ଅସ୍ତଂ ଯାତି ପୁନଃ ସୂର୍ଯେ ଦିନମାଵିଶତେ ତ୍ଵଷଃ
ପୁଣି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲେ ଦିନ ତାରାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ଏତେନ କ୍ରମଯୋଗେନ ଭୂମ୍ଯର୍ଦ୍ଧେ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରେ
ଏହି କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ, ପୃଥିବୀର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଅର୍ଦ୍ଧରେ,
ଦେନଂ ସୂର୍ଯପ୍ରକାଶାଖ୍ଯଂ ତାମସୀ ରାତ୍ରିରୂଚ୍ଯତେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ନଥିବାକୁ 'ତାମସୀ ରାତି' ବୋଲାଯାଏ।
ଏଵଂ ପୁଷ୍କରମଧ୍ଯେନ ଯଦା ସର୍ପତି ଭାସ୍କରଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁଷ୍କର ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗତି କରିଥିବାବେଳେ,
ଯୋଜନାଗ୍ରାନ୍ମୁହୂର୍ତ୍ତସ୍ଯ ଇହ ସଂଖ୍ଯାଂ ନିବୋଧତ
ଏଠାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କେତେ ଯୋଜନ ଚାଲିଯାଏ ତାହା ଜାଣ।
ପଞ୍ଚାଶତ୍ତୁ ତଥାନ୍ଯାନି ସହସ୍ରାଣ୍ଯଧିକାନି ଚ
ପଞ୍ଚାଶି ଏବଂ ତା'ଠାରେ ଅଧିକ କିଛି ହଜାର ଅଛି।
ଏତେନ ଗତିଯୋଗେନ ଯଦା କାଷ୍ଠାଂ ତୁ ଦକ୍ଷିଣାମ୍
ଏହି ଗତି ଅନୁଯାୟୀ, ଯେତେବେଳେ ଏହା ଦକ୍ଷିଣ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚେ,
ମଧ୍ଯେନ ପୁଷ୍କରସ୍ଯାଥ ଭ୍ରମତେ ଦକ୍ଷିଣାଯନେ
ତେବେ ପୁଷ୍କର ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣାୟନରେ ଘୂରେ।
ସର୍ପତେ ଦକ୍ଷିଣାଯାଂ ତୁ କାଷ୍ଠାଯାଂ ଵୈ ନିବୋଧତ
ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଗତି ବିଷୟରେ ଜାଣ।
ତଥା ଶତସହସ୍ରାଣି ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଚ ପଞ୍ଚ ଚ
ଏଭଳି ଏଠାରେ ଏକ ଶତ ଚାଳିଶି ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଅଛି।
ଦକ୍ଷିଣାଦ୍ଵିନିଵୃତ୍ତୋ ଽସୌ ଵିଷୁଵସ୍ଥୋ ଯଦା ରଵିଃ
ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣରୁ ଫେରି ବିଷୁବ ରେ ରହେ,
ମଣ୍ଡଲଂ ଵିଷୁଵତ୍ତସ୍ଯ ଯୋଜନୈସ୍ତନ୍ନିବୋଧତ
ବିଷୁବ ସମୟରେ ତାହାର ମଣ୍ଡଳ କେତେ ଯୋଜନ ହୁଏ ତାହା ଜାଣ।
ତଥା ଶତସହସ୍ରାଣାମଶୀତ୍ଯେକାଧିକା ପୁନଃ
ଏହିପରି, ପୁଣି ଏକାଅଶୀ ହଜାର ଥରେ ଥରେ ଅଛି।
ଶାକଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଷଷ୍ଠସ୍ଯ ଉତ୍ତରାତୋ ଦିଶଶ୍ଚରନ୍
ଷଷ୍ଠ ଦ୍ୱୀପ ଶାକଦ୍ୱୀପର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଯାଏ।
ଯୋଜନାଗ୍ରାତ୍ପ୍ରସଂଖ୍ଯାତା କୋଟିରେକା ତୁ ସ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଆରମ୍ଭ ଥିଏଁ ମାପିଲେ ଏହାର ଦୂରତା ଏକ କୋଟି ଯୋଜନା।
ଅଷ୍ଟପଞ୍ଚାଶତଂ ଚଵ ଯୋଜନାନ୍ଯଧିକାନି ତୁ
ଏହା ସହିତ ଅଧିକ ଅଠାଉଁଚାଳିଶି ଯୋଜନା ଯୋଗ ହୁଏ।
ମୂଲଂ ଚୈଵ ତଥାଷାଢେ ତ୍ଵଜଵୀଥ୍ଯୁଦଯାସ୍ତ୍ରଯଃ
ମୂଳ, ଷଷ୍ଠ ଏବଂ ଅଜବୀଥିର ତିନିଟି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପଥ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
କାଷ୍ଠଯୋରନ୍ତରଂ ଯଚ୍ଚ ତଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯେଯଜନୈଃ ପୁନଃ
ଦୁଇଟି କାଠର ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତର ମୁଁ ପୁଣି ଲୋକମାନେ ପାଇଁ କହିବି।
ତ୍ରଯଃ ଶତାଧିକାଶ୍ଚନ୍ଯେ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ଯୋଜନୈଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ତିନି ଶହ ତିରିଶି ତିନି ଯୋଜନା ଅଛନ୍ତି।
କାଷ୍ଠଯୋର୍ଲେଖଯୋଶ୍ଚୈଵ ହ୍ଯନ୍ତରଂ ଦକ୍ଷିଣୋତ୍ତରେ
ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଦୁଇଁ ପଟେ କାଠ ଓ ରେଖାର ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତର।
ଏକୈକମନ୍ତରଂ ତସ୍ଯ ଵିଯୁତାନ୍ଯେକସପ୍ତତିଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅନ୍ତର ଏକାଉଁସତି କମ୍।
ଲେଖଯୋଃ କାଷ୍ଠଯୋଶ୍ଚୈଵ ବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଯୋଃ ସ୍ମୃତମ୍
ବାହାର ଓ ଭିତର ଦୁଇଁ ପଟରେ ରେଖା ଓ କାଠର ମଧ୍ୟର ଅନ୍ତର ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।
ବାହ୍ଯତୋ ଦକ୍ଷିଣେ ଚୈଵ ସତତଂ ତୁ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ବାହାରୁ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ପଟରେ ସବୁବେଳେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ।
ଚରତେ ଦକ୍ଷିଣେ ଚାପି ତାଵଦେଵ ଵିଭାଵସୁଃ
ଦକ୍ଷିଣ ପଟରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି ସେଇପରି ଚଳିଥାଏ।
ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ସପ୍ତାଦଶ ସମାସତଃ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଜନା ସଂଖ୍ୟା ସତର ହଜାର।
ଏକଵିଂଶତିଭିଶ୍ଚୈଵ ଯୋଜନୈରଧିକୈର୍ହି ତେ
ଏହା ସହିତ ଏକୋଇଶି ଯୋଜନା ଅଧିକ ଯୋଗ ହୁଏ।
ଵିଷ୍କଂଭୋ ମଣ୍ଡଲସ୍ଯାଥ ତିର୍ଯକ୍ ସ ତୁ ଵିଧୀଯତେ
ମଣ୍ଡଳର ଚୌଡ଼ାଇ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ।
କୁଲାଲଚକ୍ରପର୍ଯନ୍ତୋ ଯଥା ଶୀଘ୍ରଂ ନିଵର୍ତ୍ତତେ
ଯେପରି ମାଟି କୁମ୍ଭାରଙ୍କ ଚକା ଶୀଘ୍ର ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ, ସେପରି।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରକୃଷ୍ଟାଂ ଭୂମିଂ ତୁ କାଲେନାଲ୍ପେନ ଗଚ୍ଛତି
ସେଥିପାଇଁ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଭୂମିକୁ ଚାଲିଯାଏ।
ତ୍ରଯୋଦଶାର୍ଦ୍ଧମୃକ୍ଷାଣାମହ୍ନା ତୁ ଚରତେ ରଵିଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ତେର ଅଧା ନକ୍ଷତ୍ର ମାନେ ଚଳନ କରେ।