ଅସଂଗଃ କାଞ୍ଚନୋ ଦିଵ୍ଯୋ ଯୁକ୍ତଃ ପଵନଗୈର୍ହଯୈଃ
ଏହା ଅଲଗା, ସୁନାର, ଦିବ୍ୟ ଓ ପବନ ଗତି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଯୁକ୍ତ।
ଵାରୁଣସ୍ଯନ୍ଦନସ୍ଯେହ ଲକ୍ଷଣୈଃ ସଦୃଶସ୍ତୁ ସଃ
ଏହି ରଥ, ବରୁଣଙ୍କ ରଥର ଲକ୍ଷଣ ସହିତ ମିଳିଥାଏ।
ଅଥୈତାନି ତୁ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗାନି ରଥସ୍ଯ ହ
ଏବେ, ଏହା ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ।
ଅହସ୍ତୁ ନାଭିଃ ସୌରସ୍ଯ ଏକଚକ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
ଦିନକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଏକଚକ୍ର ରଥର ନାଭି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ରଥନୀଡଃ ସ୍ମୃତୋ ହ୍ଯେଷ ଚାଯନେ କୂବରାଵୁଭୌ
ଏହାକୁ ରଥର ଆସନ ବୋଲି କୁହନ୍ତି, ଦୁଇଟି ଧୁରା ହେଉଛି ଆୟନ।
ତସ୍ଯ କାଷ୍ଠା ସ୍ମୃତା ଘୋଣା ଅକ୍ଷଦଣ୍ଡଃ କ୍ଷଣସ୍ତୁ ଵୈ
ଏଠାରେ ଧୁରାକୁ ଦଣ୍ଡ, ଜୁଆକୁ ଧୁରା, ଏବଂ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଖୁଟି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ରାତ୍ରିର୍ଵରୂଥୋ ଧର୍ମୋ ଽସ୍ଯ ଧ୍ଵଜ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ
ରାତି ହେଉଛି ତାଙ୍କ ଆବରଣ, ଧର୍ମ ତାଙ୍କ ପତାକା, ଏବଂ ଧ୍ୱଜ ଉଚ୍ଚରେ ଉଠାଯାଇଛି।
ସପ୍ତାଶ୍ଵରୂପାଶ୍ଛନ୍ଦାସି ଵହନ୍ତୋ ଵାମତୋ ଧୁରମ୍
ସପ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଆକାର ଛନ୍ଦଗୁଡ଼ିକ, ବାମପଟେ ଧୁରା ବୋହନ୍ତି।
ପଙ୍କ୍ତିଶ୍ଚ ବୃହତୀ ଚୈଵ ହ୍ଯୁଷ୍ଣିକ୍ଚୈଵ ତୁ ସପ୍ତମୀ
ପଙ୍କ୍ତି, ବୃହତୀ ଓ ଉଷ୍ଣିକ୍, ଏହି ସପ୍ତମ ଛନ୍ଦ।
ସହଚକ୍ରୋ ଭ୍ରମତ୍ଯକ୍ଷଃ ସହକ୍ଷୋ ଭ୍ରମତେ ଧ୍ରୁଵଃ
ସହଚକ୍ର ସହିତ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଧୁରା ଘୁରେ, ସହଧୁରା ସହିତ ଧ୍ରୁବ ଘୂରେ।
ଏଵମର୍ଥଵଶାତ୍ତସ୍ଯ ସନ୍ନିଵେଶୋ ରଥସ୍ଯ ତୁ
ଏଭଳି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ରଥର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୁଏ।
ତେନାସୌ ତରଣିର୍ଦେଵୋ ଭାସ୍ଵତା ସର୍ପତେ ଦିଵି
ଏହିପରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତା ତାରଣି ଆକାଶରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚଳନ୍ତି।
ଧ୍ରୁଵେ ତୌ ଭ୍ରାମ୍ଯତେ ରଶ୍ମୀ ଚ ଚକ୍ରଯୁଗଯୋସ୍ତୁ ଵୈ
ଧ୍ରୁବ ଉପରେ ସେଇ ଦୁଇଟି କିରଣ ଚକ୍ରଯୁଗଳ ଭଳି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ ।
ଯୁଗାକ୍ଷକୋଟୀ ତେ ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ସ୍ଯନ୍ଦନସ୍ଯ ହି
ସେ ରଥର ଧୁରର ଦୁଇଟି ଶେଷ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛି ।
ଭ୍ରମନ୍ତମନୁଗଚ୍ଛେତାଂ ଧ୍ରୁଵଂ ରଶ୍ମୀ ତୁ ତାଵୁଭୌ
ସେଇ ଦୁଇ କିରଣ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସାଥି ଦେଇ ଚାଲିଥାଏ ।
କୀଲାସକ୍ତା ଯଥା ରଜ୍ଜୁର୍ଭ୍ରଂମତେ ସର୍ଵତୋ ଦିଶମ୍
ଏକ ଖୁଟିକୁ ବାନ୍ଧିଥିବା ଦୋରି ଯେପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଘୂରେ, ସେପରି ।
ଵର୍ଦ୍ଧତେ ଦକ୍ଷିଣେ ଚୈଵ ଭ୍ରମତୋ ମଣ୍ଡଲାନି ତୁ
ଘୂରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବା ସମୟରେ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି ହୁଏ ।
ଧ୍ରୁଵେଣ ପ୍ରଗୃହୀତୌ ଵୈ ତୌ ରଶ୍ମୀ ନଯତୋ ରଵିମ୍
ଧ୍ରୁବ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେଇ ଦୁଇ କିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇଯାଏ ।
ତଦା ସୋ ଽଭ୍ଯନ୍ତରେ ସୂର୍ଯୋ ଭ୍ରମତେ ମଣ୍ଡଲାନି ତୁ
ତାହାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଘୂରି ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରେ ।
ଧ୍ରୁଵେଣ ମୁଚ୍ଯମାନାଭ୍ଯାଂ ରଶ୍ମିଭ୍ଯାଂ ପୁନରେଵ ତୁ
ଧ୍ରୁବ ଯେତେବେଳେ ସେଇ ଦୁଇ କିରଣକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି, ପୁଣି ।
ଉଦ୍ଵେଷାଟଯନ୍ସ ଵେଗେନ ମଣ୍ଡଲାନି ତୁ ଗଚ୍ଛତି
ସୂର୍ଯ୍ୟ ବେଗରେ ଗତି କରି ମଣ୍ଡଳ ଚାଲିଯାଏ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵୈରପ୍ସରୋଭିଶ୍ଚ ଗ୍ରାମଣୀସର୍ପରାକ୍ଷସୈଃ
ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଗ୍ରାମଣୀ, ସର୍ପ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ।
ଧାତାର୍ଽଯମା ପୁଲସ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ପୁଲହଶ୍ଚ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଧାତା, ଅର୍ଯ୍ୟମା, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ ଓ ପ୍ରଜାପତି ।
ରଥକୃଚ୍ଚ ରଥୌଜାଶ୍ଚ ଯକ୍ଷାଵେତାଵୁଦା ତ୍ଦୃତୌ
ରଥକୃତ, ରଥଔଜା ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ରକ୍ଷୋ ହେତିଃ ପ୍ରହେତିଶ୍ଚ ଯାତୁଧାନାଵୁଦାହୃତୌ
ରକ୍ଷ, ହେତି, ପ୍ରହେତି ଓ ଯାତୁଧାନମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ ।
ମିତ୍ରଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ ମୁନିରତ୍ରିରୁଦାହୃତଃ
ମିତ୍ର, ବରୁଣ ଓ ମୁନି ଅତ୍ରିଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି ।
ରାକ୍ଷସୌ ଚ ସମାଖ୍ଯାତୌ ପୌରୁଷେଯୋ ଵଧସ୍ତଥା
ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ଓ ପୌରୁଷେୟ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଇଛି ।
ରଥଚିତ୍ରସ୍ତଥୈଵାନ୍ଯୋ ନାଗସାକ୍ଷକସଂଜ୍ଞେତଃ
ରଥଚିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ଯିଏ ନାଗସାକ୍ଷକ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ତତଃ ସୂର୍ଯେ ପୁନସ୍ତ୍ଵନ୍ଯା ନିଵସଂତୀହ ଦେଵତାଃ
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବସିଛନ୍ତି ।
ଏଲାପତ୍ରସ୍ତଥା ସର୍ପଃ ଶଙ୍ଖପାଲାଶ୍ଚ ତାଵୁଭୌ
ଏଳାପତ୍ର, ଏକ ସର୍ପ ଓ ଦୁଇ ଜଣ ଶଂଖପାଳ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।