ତସ୍ମାଦପଃ ପିବନ୍ସୂର୍ଯୋ ଗୋଭିର୍ଦୀପ୍ଯତ୍ଯସୌ ଦିଵି
ଏହିପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଳକୁ ପିଇଯାଏ ଏବଂ ଆକାଶରେ କିରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ମାନଵା ନାଂ ଚ କୁକ୍ଷିସ୍ଥୋ ନାଦ୍ଭିଃ ଶାସ୍ଯତି ପାଵକଃ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ପେଟରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଏ।
କିଞ୍ଚିଦପ୍ସୁ ମତଂ ତେଜଃ କିଞ୍ଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟମବିଂ ଧନମ୍
କିଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଜଳରେ ଥାଏ ବୋଲି ଧାରଣା, ଏବଂ କିଛି ମେଘରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଅର୍ଚିଷ୍ମାନ୍ପଵମାନୋ ଽଗ୍ନିର୍ନିଷ୍ପ୍ରଭୋ ଜାଠରଃ ସ୍ମୃତଃ
ପବନ ଦ୍ୱାରା ଜଳିଥିବା ଅଗ୍ନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯେଉଁଠିକି ପେଟର ଅଗ୍ନି ନିରୁଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
ପ୍ରଭା ସୌରୀ ତୁ ପାଦେନ ହ୍ଯସ୍ତଂ ଯାତି ଦେଵାକରେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ତାହାର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଅସ୍ତମାନ୍ତେ ଯାଏ।
ଉଦ୍ଯନ୍ତଂ ଚ ପୁନଃ ସୂର୍ଯମୌଷ୍ଣମଯମାଗ୍ନେଯମାଵିଶତ୍
ପୁଣି, ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୁଏ, ତାହାର ଉଷ୍ମା ଏହାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ପ୍ରାକାଶ୍ଯଂ ଚ ତଥୌଷ୍ଣ୍ଯଂ ଚ ସୌରାଗ୍ନେଯେ ତୁ ତେଜସୀ
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ଉଷ୍ମା, ଏହି ଦୁଇଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି।
ଉତ୍ତରେ ଚୈଵ ଭୂମ୍ଯର୍ଦ୍ଧେ ତଥା ହ୍ଯଗ୍ନିଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣେ
ପୃଥିବୀର ଉତ୍ତର ଅଂଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଅଂଶରେ ଅଗ୍ନି ଅଛି।
ତସ୍ମାତ୍ତପ୍ତା ଭଵନ୍ତ୍ଯାପୋ ଦିଵାରତ୍ରିପ୍ରଵେଶନାତ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ଦିନ ଓ ରାତି ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ଜଳ ଉଷ୍ଣ ହୁଏ।
ତସ୍ମାନ୍ନକ୍ତଂ ପୁନଃ ଶୁକ୍ଲା ଆପୋ ଽଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ଭାସ୍ଵରାଃ
ଏହିକାରଣରୁ, ରାତିବେଳେ ଜଳ ପୁଣି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଚମକୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ।
ଉଦଯାସ୍ତମନେ ନିତ୍ଯମହୋରାତ୍ରଂ ଵିଶତ୍ଯପଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତମାନ୍ତେ, ଜଳ ସଦା ଦିନ ଓ ରାତିରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ପାର୍ଥିଵାଗ୍ନିଵିମିଶ୍ରୋ ଽସୌ ଦିଵ୍ଯଃ ଶୁଚିରିତି ସ୍ମୃତଃ
ପୃଥିବୀ ଓ ଅଗ୍ନି ମିଶିଥିବା ଯାହା, ସେହିକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆଦତ୍ତେ ସ ତୁ ନାଡୀନାଂ ସହସ୍ରେଣ ସମନ୍ତତଃ
ସେ ଚାରିପାଖରେ ହଜାର ନାଳୀ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରେ।
ସ୍ଥାଵରା ଜଙ୍ଗମାଶ୍ଚୈଵ ଯାଶ୍ଚ କୁଲ୍ଯାଦିକା ଅପଃ
ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ, ଏବଂ ନାଳା ଓ ଏହାପରି ଜଳ, ସମସ୍ତେ—
ତାସାଂ ଚତୁଃଶତା ନାଡ୍ଯୋ ଵର୍ଷନ୍ତେ ଚିତ୍ର ମୂର୍ତ୍ତଯଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରିଶେ ନାଳୀ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିରେ ଝରିଥାଏ।
ଅମୃତା ନାମତଃ ସର୍ଵା ରଶ୍ମଯୋ ଵୃଷ୍ଟିସର୍ଜନାଃ
ସମସ୍ତ ରଶ୍ମି, ଯାହାକୁ 'ଅମୃତ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ବର୍ଷା ହେବାର କାରଣ।
ଦୃଶ୍ଯା ମେଘାଶ୍ଚ ଯାମ୍ଯଶ୍ଚ ହ୍ରଦିନ୍ଯୋ ହିମସର୍ଜନାଃ
ଦୃଶ୍ୟମାନ ମେଘ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ମେଘ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ବରଫର ଗଠନ ଏଠାରେ ଅଛି।
ଶୁକ୍ଲାଶ୍ଚ କୁହକାଶ୍ଚୈଵ ଗାଵୋ ଵିଶ୍ଵଭୃତସ୍ତଥା
ଏଠାରେ ଧଳା ଏବଂ ମାୟାମୟ ମେଘ, ଗାଈ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଜଣେ ଅଛନ୍ତି।
ସମଂ ଵିଭଜ୍ଯ ନାଡୀସ୍ତୁ ମନୁଷ୍ଟପିତୃଦେଵତାଃ
ସେ ନାଳଗୁଡ଼ିକୁ ସମଭାଗରେ ମନୁଷ୍ୟ, ପିତୃ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି।
ଅମୃତେନ ସୁରାନ୍ସର୍ଵାଂସ୍ତ୍ରୀଂସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତର୍ପଯତ୍ଯସୌ
ଅମୃତ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ତିନି ପ୍ରକାରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ଵର୍ଷାସ୍ଵଥୋ ଶରଦି ଵୈ ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ପ୍ରଵର୍ଷତି
ବର୍ଷା ଋତୁ ଓ ଶରତ୍କାଳରେ ସେ ଚାରିଟି ଧାରାରେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଧାତା ଭଗଃ ପୂଷା ମିତ୍ରୋ ଽଥ ଵରୁଣୋର୍ଽଯମା
ଇନ୍ଦ୍ର, ଧାତା, ଭଗ, ପୂଷା, ମିତ୍ର, ଏବଂ ପରେ ବରୁଣ ଓ ଯମ।
ମାଘମାସେ ତୁ ଵରୁଣଃ ପୂଷା ଚୈଵ ତୁ ଫଲାଲ୍ଗୁନେ
ମାଘ ମାସରେ ବରୁଣ ଏବଂ ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ପୂଷା।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ଭଵେଦିନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚାଷାଢେ ସଵିତା ରଵିଃ
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ସବିତା ସୂର୍ଯ୍ୟ।
ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଽଶ୍ଵଯୁଜେ ମାସି ତ୍ଵଷ୍ଟା ଚ କାର୍ତିକେ ରଵିଃ
ଅଶ୍ୱିନ ମାସରେ ପର୍ଜନ୍ୟ ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ତ୍ୱଷ୍ଟା ସୂର୍ଯ୍ୟ।
ପଞ୍ଚରଶ୍ମିସହସ୍ରାଣି ଵରୁଣସ୍ଯାର୍କକର୍ମଣି
ବରୁଣଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାଞ୍ଚ ହଜାର କିରଣ ଅଛି।
ଧାତାଷ୍ଟଭିଃ ସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ନଵଭିସ୍ତୁ ଶତକ୍ରତୁଃ
ଧାତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆଠ ହଜାର ଏବଂ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ପାଖରେ ନଅ ହଜାର କିରଣ ଅଛି।
ସପ୍ତଭିସ୍ତପତେ ସିତ୍ରସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଚୈଵାଷ୍ଟଭିସ୍ତପେତ୍
ସିତ୍ର ସାତଟି କିରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ତ୍ୱଷ୍ଟା ଆଠଟି କିରଣରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ଷଡ୍ଭୀ ରଶ୍ମିସହସ୍ରୈସ୍ତୁ ଵିଷଣୁସ୍ତପତି ମେଦିନୀମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଛଅ ହଜାର କିରଣରେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରନ୍ତି।
ଶ୍ଵେତଵର୍ଣସ୍ତୁ ଵର୍ଷାସୁ ପାଣ୍ଡୁଃ ଶରଦି ଭାସ୍କରଃ
ବର୍ଷା ଋତୁରେ ସେ ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣର ହୁଅନ୍ତି, ଶରତ୍କାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହଳଦିଆ ହୁଅନ୍ତି।