯ ନିପୁଣଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶ୍ରଦ୍ଧାତଵ୍ଯଂ ଵିପଶ୍ଚିତା
ଏହାକୁ ଧୀର ମନେ ଭଲଭାବେ ଯାଞ୍ଚି, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚୈତେ ହେତଵୋ ଵିପ୍ରା ଜ୍ଯୋତିର୍ଗଣଵିଵେଚନେ
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି କାରଣ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ବିଚାରରେ ପ୍ରମୁଖ।
ଜ୍ଜାପ ଜପ୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ମଧ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦିଵାକରେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚିବାବେଳେ, ଭଗବାନ ଜପ କରିଥିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେ ନିଯତାତ୍ମାନସ୍ତସ୍ଥୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯସ୍ତଥା
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିୟମିତ ମନସ୍କରେ ହାତ ଯୋଡି ଭକ୍ତିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ।
ନୀଲକଣ୍ଠ ନମସ୍ତେ ଽସ୍ତୁ ଇତ୍ଯୁଵାଚ ସଦାଗତିଃ
ସଦା ଶୁଭ ଥିବା ଜଣେ କହିଲେ, “ନୀଳକଣ୍ଠ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।”
ଵାଲଖିଲ୍ଯେତି ଵିଖ୍ଯାତାଃ ପତଙ୍ଗସହଚାରିଣଃ
ସେମାନେ ବାଳଖିଲ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ସାଥୀ।
ତେ ସ୍ମ ପୃଚ୍ଛନ୍ତି ଵାଯୁ ଚ ଵାଯୁପର୍ଣାଂବୁ ଭୋଜନାଃ
ସେମାନେ ବାୟୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ଯିଏ ପବନ ଓ ପତ୍ର ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ଏତଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରାଣାଂ ପୁଷ୍ଣଂ ପୁଣ୍ଯଵିଦାଂ ଵରଃ
ଏହା ପବିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ କଥା, ନିତ୍ୟ ନେକ କାମ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ।
ତତ୍ସର୍ଵ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ପ୍ରଭଞ୍ଜନ
ଓ ପ୍ରଭଞ୍ଜନ, ତୁମ ଦୟାରେ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମହେ ଦେଵ ତଵ ଵକ୍ତ୍ରାଦ୍ଵିଶେଷତଃ
ଓ ଦେବ, ବିଶେଷ କରି ତୁମ ମୁଖରୁ ଆମେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଛୁ।
ଵର୍ଣସ୍ଥାନଗତେ ଵାଯୋ ଵାଗ୍ଵିଧିଃ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ବାୟୁ ଅକ୍ଷରର ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ତେବେ କଥା କହିବାର କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ତ୍ଵଯି ନିଷ୍ପୂଯମାନେ ତୁ ଶେଷା ଵର୍ଣପ୍ରଵୃତ୍ତଯଃ
ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବାବେଳେ, ଅନ୍ୟ ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଥାଏ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ହି ଵର୍ଣସଦ୍ଭାଵଃ ସର୍ଵଗସ୍ତ୍ଵଂ ସଦାନିଲ
ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ତୁମଠାରୁ ହୁଏ; ତୁମେ ସବୁଠାରେ ଥିବା ନିତ୍ୟ ବାୟୁ।
ଏଷ ଵୈ ଜୀଵଲୋକସ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଃ ସର୍ଵତୋ ଽନିଲ
ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଜଗତ ତୁମର; ଓ ବାୟୁ, ତୁମେ ସବୁଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ବ୍ରୂହି ତତ୍କଣ୍ଠଦେଶେ ତୁ କିଂ କୃତ୍ଵା ରୂପଵିକ୍ରିଯା
କଣ ଘଟିଲା ଗଳା ଅଞ୍ଚଳରେ, ଯାହାରୁ ରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା, ଆମକୁ କୁହ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ମହାତେଜା ଵାଯୁର୍ଲ୍ଲୋକନମସ୍କୃତଃ
ମହାତେଜସ୍ବୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ ବାୟୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଵସିଷ୍ଠୋ ନାମ ଧର୍ମାତ୍ମା ମାନସୋ ଵୈ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଧର୍ମପରାୟଣ, ମନରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପ୍ରଜାପତି ବସିଷ୍ଠ ନାମକ ଅଛନ୍ତି।
ମହିଷାସୁରନାରୀଣାଂ ନଯନାଞ୍ଜନତସ୍କରମ୍
ଏହା ମହିଷାସୁରୀ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଚୋରାଯାଇଥିବା ଆଖିର କାଜଳ।
ଉମାମନଃ ପ୍ରହର୍ଷାଣାଂ ବାରକଚ୍ଛଦ୍ମରୂପିଣମ୍
ଏହା ଉମାଙ୍କର ଆନନ୍ଦିତ ମନର ଭୃକୁଟିର ଲେପ ରୂପ।
ଯଦେତଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ଵର୍ଯ ଶୁଭ୍ରଂ ଶୁଭ୍ରାଞ୍ଜନୋପମମ୍
ଯାହା ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଧଳା ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଅଞ୍ଜନ ସମାନ ଦେଖାଯାଏ।
ଏତଦ୍ଦୀପ୍ତାଂଯ ଦାନ୍ତାଯ ଭକ୍ତାଯ ବ୍ରୂହି ପୃଚ୍ଛତେ
ଏହି କଥା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶାନ୍ତ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିବା ଜଣେ ପଚାରିଥିବାକୁ କୁହ।