ପଞ୍ଚମେ ଽସ୍ମିଂସ୍ତଲେ ଜ୍ଞେଯଂ ଶର୍କରାନିଚଯେ ସଦା
ପଞ୍ଚମ ତଳକୁ ସବୁବେଳେ ଶର୍କରା ରାଶି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ସୁପର୍ଵଣଃ ପୁଲୋମ୍ନଶ୍ଚ ନଗରଂ ମହିଷସ୍ଯ ଚ
ସୁପର୍ବଣ, ପୁଲୋମନ ଓ ମହିଷଙ୍କର ନଗର ଅଛି।
ତତ୍ରାସ୍ତେ ସୁରମାପୁତ୍ରଃ ଶତଶୀର୍ଷୋ ମୁଦା ଯୁତଃ
ସେଠାରେ ସୁରମାଙ୍କର ପୁଅ ଶତଶୀର୍ଷ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ପୁରସହସ୍ରାଣି ନାଗଦାନଵରକ୍ଷସାମ୍
ଏଭଳି ନାଗ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ହଜାରହଜାର ସହର ଅଛି।
ସପ୍ତମେ ତୁ ତଲେ ଜ୍ଞେଯଂ ପାତାଲେ ସର୍ଵପଶ୍ଚିମେ
ସପ୍ତମ ତଳରେ, ଯାହାକୁ ପାତାଳ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ସେହି ସବୁଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ,
ଅସୁରାଶୀଵିଷୈଃ ପୂର୍ଣଂ ସୁଖିତୈର୍ଦେଵଶତ୍ରୁଭିଃ
ସେଠା ଅସୁର ଓ ବିଷାକ୍ତ ସାପମାନେ, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ହୋଇ ମଧୁର ଚିତ୍ତରେ ରହୁଛନ୍ତି।
ଅନେକୈର୍ଦିତିପୁତ୍ରାଣାଂ ସମୁଦୀର୍ଣୈର୍ମହାପୁରୈଃ
ଅନେକ ଡିତିଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ସହର ଦ୍ୱାରା ସେଠା ଭରିଯାଇଛି।
ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଦାନଵାନାଂ ଚ ସମୁଦୀର୍ଣୈର୍ମହାପୁରୈଃ
ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ସହର ଦ୍ୱାରା ସେଠା ଭରିଯାଇଛି।
ପାତାଲାନ୍ତେ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ଵିସ୍ତୀଣ ବହୁଯୋଜନେ
ପାତାଳର ଶେଷରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବହୁ ଯୋଜନ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଅଛି।
ଧୌତଶଙ୍ଖୋଦରଵପୁର୍ନୀଲ ଵାସା ମହାବଲଃ
ଏଠାରେ ଧୋଇଥିବା ଶଂଖ ପରି ଶରୀର, ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଣେ ଅଛନ୍ତି।
ରୁକ୍ମଶୃଙ୍ଗାଵଦାତେନ ଦୀପ୍ତାସ୍ଯେନ ଵିରାଜତା
ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଥିବା, ପବିତ୍ର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁ ସହିତ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ସ ଜିହ୍ଵାମାଲଯା ଦୀପ୍ତୋ ଲୋଲଜ୍ଜ୍ଵାଲାନଲାର୍ଚିଷା
ସେ ଜିଭର ମାଳା ପିନ୍ଧି ଅଗ୍ନିର ତାରତାର ଶିଖା ସହିତ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ସ ତୁ ନେତ୍ରସହସ୍ରେଣ ଦ୍ଵିଗୁଣେନ ଵିରାଜତା
ସେ ହଜାର ଟିଏ ଆଖି ଓ ତାହାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି ଅଧିକ ଆଖି ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ତସ୍ଯ କୁନ୍ଦେନ୍ଦୁଵର୍ଣସ୍ଯ ନେତ୍ରମାଲା ଵିରାଜତେ
କୁନ୍ଦ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ଆଖିର ମାଳା ତାଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଉଛି।
ଵିକରାଲୋଚ୍ଛ୍ରିତତନୁର୍ଲକ୍ଷ୍ଯତେ ଶଯନାସନେ
ଉଚ୍ଚ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଦେହ ସହିତ, ସେ ଶୋଇଥିବା ଓ ବସିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ମହାନାଗୈର୍ମହାଭୋଗୈର୍ମହାଵିଜ୍ଞୈର୍ମହାତ୍ମଭିଃ
ବଡ଼ ବଡ଼ ନାଗ, ମଜବୁତ ଗୋଟି, ଉଚ୍ଚ ବୁଦ୍ଧି ଓ ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ସହିତ।
ସ ରାଜା ସର୍ଵନାଗାନାଂ ଶେଷୋ ଽନନ୍ତୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ସେ ସମସ୍ତ ନାଗମାନଙ୍କର ରାଜା, ଶେଷ ଅଥବା ଅନନ୍ତ, ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ।
ସପ୍ତୈଵମେତେ କଥିତା ଵ୍ଯଵହାର୍ଯା ରସାତଲାଃ
ଏଭଳି ସାତଟି ରସାତଳ ତଳକୁ ବ୍ୟବହାରିକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଅତଃ ପରମନାଲୋକମଗମ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧସାଧୁଭିଃ
ଏଠାରୁ ଆଗକୁ ଯାହା ଅଦୃଶ୍ୟ, ସିଦ୍ଧ ଓ ସାଧୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ପୃଥ୍ଵ୍ଯଂବୁଵ ଙ୍ନିଵାଯୂନାଂ ନଭସଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୃଥିବୀ, ପାଣି, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶର।
ଅତ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୋର୍ଗତିମ୍
ଏବେ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଗତି ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି।
ପ୍ରକାଶୈସ୍ତୁ ପ୍ରଭାଭିସ୍ତୌ ମଣ୍ଡଲାଭ୍ଯାଂ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତୌ
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଉଚ୍ଚତାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଵିସ୍ତରାର୍ଦ୍ଧେ ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ତୁ ଭଵେଦନ୍ଯତ୍ର ବାହ୍ଯତଃ
ପୃଥିବୀର ଅର୍ଧ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅନ୍ୟଏଠାରେ ବାହ୍ୟ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ପର୍ଯାସ୍ତାତ୍ପାରିମାଣ୍ଯେନ ଭୂମେସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ଦିଵଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପୃଥିବୀର ପରିଧି ଯେତେ, ସେତେ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦିବୋକୁ ମଧ୍ୟ ମନାଯାଏ।
ଅଵିଧାତୁଃ ପ୍ରକାଶାଖ୍ଯୋ ହ୍ଯଵନାତ୍ସ ରଵିଃ ସ୍ମୃତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଲୋକର ଉତ୍ସ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ସେ ପୃଥିବୀରୁ ଉଦିତ ହେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ମହିତ୍ତତ୍ତ୍ଵାନ୍ମହୀଶବ୍ଦୋ ଽହ୍ଯସ୍ମିନ୍ଵର୍ଷେ ନିପାଦ୍ଯତେ
ଏହି ଦେଶରେ ପୃଥିବୀର ତତ୍ତ୍ୱକୁ 'ମହୀ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମଣ୍ଡଲଂ ଭାସ୍କରସ୍ଯାଥ ଯୋଜନାନି ନିବୋଧତ
ଏବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ମଣ୍ଡଳରେ କେତେ ଯୋଜନ ଅଛି, ତାହା ଶୁଣ।
ଵିସ୍ତାରାତ୍ର୍ରିଗୁଣଶ୍ଚାସ୍ଯ ପରିଣାହସ୍ତୁ ମଣ୍ଡଲେ
ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳର ପ୍ରସ୍ଥ ତାହାର ଚୌଡ଼ିର ତିନିଗୁଣ ଏବଂ ପରିଧି ମଧ୍ୟ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ମାପାଯାଏ।
ଅଥ ପୃଥିଵ୍ଯା ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରମାଣଂ ଯୋଜନୈଃ ସହ
ପରେ, ପୃଥିବୀର ମାପ କେତେ ଯୋଜନ ଅଛି, ତାହା କହିବି।
ଇତ୍ଯେତଦିହ ସଂଖ୍ଯାତଂ ପୁରାଣେ ପରିମାଣତଃ
ଏହିପରି ମାପ ପୁରାଣରେ ଏଠାରେ ଗଣନା କରାଯାଇଛି।