ଏତଦଣ୍ଡକପାଲସ୍ଯ ପ୍ରମାଣଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତମ୍
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଖୋଲର ଆକାର କେମିତି ଅଛି, ତାହା ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଛି।
ଭୂର୍ଲୋକଶ୍ଚ ଭୁଵର୍ଲ୍ଲୋକସ୍ତୃତୀଯସ୍ସୃରିତି ସ୍ସ୍ଵତଃ
ଭୂର୍ଲୋକ, ଭୁବର୍ଲୋକ ଏବଂ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗ ନିଜେ ନିଜେ ସ୍ଥିତି ନେଇଛି।
ଏତେ ସପ୍ତ କୃତା ଲୋକାଶ୍ଛତ୍ରାକାରା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ଏହି ସାତଟି ଲୋକ ଛତା ଆକୃତିରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ଦଶଭାଗାଧିକାଭିଶ୍ଚ ତାଭିଃ ପ୍ରକୃତିଭିର୍ବହିଃ
ଏମାନଙ୍କୁ ବାହାରୁ ଦଶ ଅଂଶ ଅଧିକ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଘେରି ରହିଛି।
ଅସ୍ଯାଣ୍ଡସ୍ଯ ସମନ୍ତାଚ୍ଚ ସନ୍ନିଵିଷ୍ଟୋ ଘନୋଦଧିଃ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘନ ଜଳରାଶି ଘେରି ରହିଛି।
ଘନୋଦଧିଃ ପରେଣାଥ ଧାର୍ଯ୍ଯତେ ଘନତେଜସା
ଏହି ଘନ ଜଳରାଶିର ପରେ ଏହାକୁ ଘନ ତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛି।
ସଂମତାଦ୍ଧନଵାତେନ ଧାର୍ଯମାଣଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସୁଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରହିଛି।
ଭୂତାଦିନା ଵୃତଂ ସର୍ଵଂ ଭୂତାଦିର୍ମହତା ଵୃତଃ
ସମସ୍ତ କିଛି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ଏବଂ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ।
ପୁରାଣି ଲୋକପାଲାନାଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାକ୍ରମମ୍
ମୁଁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ପୁରାତନ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ମେରୋଃ ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ତଥା ମାନସସ୍ଯୈଵ ମୂର୍ଦ୍ଧନି
ମେରୁ ପର୍ବତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ଏବଂ ମାନସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ, ଏହିପରି ଅଛି।
ଦକ୍ଷିଣେନ ପୁନର୍ମେରୋର୍ମାନସସ୍ଯୈଵ ମୂର୍ଦ୍ଧନି
ପୁଣି, ମେରୁ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଏବଂ ମାନସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଅଛି।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁ ପୁନର୍ମେରୋର୍ମାନସସ୍ଯୈଵ ମୂର୍ଦ୍ଧନି
ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମେରୁ ପର୍ବତର, ମାନସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଵରୁଣୋ ଯାଦସାଂ ନାଥସ୍ସୁଖାଖ୍ଯେ ଵସତେ ପୁରେ
ଯାଦବ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ନାଥ ବରୁଣ, ସୁଖ ନାମକ ନଗରରେ ବାସ କରନ୍ତି।
ତୁଲ୍ଯା ମହେନ୍ଦ୍ରପୁର୍ଯ୍ଯାସ୍ତୁ ସୋମସ୍ଯାପି ଵିଭାଵରୀ
ଏହି ନଗର ମହେନ୍ଦ୍ର ପୁରୀ ସମାନ; ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିଭାବରୀ ନାମକ ନଗର ଅଛି।
ସ୍ଥିତା ଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥାର୍ଥ ଲୋକମଂରକ୍ଷଣାଯ ଚ
ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ସ୍ଥିତ।
କାଷ୍ଠାଗତସ୍ଯ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଗତିଯା ତାଂ ନିବୋଧତ
ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଦିଗ ଅନୁସାରେ ଗତି ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଚକ୍ରମାଦାଯ ସତତଂ ପରିଗଚ୍ଛତି
ତାରାମଣ୍ଡଳର ଚକ୍ରକୁ ଧରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦା ଘୂରିବାରେ ଲାଗି ରହେ।
ଵୈଵସ୍ଵତେ ସଂଯମତେ ଉଦଯସ୍ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ
ଏହି ଭୂମିରେ ବୈବସ୍ବତ ନାମକ ଦେଶରେ ନିୟମ ରହିଛି; ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦେଖାଯାଏ।
ସୁଖାଯାମଥ ଵାରୁଣ୍ଯାମୁତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ସ ତୁ ଦୃଶ୍ଯତେ
ସୁଖ ପାଇଁ କିମ୍ବା ବାରୁଣ୍ୟ ଦେଶରେ ଉଠିବା ଦେଖାଯାଏ।
ଯଦା ଦକ୍ଷିଣପୁର୍ଵେଷାମପରାହ୍ଣୋ ଵିଧୀଯତେ
ଯେତେବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବିକାଳ ସମୟ ହୁଏ,
ତେଷାମପରରାତ୍ରଶ୍ଚ ଯେ ଜନା ଉତ୍ତରାଃ ପରେ
ସେଠାରେ ଦୂର ଉତ୍ତର ଦେଶର ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ରାତି ହୁଏ।
ଏଵମେଵୋତ୍ତରେଷ୍ଵର୍ କେ ଭୁଵନେଷୁ ଵିରାଜତେ
ଏଭଳି ଉତ୍ତର ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟ, କିଏ ଏଠାରେ ଆଲୋକିତ ହୁଏ?
ଵିଭାଯାଂ ସୋମପୁର୍ଯାଂ ଵା ଉତ୍ତିଷ୍ଠତି ଵିଭାଵସୁଃ
ପ୍ରଭାତବେଳେ କିମ୍ବା ସୋମପୁର ଦେଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏକ ଉଠିଥାଏ।
ସୋମପୁର୍ଯା ଵିଭାଯାଂ ତୁ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସ୍ଯାଦ୍ଦିଵାକରଃ
ସୋମପୁର ଦେଶରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ହୁଏ।
ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରଂ ସଂଯମନେ ଵାରୁଣ୍ଯାମସ୍ତମେତି ଚ
ମଧ୍ୟରାତିରେ କିମ୍ବା ନିୟମ ଦେଶରେ, କିମ୍ବା ବାରୁଣ୍ୟ ଦେଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏ।
ଭ୍ରମନ୍ଵୈ ଭ୍ରମମାର୍ଣାନି ଋକ୍ଷାଣି ଚରତେ ରଵିଃ
ଏହିପରି ଘୂରି ଘୂରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାରାମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଥାଏ।
ଉଦଯାସ୍ତମନେ ଚାସାଵୃତ୍ତି ଷ୍ଠତି ପୁନଃ ପୁନଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ, ସେ ଏହି ପଥରେ ପୁଣିପୁଣି ଫେରି ଆସେ।
ତପତ୍ଯର୍କଶ୍ଚ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ତୈରେଵ ଚ ସ୍ଵରଶ୍ମିଭିଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସେଇ ଆଲୋକର କିରଣରେ ତାପିଥାଏ।
ଅତଃ ପରଂ ହ୍ରସଂତୀଭିର୍ଗୋଭିରସ୍ତଂ ନିଗଚ୍ଛତି
ଏହା ପରେ, ଗାଈମାନେ କମିଯିବା ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତକୁ ଯାଏ।
ଯାଵତ୍ପୁରସ୍ତାତ୍ତପତି ତାପତ୍ପୃଷ୍ଠେ ଽଥ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ତାପିଥାଏ, ସେପରି ପଛରେ ଓ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ତାପିଥାଏ।