ପାର୍ଶ୍ଵମୂର୍ଧ୍ଵମଧଶ୍ଚୈଵ ତାପଯତ୍ଯେଷ ସର୍ଵଶଃ
ସେ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଉପର ଓ ତଳରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି।
ପାର୍ଶ୍ଵମୂର୍ଧ୍ଵମଧଶ୍ଚୈଵ ତମୋ ନାଶଯତେ ସମମ୍
ସେ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଉପର ଓ ତଳରେ ସମଭାବରେ ଅନ୍ଧକାରକୁ ନାଶ କରନ୍ତି।
ସୂର୍ଯୋ ଗୋଭିର୍ଜଗତ୍ସର୍ଵମାଦୀପଯତି ସର୍ଵତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣରେ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ଆଲୋକିତ ହୁଏ।
ତେଷାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପୁନଃ ସପ୍ତ ରଶ୍ମଯୋ ଗ୍ରହଯୋ ନଯଃ
ସେହି କିରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସପ୍ତଟି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିମାନେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଵିଶ୍ଵଶ୍ରଵାଃ ପୁନଶ୍ଚାନ୍ଯଃ ସଂପଦ୍ଵସୁରତଃ ପରଃ
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଅଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱଶ୍ରବା, ସେ ସମ୍ପନ୍ନ ଓ ଧର୍ମିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
ସୁଷୁମ୍ଣଃ ସୂର୍ଯରଶ୍ମିସ୍ତୁ କ୍ଷୀଣ ଶଶିନମେଧଯେତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଏକ କିରଣ ସୁଷୁମ୍ଣା, ଯେଉଁଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅଳ୍ପ ହୁଏ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ପୁନଃ ପୋଷଣ କରେ।
ହରି କେଶଃ ପୁରସ୍ତାଦ୍ଯ ଋକ୍ଷଯୋନିଃ ସ କୀତ୍ଯତେ
ହରିକେଶା ସାମ୍ନାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ତାରାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଶ୍ଵଶ୍ରଵାସ୍ତୁ ଯଃ ପଶ୍ଚଚ୍ଛୁକ୍ରଯୋନିଃ ସ୍ମୃତୋ ବୁଧୈଃ
ବିଶ୍ୱଶ୍ରବା ପଛପଟେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଶୁକ୍ରର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରକ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଷଷ୍ଠସ୍ତ୍ଵର୍ଵ୍ଵାଵସୂ ରଶ୍ମିର୍ଯୋନିସ୍ତୁ ସ ବୃହସ୍ପତେଃ
ଛଅଟିଏ କିରଣ ଅର୍ବାବସୁ, ସେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ।
ଏଵଂ ସୂର୍ଯପ୍ରଭାଵେଣ ଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରତାରକାଃ
ଏଭଳି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ତାରାମାନେ ଅବସ୍ଥିତ।
ନକ୍ଷୀଯନ୍ତେ ଯତସ୍ତାନି ତସ୍ମାନ୍ନକ୍ଷତ୍ରସଂଜ୍ଞିତାଃ
ଏହିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ହେବାରୁ ସେମାନେ 'ନକ୍ଷତ୍ର' ବୋଲି ଡାକାଯାନ୍ତି।
ତେଷାଂ କ୍ଷେତ୍ରାଣ୍ଯଥାଦତ୍ତେ ସୂର୍ଯୋ ନକ୍ଷତ୍ରକାରକାଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତାରଣାତ୍ତାରକା ହ୍ଯେତାଃ ଶୁକ୍ଲତ୍ଵାଚ୍ଚୈଵ ତାରକାଃ
ଆକାଶ ଅଟକିବାରୁ ସେମାନେ 'ତାରା' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଧଳାପଣି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ 'ତାରା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆଦାନାନ୍ନିତ୍ଯମାଦିତ୍ଯସ୍ତେଜସା ତପସାମପି
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ତେଜ ନିରନ୍ତର ଗ୍ରହଣ କରି ମୁନିମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହେ।
ସ୍ଵନାତ୍ତେଜସୋ ଽପାଂ ଚ ତେନାସୌ ସଵିତା ମତଃ
ପାଣିର ତେଜ ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ସେ 'ସବିତା' ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାନ୍ତି।
ଶୁକ୍ଲତ୍ଵେ ଚାମୃତତ୍ଵେ ଚ ଶୀତତ୍ଵେ ଚ ଵିଭାଵ୍ଯତେ
ସେ ଧଳାପଣି, ଅମୃତତ୍ୱ ଓ ଶିତଳତାରେ ଅନୁଭୂତ ହୁଅନ୍ତି।
ଜଲତେଚୌମଯେ ଶୁକ୍ଲେ ଵୃତ୍ତକୁଂଭନିଭେ ଶୁଭେ
ସେ ଧଳା, ଚାନ୍ଦିପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ମଣ୍ଡଳାକାର ଭାବରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଘନତେଜୋମଯଂ ଶୁକ୍ଲଂ ମଣ୍ଡଲଂ ଭାସ୍କରସ୍ଯ ତୁ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମଣ୍ଡଳ ଘନ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର।
ମନ୍ଵନ୍ତରେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଋକ୍ଷସୂର୍ଯଗ୍ରହାଶ୍ରଯାଃ
ସମସ୍ତ ମନ୍ବନ୍ତରରେ ତାରା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରହମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି।
ସୌରଂ ସୂର୍ଯୋ ଵିଶେତ୍ସ୍ଥାନଂ ସୌମ୍ଯଂ ସୋମସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଜୈଵଂ ବୃହସ୍ପତିଶ୍ଚୈଵ ଲୌହିତଂ ଚୈଵ ଲୋହିତଃ
ଜୈବ ହେଉଛନ୍ତି ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ ଲୌହିତ ହେଉଛନ୍ତି ଲୋହିତ ।
ବୌଧଂ ବୁଧୋ ଽଥ ସ୍ଵର୍ଭାନୁଃ ସ୍ଵର୍ଭାନୁସ୍ଥାନମାସ୍ଥିତଃ
ବୌଧ ହେଉଛନ୍ତି ବୁଧ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ବସିଛନ୍ତି ।
ଗୃହାଣ୍ଯେତାନି ସର୍ଵାଣି ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ସୁକୃତାତ୍ମ ନାମ୍
ହେ ଶୁଭକର୍ମୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କର ।
ସ୍ଥାନାନ୍ଯେତାନି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଯାଵଦାତ୍ରୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକର ବିନାଶ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ ।
ଅଭିମାନିନୋ ଽଵତିଷ୍ଠନ୍ତେ ଦେଵସ୍ଥାନାନି ଵୈ ପୁନଃ
ଅଭିମାନୀମାନେ ପୁନିଥରେ ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରନ୍ତି ।
ଅସ୍ମିନ୍ମନ୍ଵନ୍ତରେ ଚୈଵ ଗ୍ରହା ଵୈତାନିକାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହି ମନ୍ବନ୍ତରରେ ଗ୍ରହମାନେ ବୈତାନିକ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ତ୍ଵିଷିନାମା ଧର୍ମସୁତଃ ସୋମୋ ଦେଵୋ ଵସୁଃ ସ୍ମୃତଃ
ତେଜସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମସୁତ, ସୋମ ଏବଂ ବସୁଙ୍କୁ ଦେବତା ଭାବେ ଗଣାଯାଏ ।
ବୃହତ୍ତେଜାଃ ସ୍ମୃତୋ ଦେଵୋ ଦେଵାଚାର୍ଯୋ ଽଗି ରସ୍ସୁତଃ
ବିଶାଳ ତେଜ଼ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେବଗୁରୁ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ ।
ଶନୈଶ୍ଚରୋ ଵିରୂପସ୍ତୁ ସଂଜ୍ଞାପୁତ୍ରୋ ଵିଵସ୍ଵତଃ
ଶନେଇଶ୍ଚର, ଯିଏ ବିକୃତ ଆକୃତିର, ସଂଜ୍ଞା ଓ ବିବସ୍ବତଙ୍କ ପୁତ୍ର ।
ନକ୍ଷତ୍ରାଣ୍ଯୃକ୍ଷନାମାନୋ ଦାକ୍ଷାଯଣ୍ଯସ୍ତୁ ତାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ଋକ୍ଷ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ସେମାନେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅମାନେ ।