ଵିଧିନା ନିଯମାଚ୍ଚୈଷାମୃକ୍ଷଚର୍ଯା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ନିୟମ ଓ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ, ସେମାନଙ୍କର ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଗତି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଉତ୍ତରାଯଣମାର୍ଗସ୍ଥୋ ଯଦା ପର୍ଵସୁ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତରାୟଣ ମାର୍ଗରେ ଥାଏ ଓ କଳାବଦଳ ହୁଏ,
ତଦା ଦକ୍ଷିଣମାର୍ଗସ୍ଯୋ ନୀଯାଂ ଵିଥୀମୁପାଶ୍ରିତଃ
ସେତେବେଳେ ଦକ୍ଷିଣାୟଣ ମାର୍ଗରେ ଥାଇ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ଯଥାକାଲଂ ଶୀଘ୍ରମସ୍ତମୁପୈତି ଚ
ଏହା ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଓ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ ହୁଏ।
ଦୃଶ୍ଯତେ ଦକ୍ଷିଣେ ମାର୍ଗେ ନିଯମାଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ନ ଚ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣ ମାର୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ, କେବେ କେବେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ସମାନକାଲାସ୍ତମଯୌ ଵିଷୁଵତ୍ସୁ ସମୋଦଯୌ
ବିଷୁବ ଦିନରେ, ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ଏକେ ସମୟରେ ହୁଏ।
ପୂର୍ଣାମଵାସ୍ଯଯୋର୍ଜ୍ଞୋଯୌ ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ରାନୁଵର୍ତିନୌ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦୁହିଁଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଚକ୍ରକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ତଦା ସର୍ଵଗ୍ରହାଣାଂ ଚ ସୂର୍ଯୋ ଽଧସ୍ତାତ୍ପ୍ରସର୍ପତି
ସେ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହଙ୍କ ତଳେ ଚଳିଯାଏ।
ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସୋମାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ପ୍ରସର୍ପତି
ସମସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ଚନ୍ଦ୍ରର ଉପରେ ଚଳିଯାଏ।
ଵକ୍ରସ୍ତୁ ଭାର୍ଗଵାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଵକ୍ରାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଶୁକ୍ର ଉପରେ ପଛୁଆ ଗତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ; ଏହି ପଛୁଆ ଗତିର ଉପରେ ବୃହସ୍ପତି ଅଛନ୍ତି।
ଋଷୀଣାଂ ଚାପି ସପ୍ତାନାଂ ଧ୍ରୁଵ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସାତି ଋଷିଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ରୁବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି।
ତାରାଗ୍ରହାନ୍ତରାଣି ସ୍ଯୁରୁପରିଷ୍ଟାଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍
ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତରାଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉପରେ, ଅନୁକ୍ରମେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରାଯାଇଛି।
ନିତ୍ଯମୃକ୍ଷେଷୁ ଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ନିଯତାଃ କ୍ରମାତ୍
ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ରାଶିଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିୟମିତ ଅନୁକ୍ରମରେ ଚଳନ୍ତି।
ସମାଗମେ ଚ ଭେଦେ ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗପତ୍ପ୍ରଜାଃ
ଲୋକେ ସେମାନଙ୍କର ଯୁଗଳ ଓ ବିଚ୍ଛେଦକୁ ଏକାସାଥିରେ ଦେଖନ୍ତି।
ଅସଂକରେଣ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତେଷାଂ ଯୋଗସ୍ତୁ ଵୈ ବୁଧୈଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଯୁଗଳକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝନ୍ତି, କୌଣସି ଭ୍ରମ ଛାଡ଼ି।
ଦ୍ଵିପାନାମୁଦଧୀନାଂ ଚ ପର୍ଵତାନାଂ ତ୍ଥୈଵ ଚ
ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ,
ଏତେଷ୍ଵେଵ ଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ନକ୍ଷତ୍ରେଷୁ ସମୁତ୍ଥିତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିଶାଖାସୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଗ୍ରହାଣାଂ ପ୍ରଥମୋ ଗ୍ରହଃ
ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଗ୍ରହ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଶୀତରଶ୍ମିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ କୃତ୍ତିକାସୁ ନିଶାକରଃ
ଶୀତଳ କିରଣ ଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ତାରାଗ୍ରହାଣାଂ ପ୍ରଵରସ୍ତିଷ୍ଯଋକ୍ଷେ ସମୁତ୍ଥିତଃ
ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତିଷ୍ୟ ରାଶିରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଫାଲ୍ଗୁନୀଷୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ପୂର୍ଵାସୁ ଚ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ
ପୂର୍ବା ଫାଲ୍ଗୁନୀ ରେ ଜଗତର ଗୁରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଆଷାଢାସ୍ଵିହ ପୂର୍ଵାସୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ପୂର୍ବା ଆଷାଢ଼ା ରେ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସୌମ୍ଯୋ ବୁଧୋ ଧନିଷ୍ଠାସୁ ପଞ୍ଚାର୍ଚିରୁଦିତୋ ଗ୍ରହଃ
ଧନିଷ୍ଠା ରେ ସୌମ୍ୟ ବୁଧ, ପଞ୍ଚ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଆର୍ଶ୍ଲେଷାସୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସର୍ଵହାରୀ ମହାଗ୍ରହଃ
ଆର୍ଶ୍ଲେଷା ରେ ସମସ୍ତକୁ ହରିବା ବଡ଼ ଗ୍ରହ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ତମୋଵୀର୍ଯମଯୋ ରାହୁଃ ପ୍ରକୃତ୍ଯା କୃଷ୍ଣମଣ୍ଡଲଃ
ରାହୁ ଅନ୍ଧକାରର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଗଠିତ, ସ୍ୱଭାବରେ ଏକ କଳା ଗୋଲାକାର ଅଂଶ।
ଏତେ ତାରା ଗ୍ରହାଶ୍ଚାପି ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯା ଭାର୍ଗଵାଦଯଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନେ, ଭାର୍ଗବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମେତ, ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ସ୍ପୃଶ୍ଯନ୍ତେ ତେନ ଦୋଷେଣ ତତସ୍ତଦ୍ଗ୍ରହଭକ୍ତିତଃ
ସେହି ଦୋଷରେ ଏମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଗ୍ରହ ଅନୁଯାୟୀ ଭାଗକୁ ବଣ୍ଟିତ ହୁଅନ୍ତି।
ତାରାଗ୍ରହାଣାଂ ଶୁକ୍ରସ୍ତୁ କେତୂନାମପି ଧୂମଵାନ୍
ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁକ୍ର ସର୍ବୋପରି, ଧୂଆଁ ଥିବା କେତୁ କେତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ।
ନକ୍ଷତ୍ରାଣାଂ ଶ୍ରଵିଷ୍ଠା ସ୍ଯାଦଯନାନାଂ ତଥୋତ୍ତରମ୍
ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରବିଷ୍ଠା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଆୟନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତରାୟଣ ପ୍ରଧାନ।
ଋତୂନାଂ ଶିଶିରଶ୍ଚାପି ମାସାନାଂ ମାଘ ଏଵ ଚ
ଋତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଶିର ଏବଂ ମାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାଘ ସର୍ବୋପରି।