ଋଷୀଣାଂ ଚାପି ସପ୍ତାନାଂ ଧ୍ରୁଵ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସାତି ଋଷିଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ରୁବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି।
ତାରାଗ୍ରହାନ୍ତରାଣି ସ୍ଯୁରୁପରିଷ୍ଟାଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍
ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତରାଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉପରେ, ଅନୁକ୍ରମେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରାଯାଇଛି।
ନିତ୍ଯମୃକ୍ଷେଷୁ ଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ନିଯତାଃ କ୍ରମାତ୍
ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ରାଶିଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିୟମିତ ଅନୁକ୍ରମରେ ଚଳନ୍ତି।
ସମାଗମେ ଚ ଭେଦେ ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗପତ୍ପ୍ରଜାଃ
ଲୋକେ ସେମାନଙ୍କର ଯୁଗଳ ଓ ବିଚ୍ଛେଦକୁ ଏକାସାଥିରେ ଦେଖନ୍ତି।
ଅସଂକରେଣ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତେଷାଂ ଯୋଗସ୍ତୁ ଵୈ ବୁଧୈଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଯୁଗଳକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝନ୍ତି, କୌଣସି ଭ୍ରମ ଛାଡ଼ି।
ଦ୍ଵିପାନାମୁଦଧୀନାଂ ଚ ପର୍ଵତାନାଂ ତ୍ଥୈଵ ଚ
ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ,
ଏତେଷ୍ଵେଵ ଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ନକ୍ଷତ୍ରେଷୁ ସମୁତ୍ଥିତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିଶାଖାସୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଗ୍ରହାଣାଂ ପ୍ରଥମୋ ଗ୍ରହଃ
ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଗ୍ରହ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଶୀତରଶ୍ମିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ କୃତ୍ତିକାସୁ ନିଶାକରଃ
ଶୀତଳ କିରଣ ଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ତାରାଗ୍ରହାଣାଂ ପ୍ରଵରସ୍ତିଷ୍ଯଋକ୍ଷେ ସମୁତ୍ଥିତଃ
ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତିଷ୍ୟ ରାଶିରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଫାଲ୍ଗୁନୀଷୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ପୂର୍ଵାସୁ ଚ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ
ପୂର୍ବା ଫାଲ୍ଗୁନୀ ରେ ଜଗତର ଗୁରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଆଷାଢାସ୍ଵିହ ପୂର୍ଵାସୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ପୂର୍ବା ଆଷାଢ଼ା ରେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସୌମ୍ଯୋ ବୁଧୋ ଧନିଷ୍ଠାସୁ ପଞ୍ଚାର୍ଚିରୁଦିତୋ ଗ୍ରହଃ
ଧନିଷ୍ଠା ରେ ସୌମ୍ୟ ବୁଧ, ପଞ୍ଚ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଆର୍ଶ୍ଲେଷାସୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସର୍ଵହାରୀ ମହାଗ୍ରହଃ
ଆର୍ଶ୍ଲେଷା ରେ ସମସ୍ତକୁ ହରିବା ବଡ଼ ଗ୍ରହ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ତମୋଵୀର୍ଯମଯୋ ରାହୁଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯା କୃଷ୍ଣମଣ୍ଡଲଃ
ରାହୁ ଅନ୍ଧକାରର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଗଠିତ, ସ୍ୱଭାବରେ ଏକ କଳା ଗୋଲାକାର ଅଂଶ।
ଏତେ ତାରା ଗ୍ରହାଶ୍ଚାପି ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯା ଭାର୍ଗଵାଦଯଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନେ, ଭାର୍ଗବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମେତ, ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ସ୍ପୃଶ୍ଯନ୍ତେ ତେନ ଦୋଷେଣ ତତସ୍ତଦ୍ଗ୍ରହଭକ୍ତିତଃ
ସେହି ଦୋଷରେ ଏମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଗ୍ରହ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଗକୁ ବଣ୍ଟିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତାରାଗ୍ରହାଣାଂ ଶୁକ୍ରସ୍ତୁ କେତୂନାମପି ଧୂମଵାନ୍
ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁକ୍ର ସର୍ବୋପରି, ଧୂଆଁ ଥିବା କେତୁ କେତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ।
ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଂ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠା ସ୍ଯାଦଯନାନାଂ ତଥୋତ୍ତରମ୍
ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଆୟନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତରାୟଣ ପ୍ରଧାନ।
ଋତୂନାଂ ଶିଶିରଶ୍ଚାପି ମାସାନାଂ ମାଘ ଏଵ ଚ
ଋତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଶିର ଏବଂ ମାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଘ ସର୍ବୋପରି।
ଅହୋରାତ୍ରଵିଭାଗାନାମହଶ୍ଚାପି ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଦିନ ଓ ରାତିର ବିଭାଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିନକୁ ମୁଖ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କ୍ଷଣଶ୍ଚାପି ନିମେଷାଦିଃ କାଲଃ କାଲଵିଦାଂ ଵରାଃ
କ୍ଷଣ ଓ ନିମେଷ ଭଳି ସମୟର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ, ହେ କାଳଜ୍ଞମାନେ, ସମୟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ଭାନୋର୍ଗତିଵିଶେଷେଣ ଚକ୍ରଵତ୍ପରିଵର୍ତ୍ତତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ବିଶେଷ ଗତି ଦ୍ୱାରା, ଏହା ଚକ୍ରର ଭଳି ଘୂରୁଛି।
ଚତୁର୍ଵିଧାନାଂ ଭୂତାନାଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତକନିଵର୍ତ୍ତକଃ
ଏହା ଚାରି ପ୍ରକାରର ଜୀବମାନଙ୍କର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ଦୁହେଁର କାରଣ।
ଇତ୍ଯେଷ ଜ୍ଯୋତିଷାମେଵ ସଂନିଵେଶୋର୍ଽଥନିଶ୍ଚଯାତ୍
ଏହି ଭାବେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହୋଇଛି।
ଉତ୍ତରାଶ୍ରଵଣେନାସୌ ସଂକ୍ଷିପ୍ତଶ୍ଚ ଧ୍ରୁଵେ ତଥା
ଉତ୍ତର ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇ ଧ୍ରୁବରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ବୁଦ୍ଧିବୂର୍ଵଂ ଭାଗଵତା କଲ୍ପଦୌ ସଂପ୍ରଵର୍ତ୍ତିତଃ
ପୂର୍ବରୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ, କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ଵୈଶ୍ଵରୂପପ୍ରଧାନସ୍ଯ ପରିଣାମୋ ଽଯମଦ୍ଭୁତଃ
ଏହା ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ରୂପର ଅଦ୍ଭୁତ ପରିଣତି।
ଗତାଗତଂ ମନୁଷ୍ଯେଣ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ସାଂସଚକ୍ଷୁଷା
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଆସିବା ଓ ଯିବାକୁ ମଣିଷ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିପାରନ୍ତି।
ପରିକ୍ଷ୍ଯ ନିପୁଣଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶ୍ରଦ୍ଧାତଵ୍ଯଂ ଵିପଶ୍ଚିତା
ଏହାକୁ ଧୀର ମନେ ଭଲଭାବେ ଯାଞ୍ଚି, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରିବା ଉଚିତ।