ସମାପ୍ତଯଜ୍ଞୋ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ଵାସୁଦେଵଂ ମହାଧିପମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ସେଠାରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପ୍ରଚୋଦିତଃ ସ୍ଵଵଂଶାର୍ଥଂ ସ ଚ ତାନବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ନିଜ ବଂଶର କଳ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଣିମାଦିଭିରଷ୍ଟାଭିଃ ସୂକ୍ଷ୍ମୈରଙ୍ଗୈଃ ସମନ୍ଵିତଃ
ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟ ଆଠଟି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶକ୍ତି ସହିତ ସେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲେ।
ସପ୍ତସ୍କନ୍ଧା ଭୃତାଃ ଶାଖାଃ ସର୍ଵତୋଯାଜରାଜରାନ୍
ସାତଟି ମୂଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶାଖାମାନେ ସଦା ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅଜରାମର ଥିଲେ।
ଵ୍ଯୂହତ୍ରଯାଣାଂ ସୂତାନାଂ କୁର୍ଵନ୍ ସତ୍ରଂ ମହାବଲଃ
ତିନି ଭିନ୍ନ ଦଳର ରଥୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଜ୍ଞସଭା କରାଇଲେ।
ପ୍ରାଣାଦ୍ଯା ଵୃତ୍ତଯଃ ପଞ୍ଚ ଧାରଣାନାଂ ସ୍ଵଵୃତ୍ତିଭିଃ
ପ୍ରାଣ ଆଦି ପାଞ୍ଚଟି କ୍ରିୟା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଧାରଣାମାନଙ୍କର ଥିଲା।
ଆକାଶଯୋନିର୍ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ଶାବ୍ଦସ୍ପର୍ଶସମନ୍ଵିତଃ
ଆକାଶ ହେଉଛି ଯାହାର ଉତ୍ସ, ଏହାର ଦୁଇଟି ଗୁଣ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ।
ଭାରତ୍ଯାର୍ଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ସର୍ଵାନ୍ମୁନୀନ୍ପ୍ରହ୍ଲାଦଯନ୍ନିଵ
ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା, ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଅନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲେ।
ପୁରାମ ନିଯତା ଵିପ୍ରାଃ କଥାମକଥଯଦ୍ଵିଭୁଃ
ପୁରୁଣା କାଳରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭଗବାନ୍ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଋଷୀଣାଂ ଚ ପରଂ ଚୈତଲ୍ଲୋକତତ୍ତ୍ଵମନୁତ୍ତମମ୍
ଏବଂ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଉତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ୱ କୁହିଥିଲେ।
ଦେଵତାନାମୃଷୀଣାଂ ଚ ସର୍ଵପାପପ୍ରମୋଚନମ୍
ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁକ୍ତି।
ଵିସ୍ତରେଣାନୁପୂର୍ଵ୍ଯା ଚ ତସ୍ଯ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯନୁକ୍ରମମ୍
ମୁଁ ଏହାର କ୍ରମକୁ ଏକେକ୍ ଭାବରେ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ କହିବି।
କଥ୍ଯମାନାଂ ମଯା ଚିତ୍ରାଂ ବହ୍ଵର୍ଥାଂ ଶ୍ରୁତିସଂମତାମ୍
ମୁଁ ଯେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଗଭୀର କଥା କହୁଛି, ଏହା ବେଦମାନେ ମାନ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।
ସ୍ଵଵଂଶଂ ଧାରଣଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକେ ମହୀଯତେ
ନିଜ ବଂଶକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
କୀର୍ତ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧାର୍ଥଂ ପୂର୍ଵେଷାଂ କୀର୍ତ୍ତିଵର୍ଦ୍ଧନମ୍
ଯାହା ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଉଛି, ତାହା ବୁଝ; ଏହା ପୂର୍ବଜମାନେଙ୍କର ମହିମା ବଢାଏ।
କୀର୍ତ୍ତନଂ ସ୍ଥିରକୀର୍ତୀନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ଼ କୀର୍ତ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା।
ତସ୍ମୈ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭାଯ ପୁରୁଷାଯେଶ୍ଵରାଯ ଚ
ସେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ପରମ ପୁରୁଷ ଓ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ।
ବ୍ରହ୍ମଣେ ଲୋକତନ୍ତ୍ରାଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ସ୍ଵଯଂଭୁଵେ
ସ୍ୱୟଂଭୂ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାୟକ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିରୋନମନ କରି।
ପଞ୍ଚପ୍ରମାଣଂ ଷଦ୍ଶ୍ରାନ୍ତଃ ପୁରୁଷାଧିଷ୍ଠିତଂ ଚ ଯତ୍
ଯାହା ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ଛଅଟି ଦର୍ଶନ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତଂ କାରଣଂ ଯତ୍ତନ୍ନିତ୍ଯଂ ସଦସଦାତ୍ମକମ୍
ଯେଉଁ ଅବ୍ୟକ୍ତ କାରଣ, ସେଠି ସଦା ଅଛି, ଏହା ସତ ଓ ଅସତ ଦୁହିଁର ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଛି।
ଗନ୍ଧରୂପରସୈର୍ହୀନଂ ଶବ୍ଦସ୍ପର୍ଶଵିଵର୍ଜିତମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଗନ୍ଧ, ରୂପ, ରସ ନାହିଁ, ଏବଂ ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଵିଗ୍ରହଂ ସର୍ଵଭୂତାନାମଵ୍ଯକ୍ତମଭଵତ୍କିଲ
ସେଇ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଦେହ ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଆକାର ହେଲା।
ଅସାଂପ୍ରତିକମଜ୍ଞେଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ଯତ୍ସଦସତ୍ପରମ୍
ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସତ ଓ ଅସତ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ସେଠିକୁ ସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବୁଝିହେବା ଯାଏଁ ନୁହେଁ।
ଗୁଣସାମ୍ଯେ ତଦା ତସ୍ମିନ୍ନଵିଭାତଂ ତମୋମଯମ୍
ସେତେବେଳେ ତିନି ଗୁଣ ସମତୁଳିତ ଥିଲା, ଏହା ଅନ୍ଧକାରରେ ଲିନ ଥିଲା, ଆଲୋକିତ ହେଉନଥିଲା।
ଗୁଣଭାଵାଦ୍ଭାସମାନେ ମହାତତ୍ତ୍ଵ ବଭୂଵ ହ
ଗୁଣମାନେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବା ସହିତ, ମହାତତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ସତ୍ତ୍ଵୋଦ୍ରେକୋ ମହାନଗ୍ରେ ସତ୍ତ୍ଵମାତ୍ରପ୍ରକାଶକଃ
ଆରମ୍ଭରେ ସତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ଥିବାରୁ, ଏହା ସୁଦ୍ଧ ସତ୍ତାର ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା।
ନିଙ୍ଗମାତ୍ରଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞାଧିଷ୍ଟିତଂ ମହତ୍
ଅପ୍ରକାଶିତ ମାତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏହି ମହାତତ୍ତ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ।
ମହାସୃଷ୍ଟିଂ ଚ କୁରୁତେ ଵୀତମାନଃ ସିସୃକ୍ଷଯା
ମାନ ଛାଡ଼ି, ସୃଷ୍ଟିର ଇଚ୍ଛାରେ ଏହି ମହାସୃଷ୍ଟି କରେ।
ମନୋ ମହାତ୍ମନି ବ୍ରହ୍ମ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିଖ୍ଯାତିରୀଶ୍ଵରାତ୍
ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ମନ ମହାତତ୍ତ୍ୱରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୁର୍ବୋଧ ଶକ୍ତି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ମନୁତେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତସ୍ମାଚ୍ଚେଷ୍ଟଫଲୋ ଵିଭୁଃ
ଏହି ମନ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରେ; ଏହିପରି, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ।