ରୁକ୍ମଶୃଙ୍ଗାଵଦାତେନ ଦୀପ୍ତାସ୍ଯେନ ଵିରାଜତା
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଥିବା, ପବିତ୍ର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁ ସହିତ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ସ ଜିହ୍ଵାମାଲଯା ଦୀପ୍ତୋ ଲୋଲଜ୍ଜ୍ଵାଲାନଲାର୍ଚିଷା
ସେ ଜିଭର ମାଳା ପିନ୍ଧି ଅଗ୍ନିର ତାରତାର ଶିଖା ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ସ ତୁ ନେତ୍ରସହସ୍ରେଣ ଦ୍ଵିଗୁଣେନ ଵିରାଜତା
ସେ ହଜାର ଟିଏ ଆଖି ଓ ତାହାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି ଅଧିକ ଆଖି ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ତସ୍ଯ କୁନ୍ଦେନ୍ଦୁଵର୍ଣସ୍ଯ ନେତ୍ରମାଲା ଵିରାଜତେ
କୁନ୍ଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ଆଖିର ମାଳା ତାଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଉଛି।
ଵିକରାଲୋଚ୍ଛ୍ରିତତନୁର୍ଲକ୍ଷ୍ଯତେ ଶଯନାସନେ
ଉଚ୍ଚ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦେହ ସହିତ, ସେ ଶୋଇଥିବା ଓ ବସିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ମହାନାଗୈର୍ମହାଭୋଗୈର୍ମହାଵିଜ୍ଞୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ବଡ଼ ବଡ଼ ନାଗ, ମଜବୁତ ଗୋଟି, ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧି ଓ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ସହିତ।
ସ ରାଜା ସର୍ଵନାଗାନାଂ ଶେଷୋ ଽନନ୍ତୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ନାଗମାନଙ୍କର ରାଜା, ଶେଷ ଅଥବା ଅନନ୍ତ, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ।
ସପ୍ତୈଵମେତେ କଥିତା ଵ୍ଯଵହାର୍ଯା ରସାତଲାଃ
ଏଭଳି ସାତଟି ରସାତଳ ତଳକୁ ବ୍ୟବହାରିକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଅତଃ ପରମନାଲୋକମଗମ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧସାଧୁଭିଃ
ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଯାହା ଅଦୃଶ୍ୟ, ସିଦ୍ଧ ଓ ସାଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ପୃଥ୍ଵ୍ଯଂବୁଵ ଙ୍ନିଵାଯୂନାଂ ନଭସଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶର।
ଅତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୋର୍ଗତିମ୍
ଏବେ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଗତି ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ପ୍ରକାଶୈସ୍ତୁ ପ୍ରଭାଭିସ୍ତୌ ମଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତୌ
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଉଚ୍ଚତାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଵିସ୍ତରାର୍ଦ୍ଧେ ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ତୁ ଭଵେଦନ୍ଯତ୍ର ବାହ୍ଯତଃ
ପୃଥିବୀର ଅର୍ଧ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅନ୍ୟଏଠାରେ ବାହ୍ୟ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ପର୍ଯାସ୍ତାତ୍ପାରିମାଣ୍ଯେନ ଭୂମେସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ଦିଵଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପୃଥିବୀର ପରିଧି ଯେତେ, ସେତେ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦିବୋକୁ ମଧ୍ୟ ମନାଯାଏ।
ଅଵିଧାତୁଃ ପ୍ରକାଶାଖ୍ଯୋ ହ୍ଯଵନାତ୍ସ ରଵିଃ ସ୍ମୃତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଲୋକର ଉତ୍ସ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ସେ ପୃଥିବୀରୁ ଉଦିତ ହେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ମହିତ୍ତତ୍ତ୍ଵାନ୍ମହୀଶବ୍ଦୋ ଽହ୍ଯସ୍ମିନ୍ଵର୍ଷେ ନିପାଦ୍ଯତେ
ଏହି ଦେଶରେ ପୃଥିବୀର ତତ୍ତ୍ୱକୁ 'ମହୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମଣ୍ଡଲଂ ଭାସ୍କରସ୍ଯାଥ ଯୋଜନାନି ନିବୋଧତ
ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମଣ୍ଡଳରେ କେତେ ଯୋଜନ ଅଛି, ତାହା ଶୁଣ।
ଵିସ୍ତାରାତ୍ର୍ରିଗୁଣଶ୍ଚାସ୍ଯ ପରିଣାହସ୍ତୁ ମଣ୍ଡଲେ
ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳର ପ୍ରସ୍ଥ ତାହାର ଚୌଡ଼ିର ତିନିଗୁଣ ଏବଂ ପରିଧି ମଧ୍ୟ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ମାପାଯାଏ।
ଅଥ ପୃଥିଵ୍ଯା ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରମାଣଂ ଯୋଜନୈଃ ସହ
ପରେ, ପୃଥିବୀର ମାପ କେତେ ଯୋଜନ ଅଛି, ତାହା କହିବି।
ଇତ୍ଯେତଦିହ ସଂଖ୍ଯାତଂ ପୁରାଣେ ପରିମାଣତଃ
ଏହିପରି ମାପ ପୁରାଣରେ ଏଠାରେ ଗଣନା କରାଯାଇଛି।
ଅଭିମାନିନୋଵ୍ଯତୀତା ଯେ ତୁଲ୍ଯାସ୍ତେ ସାଂପ୍ରତୈସ୍ତ୍ଵିହ
ଯେମାନେ ଗର୍ବିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଚାଲିଗଲେ, ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସମାନ।
ତସ୍ମାତ୍ତୁ ସାଂପ୍ରତୈର୍ଦେଵୈର୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵସୁଧାତଲମ୍
ସେହିପାଇଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେବମାନେ ଯେପରି ଦେଖନ୍ତି, ମୁଁ ପୃଥିବୀର ତଳଭାଗ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଶତାର୍ଦ୍ଧକୋଟିଵିସ୍ତାରା ପୃଥିଵୀ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ ସ୍ମୃତା
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀର ଚୌଡ଼ି ଏକ ଶତାର୍ଦ୍ଧ କୋଟି ଯୋଜନ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ପୃଥିଵ୍ଯା ହ୍ଯର୍ଦ୍ଧଵିସ୍ତାରୋ ଯୋଜନାଗ୍ରାତ୍ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ପୃଥିବୀର ଅର୍ଧ ଚୌଡ଼ି ଯୋଜନ ଶୀର୍ଷରୁ ଗଣାଯାଏ।
ତଥା ଶାତସହସ୍ରାଣାମେକୋନ ନଵତିଃ ପୁନଃ
ଏହିପରି, ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଏକାଣବେ ହଜାର ଯୋଜନ କମ୍ ଅଛି।
ଗଣିତଂ ଯୋଜନାଗ୍ରାତ୍ତୁ କୋଟ୍ଯସ୍ତ୍ଵେକାଦଶ ସ୍ମୃତାଃ
ଯୋଜନ ଶୀର୍ଷରୁ ଗଣିଲେ, ଏଗାରୋଟି କୋଟି ଯୋଜନ ହେଉଛି।
ଇତ୍ଯେତଦିହ ସଂଶ୍ଯାତଂ ପୃଥିଵ୍ଯନ୍ତସ୍ଯ ମଣ୍ଡଲମ୍
ଏହିପରି, ପୃଥିବୀର ଭିତର ମଣ୍ଡଳର ପରିଧି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ପର୍ଯାସସନ୍ନିଵେଶଶ୍ଚ ଭୂମେର୍ଯାଵତ୍ତୁ ମଣ୍ଡଲମ୍
ପୃଥିବୀର ବିନ୍ୟାସ ଓ ବିସ୍ତାର ସେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି, ଯେଉଁଠାକୁ ତାହାର ମଣ୍ଡଳ ଅଛି।
ସପ୍ତାନାମପି ଦ୍ଵୀପାନାମେତ ତ୍ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ସାତଟି ଦ୍ୱୀପର ସ୍ଥାନ ବିବରଣା ଏଠାରେ ଦିଆଯାଇଛି।
ଉପର୍ଯୁପରି ଲୋକାନାଂ ଛତ୍ରଵତ୍ପରିମଣ୍ଡଲମ୍
ଏହାଠାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱୀପର ଉପରେ ଉପରେ, ଲୋକମାନେ ଛତା ଭଳି ଗୋଲାକାର ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି।