ଲୋକସ୍ଯ ସଂତାନକରାଃ ପିତୃଯାନପଥେ ସ୍ଥିତାଃ
ଏହି ସଂସାରର ଚଳାଚଳ ଯେଉଁମାନେ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ପିତୃୟାନ ପଥରେ ଅଛନ୍ତି ।
ପ୍ରାରଭନ୍ତେ ଲୋକକାମାସ୍ତେଷାଂ ପନ୍ଥାଃ ସ ଦକ୍ଷିଣାଃ
ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶା କରି ଯେଉଁମାନେ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପଥ ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ ।
ସଂତପ୍ତାସ୍ତପସା ଚୈଵ ମର୍ଯାଦାଭିଃ ଶ୍ରୁତେନ ଚ
ସେମାନେ ତପସ୍ୟା, ନିୟମ ଓ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ପଶ୍ଚିମାଶ୍ଚୈଵ ପୂର୍ଵେଷାଂ ଜାଯନ୍ତେ ନିଧନେଷ୍ଵପି
ପରବର୍ତ୍ତୀମାନେ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀମାନଙ୍କଠାରୁ, ତାଙ୍କର ଶେଷ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଋଷୀମାଙ୍ଗୃହମେଧିନାମ୍
ଅଠାସି ହଜାର ଗୃହସ୍ଥ ଋଷି ଅଛନ୍ତି।
କ୍ରିଯାଵତାଂ ପ୍ରସଂଖ୍ଯୈଷା ଯେ ଶ୍ମଶାନାନି ଭେଜିରେ
ଏହି ଗଣନା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ରିୟା କରି ଶ୍ମଶାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
ଇଚ୍ଛାଦ୍ଵେଷପ୍ରଵୃତ୍ତ୍ଯା ଚ ମୈଥୁନୋପଗମେନ ଵୈ
ଇଚ୍ଛା, ଦ୍ୱେଷ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା, ସେମାନେ ଏହି ପଥରେ ଚାଲିଥିଲେ।
ଏତୈସ୍ତୈଃ କାରଣୈଃ ସିଦ୍ଧା ଯେ ଶ୍ମଶାନାନି ଭେଜିରେ
ଏହି ବିଭିନ୍ନ କାରଣରେ, ଯେଉଁମାନେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଶ୍ମଶାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ।
ନାଗଵୀଥ୍ଯୁତ୍ତରୋ ଯଶ୍ଚ ସପ୍ତର୍ଷିଗଣଦକ୍ଷିଣଃ
ନାଗବୀଥିର ଉତ୍ତରେ ଏକ ଅଛି, ଏବଂ ସପ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଛି।
ଯତ୍ର ତେ ଵାସିନଃ ସିଦ୍ଧା ଵିମଲା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ, ପବିତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଲୋକମାନେ ବାସ କରନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟାଶୀତିସହସ୍ରାଣି ଋଷୀଣାମୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍
ଅଠାସି ହଜାର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ଋଷି ଅଛନ୍ତି।
ତେ ସଂପ୍ରଯୋଗାଲ୍ଲୋକସ୍ଯ ମୈଥୁନସ୍ଯ ଚ ଵର୍ଜନାତ୍
ସେମାନେ ଲୋକ ସହିତ ମିଳନ ଓ ମୈଥୁନରୁ ବିରତ ରହିଥିଲେ।
ପୁନଶ୍ଚାକାମସଂଯୋଗାଚ୍ଛବ୍ଦାଦେର୍ଦେଷଦର୍ ଶନାତ୍
ପୁଣି, ଅଇଚ୍ଛିକ ମିଳନ ଓ ଶବ୍ଦ ଆଦି ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଦୋଷ ଦେଖି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ମାର୍ଗ ଅନୁସରିଥିଲେ।
ଆଭୂତସଂପ୍ଲଵସ୍ଥାନାମମୃତତ୍ଵଂ ଵିଭାଵ୍ଯତେ
ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଯେଉଁମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହନ୍ତି, ସେଠାରେ ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।
ବ୍ରୂଣହତ୍ଯାଶ୍ଵମେଧାଭ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯପାପକୃତୋ ଽପରେ
ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ଦ୍ୱାରା, ଶିଶୁହତ୍ୟା ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ମାଧ୍ୟମରେ, ପରିଚିତ।
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵୋତ୍ତରମୃଷିଭ୍ଯସ୍ତୁ ଧ୍ରୁଵୋ ଯତ୍ର ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଋଷିମାନଙ୍କ ଉପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧ୍ରୁବ ଥାନ୍ତି, ସେଠାକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଧର୍ମଧ୍ରୁଵାଦ୍ଯାସ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଯତ୍ର ତେ ଲୋକସାଧକାଃ
ସେଠାରେ ଧର୍ମ, ଧ୍ରୁବ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ସାଧକମାନେ ରହନ୍ତି।
ଭଵିଷ୍ଯାଣି ଚ ସର୍ଵାଣି ତେଷାଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯନୁକ୍ରମମ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଭବିଷ୍ୟତ କ୍ରମରେ କହିବି।
ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୋଶ୍ଚାରଂ ଗ୍ରହାଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରର ଗତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଚଳନ।
ଅଵ୍ଯୂହେନ ଚ ସର୍ଵାଣି ତଥୈଵାସଂକରେଣ ଵା
ଏହି ସବୁକୁ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ କିମ୍ବା ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ବିନା କହିବି।
ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମସ୍ତନ୍ନୋ ନିଗଦ ସତ୍ତମ
ଏହି କଥା ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଦୟାକରି, ହେ ଉତ୍ତମ, ଆମକୁ କୁହନ୍ତୁ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମପି ଦୃଶ୍ଯଂ ଚ ସଂମୋହଯତି ଯତ୍ପ୍ରଜାଃ
ଯାହାକୁ ସିଧାସଳଖ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି—
ଉତ୍ତାନପାଦପୁତ୍ରୋ ଽସୌ ମେଢୀଭୂତୋ ଧ୍ରୁଵୋ ଦିଵି
ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବ ଆକାଶରେ ଅଡିଗ ରହିଛନ୍ତି।
ଭ୍ରମନ୍ତମନୁଗଚ୍ଛନ୍ତି ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଚ ଚକ୍ରଵତ୍
ତାଙ୍କୁ ଘୂରିବା ସହିତ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ଚକ୍ରର ଭଳି ଚାଲନ୍ତି।
ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୌ ତାରା ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଗ୍ରହୈଃ ସହ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା, ନକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ ଗ୍ରହମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥିରେ ଗତି କରନ୍ତି।
ତେଷାଂ ଯୋଗଶ୍ଚ ଭେଦଶ୍ଚ କାଲଶ୍ଚାରସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସେମାନଙ୍କର ମିଶଣ, ବିଚ୍ଛେଦ, ଚଳାଚଳ ଏବଂ ସମୟରେ ଗତି—
ଵିଷୁଵଦ୍ଗ୍ରହଵର୍ଣାଶ୍ଚ ଦ୍ରୁଵାତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ବିଷୁବ, ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣ—ସବୁ କିଛି ଧ୍ରୁବଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଶୁଭାଶୁଭଂ ପ୍ରଜାନାଂ ଚ ଧ୍ରୁଵାତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରଵର୍ତ୍ତତେ
ଲୋକମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ଧ୍ରୁବଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ତଦେଷ ଦୀପ୍ତ କିରଣଃ ସ କାଲଗ୍ନିର୍ଦିଵାକରଃ
ସେଇ ତେଜସ୍ବୀ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମୟର ଅଗ୍ନି।
ସୂର୍ଯଃ କିରମଜାଲେନ ଵାଯୁଯୁକ୍ତେନ ସର୍ଵଶଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର କିରଣର ଜାଲି ସହିତ, ପବନ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଜାଗାକୁ ବ୍ୟାପି ରହନ୍ତି।