ଆଦିତ୍ଯାତ୍ତଚ୍ଚ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ସୋମଂ ଗଚ୍ଛତି ପର୍ଵସୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ବାହାରି, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କଳାବଦଳ ସମୟରେ ପହଞ୍ଚେ।
ସ୍ଵର୍ଭାସା ନୁଦତେ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵର୍ଭାନୁରୁଚ୍ଯତେ
ଯେହେତୁ ସେ ଦିବ୍ୟ ଆଲୋକକୁ ଦୂର କରେ, ତେଣୁ ସେକୁ ସ୍ୱରଭାନୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଷ୍କଂଭାନ୍ମଣ୍ଡଲାଚ୍ଚୈଵ ଯୋଜନାଗ୍ରାତ୍ପ୍ରମାଣତଃ
ସମର୍ଥନ ଓ ମଣ୍ଡଳରୁ, ଯୋଜନାର ଶୀର୍ଷ ଠାରୁ ମାପ ନିଆଯାଏ।
ବୃହସ୍ପତେଃ ପାଦ ହୀନୌ ଭୌମସୌରାଵୁଭୌ ସ୍ମୃତୌ
ବୃହସ୍ପତିଠାରୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ କମ୍ ଥିବା ମଙ୍ଗଳ ଓ ଶନି, ଏହିଭଳି ମନେ କରାଯାଏ।
ତାରାନକ୍ଷତ୍ରରୂପାଣି ଵପୁଷ୍ମନ୍ତି ଚ ଯାନି ଵୈ
ଯେଉଁମାନେ ତାରା ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରାଯଶଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଯୋଗୀନି ଵିଦ୍ଯାଦୃକ୍ଷାଣି ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍
ଯିଏ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣେ, ସେ ଜାଣିବା ଉଚିତ୍ ଯେ ଅଧିକାଂଶ ତାରା ଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ରଖିଥାଏ।
ଶତାନି ପଞ୍ଚ ଚତ୍ଵାରି ତ୍ରୀଣି ଦ୍ଵେ ଚୈଵ ଯୋଜନେ
ପାଞ୍ଚଶେ, ଚାରି, ତିନି ଓ ଦୁଇ ଯୋଜନା ଅଛି।
ଯୋଜନାଦ୍ଯର୍ଦ୍ଧମାତ୍ରାଣି ତେଭ୍ଯୋ ହ୍ରସ୍ଵଂ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯୋଜନାଠାରୁ ଅର୍ଧ ଓ ଅଂଶିକ ମାପ ଅଛି; ଏହାଠାରୁ କମ୍ କିଛି ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ।
ସୌରୋଙ୍ଗିରାଶ୍ଚ ଵକ୍ରଶ୍ଚ ଜ୍ଞେଯା ମନ୍ଦଵିଚାରିଣଃ
ମଙ୍ଗଳ, ଶନି ଓ ଉଲ୍ଟା ଗତି କରୁଥିବା ଗ୍ରହମାନେ ଧୀରେ ଚଳନ କରନ୍ତି।
ସୂର୍ଯସୋମୌ ବୁଧଶ୍ଚୈଵ ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚୈଵ ଶୀଘ୍ରଗାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ବୁଧ ଓ ଶୁକ୍ର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚଳନ କରନ୍ତି।
ଵିଧିନା ନିଯମାଚ୍ଚୈଷାମୃକ୍ଷଚର୍ଯା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ନିୟମ ଓ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ, ସେମାନଙ୍କର ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଗତି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
ଉତ୍ତରାଯଣମାର୍ଗସ୍ଥୋ ଯଦା ପର୍ଵସୁ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ଯେତେବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତରାୟଣ ମାର୍ଗରେ ଥାଏ ଓ କଳାବଦଳ ହୁଏ,
ତଦା ଦକ୍ଷିଣମାର୍ଗସ୍ଯୋ ନୀଯାଂ ଵିଥୀମୁପାଶ୍ରିତଃ
ସେତେବେଳେ ଦକ୍ଷିଣାୟଣ ମାର୍ଗରେ ଥାଇ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ଯଥାକାଲଂ ଶୀଘ୍ରମସ୍ତମୁପୈତି ଚ
ଏହା ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ଓ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ ହୁଏ।
ଦୃଶ୍ଯତେ ଦକ୍ଷିଣେ ମାର୍ଗେ ନିଯମାଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ନ ଚ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣ ମାର୍ଗରେ ଦେଖାଯାଏ, କେବେ କେବେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ସମାନକାଲାସ୍ତମଯୌ ଵିଷୁଵତ୍ସୁ ସମୋଦଯୌ
ବିଷୁବ ଦିନରେ, ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ଏକେ ସମୟରେ ହୁଏ।
ପୂର୍ଣାମଵାସ୍ଯଯୋର୍ଜ୍ଞୋଯୌ ଜ୍ଯୋତିଶ୍ଚକ୍ରାନୁଵର୍ତିନୌ
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦୁହିଁଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଚକ୍ରକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ତଦା ସର୍ଵଗ୍ରହାଣାଂ ଚ ସୂର୍ଯୋ ଽଧସ୍ତାତ୍ପ୍ରସର୍ପତି
ସେ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହଙ୍କ ତଳେ ଚଳିଯାଏ।
ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲଂ କୃତ୍ସ୍ନଂ ସୋମାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ପ୍ରସର୍ପତି
ସମସ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ଚନ୍ଦ୍ରର ଉପରେ ଚଳିଯାଏ।
ଵକ୍ରସ୍ତୁ ଭାର୍ଗଵାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ଵକ୍ରାଦୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଶୁକ୍ର ଉପରେ ପଛୁଆ ଗତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ; ଏହି ପଛୁଆ ଗତିର ଉପରେ ବୃହସ୍ପତି ଅଛନ୍ତି।
ଋଷୀଣାଂ ଚାପି ସପ୍ତାନାଂ ଧ୍ରୁଵ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସାତି ଋଷିଙ୍କ ଉପରେ ଧ୍ରୁବ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି।
ତାରାଗ୍ରହାନ୍ତରାଣି ସ୍ଯୁରୁପରିଷ୍ଟାଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍
ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତରାଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉପରେ, ଅନୁକ୍ରମେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରାଯାଇଛି।
ନିତ୍ଯମୃକ୍ଷେଷୁ ଯୁଜ୍ଯନ୍ତେ ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ନିଯତାଃ କ୍ରମାତ୍
ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ରାଶିଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିୟମିତ ଅନୁକ୍ରମରେ ଚଳନ୍ତି।
ସମାଗମେ ଚ ଭେଦେ ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୁଗପତ୍ପ୍ରଜାଃ
ଲୋକେ ସେମାନଙ୍କର ଯୁଗଳ ଓ ବିଚ୍ଛେଦକୁ ଏକାସାଥିରେ ଦେଖନ୍ତି।
ଅସଂକରେଣ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତେଷାଂ ଯୋଗସ୍ତୁ ଵୈ ବୁଧୈଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଯୁଗଳକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝନ୍ତି, କୌଣସି ଭ୍ରମ ଛାଡ଼ି।
ଦ୍ଵିପାନାମୁଦଧୀନାଂ ଚ ପର୍ଵତାନାଂ ତ୍ଥୈଵ ଚ
ଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ,
ଏତେଷ୍ଵେଵ ଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ନକ୍ଷତ୍ରେଷୁ ସମୁତ୍ଥିତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଏହି ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିଶାଖାସୁ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଗ୍ରହାଣାଂ ପ୍ରଥମୋ ଗ୍ରହଃ
ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଗ୍ରହ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ଶୀତରଶ୍ମିଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ କୃତ୍ତିକାସୁ ନିଶାକରଃ
ଶୀତଳ କିରଣ ଥିବା ଚନ୍ଦ୍ର କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।
ତାରାଗ୍ରହାଣାଂ ପ୍ରଵରସ୍ତିଷ୍ଯଋକ୍ଷେ ସମୁତ୍ଥିତଃ
ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ତିଷ୍ୟ ରାଶିରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ।