ଵିପର୍ଯଯୋ ନ ତେଷ୍ଵସ୍ତି କାଲାତ୍ସ୍ଵାଭାଵିକଂ ପରମ୍
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ସ୍ୱାଭାବିକ କାଳ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିପରୀତ ଘଟେନି।
ସ୍ଵଧର୍ମେଣୈଵ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାସ୍ତେ ରକ୍ଷନ୍ତି ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଏତାଵଦେଵ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଶାକଦ୍ଵୀପନିଵାସିନାମ୍
ଶାକଦ୍ୱୀପର ନିବାସୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏତିକି ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ପୁଷ୍କରେଣ ତୁ ଦ୍ଵୀପେନ ଵୃତଃ କ୍ଷୀରୋଦକୋ ବହିଃ
ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ବାହାରେ କ୍ଷୀର ସମୁଦ୍ର ଅଛି।
ପୁଷ୍କରେ ପର୍ଵତଃ ଶ୍ରୀମାନେକ ଏଵ ମହାଶିଲଃ
ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ମହାନ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ବଡ଼ ପଥରରେ ଗଠିତ।
ଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵର୍ଦ୍ଧେ ଚିତ୍ରସାନୁଃ ସ୍ଥିତୋ ମହାନ୍
ସେହି ଦ୍ୱୀପର ପୂର୍ବାର୍ଧରେ ଚିତ୍ରସାନୁ ନାମକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ଉର୍ଦ୍ଧଂ ଚୈଵ ଚତୁସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ସହସ୍ରାଣି ମହୀତଲାତ୍
ମହୀର ଉପରେ ଚଉତିରିସ ହଜାର ଯୋଜନ ଉପରକୁ,
ସ୍ଥିତୋ ଵେଲାସମୀପେ ତୁ ନଵଚନ୍ଦ୍ର ଇଵୋଦିତଃ
ସେଠାରେ ସମୁଦ୍ରତଟ ପାଖରେ, ନୂଆ ଉଠିଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି, ଏହା ଦେଖାଯାଏ ।
ତାଵଦେଵ ଚ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଃ ସର୍ଵତଃ ପରିମଣ୍ଡଲଃ
ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସେଇ ପରିମାଣରେ ପ୍ରସାରିତ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଳାକାର ।
ଏକ ଏଵ ମହାସାରଃ ସନ୍ନିଵେଶୋ ଦ୍ଵିଧା କୃତଃ
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ମହାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟାଯାଇଛି ।
ପୁଷ୍କରଦ୍ଵୀପଵିସ୍ତାରାଦ୍ଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ଽସୌ ସମନ୍ତତଃ
ଏହା ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପର ପରିମାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାରିତ ।
ଅଭିତୋ ମାନସସ୍ଯାଥ ପର୍ଵତସ୍ଯ ତୁ ମଣ୍ଡଲେ
ମାନସ ପର୍ବତର ଗୋଲାକାର ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ,
ତ୍ସ୍ଯୈଵାଭ୍ଯନ୍ତରେଣାପି ଧାତକୀଖଣ୍ଡମୁଚ୍ଯତେ
ସେଠାର ଭିତରେ ଧାତକୀ ଖଣ୍ଡ ବୋଲି ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ତାହା ଅଛି ।
ଅରୋଗାଃ ସୁଖବାହୁଲ୍ଯା ମାନସୀଂ ସିଦ୍ଧିମାସ୍ଥିତାଃ
ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ରୋଗ ଭିନ୍ନ, ସୁଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମାନସୀ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ।
ଅଧମୋତ୍ତମା ନ ତେଷ୍ଵସ୍ତି ତୁଲ୍ଯାସ୍ତେ ରୂପଶୀଲତଃ
ସେଠାରେ କେହି ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ନାହାନ୍ତି; ସମସ୍ତେ ରୂପ ଓ ଚରିତ୍ରରେ ସମାନ ।
ନିଗ୍ରହୋ ନ ଚ ଦଣ୍ଡୋ ଽସ୍ତି ନ ଲୋଭୋ ନ ପରିଗ୍ରହଃ
ସେଠାରେ କୌଣସି ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଶାସନ ନାହିଁ, ଲୋଭ କିମ୍ବା ସଂଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ।
ଵର୍ଣାଶ୍ରମୌ ଵା ଵାର୍ତା ଵା ପାଶୁପାଲ୍ଯଂ ଵଣିକ୍ପଥଃ
ସେଠାରେ କୌଣସି ବର୍ଣ୍ଣ ବା ଆଶ୍ରମ, କୃଷି, ପଶୁପାଳନ ବା ବ୍ୟବସାୟ ନାହିଁ ।
ଵର୍ଷଦ୍ଵଯେ ସର୍ଵମେତତ୍ପୁଷ୍କରସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ପୁଷ୍କରର ସେଇ ଦୁଇ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଏହି ସବୁ କିଛି ନାହିଁ ।
ଉଦ୍ଭିଦାନ୍ଯୁଦକାନ୍ଯତ୍ର ଗିରିପ୍ରସ୍ରଵଣାନି ଚ
ସେଠାରେ ସ୍ୱୟଂଉତ୍ପନ୍ନ ଗଛ, ଜଳ ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ଝରଣା ଅଛି ।
ସର୍ଵର୍ତ୍ତୁସୁସୁଖସ୍ତତ୍ର ଜରାକ୍ରମଵିଵର୍ଜିତଃ
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ସେଠାରେ ବହୁତ ସୁଖ ଅଛି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ତାହାକୁ ଛୁଇଁପାରେ ନାହିଁ ।
ଆନୁପୂର୍ଵ୍ଯାଦ୍ଵିଧିଃ କୃତ୍ସ୍ନଃ ପୁଷ୍କରସ୍ଯ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଏଭଳିଭାବେ ପୁଷ୍କରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ୍ରମିକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ଵିସ୍ତାରାନ୍ମଣ୍ଡଲାଚ୍ଚୈଵ ପୁଷ୍କରସ୍ଯ ସମେନ ତୁ
ପ୍ରସାର ଓ ଗୋଳାକାରରେ, ପୁଷ୍କର ସମାନ,
ଦ୍ଵୀପସ୍ଯାନନ୍ତରୋ ଯସ୍ତୁ ସାମୁଦ୍ରସ୍ତତ୍ସମସ୍ତୁ ସଃ
ସେଇ ଦ୍ୱୀପ ପରେ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ତାହାକୁ ସାମୁଦ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ବଡ଼ ।
ଅପାଂ ଚୈଵ ସମୁଦ୍ରେକାତ୍ସାମୁଦ୍ର ଇତି ସଂଜ୍ଞିତଃ
ସେଠାରେ ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବାରୁ, ଏହାକୁ ସାମୁଦ୍ର ବୋଲି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି ।
ତସ୍ମାଦ୍ଵର୍ଷମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରଜାନାଂ ସୁଖଦଂ ଯତଃ
ଏହିକାରଣରେ, ଏହାକୁ 'ବର୍ଷା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ରତିପ୍ରବଧନାତ୍ମିଦ୍ଧଂ ଵର୍ଷଂ ତତ୍ତେଷୁ ତେନ ଵୈ
ବର୍ଷା, ଆନନ୍ଦ ଓ ବୃଦ୍ଧିର ମୂଳ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଭଳି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ପ୍ରକ୍ଷୀଯମାଣେ ବହୁଲେ କ୍ଷୀଯତେ ଽସ୍ତମିତେ ଖଗେ
ଯେତେବେଳେ ବର୍ଷା ବହୁତ କମିଯାଏ, ତେବେ ଏହା ପକ୍ଷୀ ଅସ୍ତମିତ ହେବା ସମୟରେ ଶୁଷ୍କ ହୁଏ।
ତଥୋପକ୍ଷୀଯମାଣେ ଽପି ସ୍ଵାତ୍ମନ୍ଯେଵାଵକୃଷ୍ଯତେ
ଏଭଳି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ବର୍ଷା କମିଲେ ଏହା ନିଜ ଗୁଣକୁ ଫେରିଯାଏ।
ମହୋଦଧିଗତଂ ତୋଯଂ ସ୍ଵତ ଉଦ୍ରିଚ୍ଯତେ ତଥା
ଯେପରି ମହାସାଗରରେ ପାଣି ସ୍ୱୟଂ ଉପରକୁ ଉଠେ, ସେପରି।
ଉଦଯାସ୍ତମଯେ ତ୍ଵିନ୍ଦୌ ପକ୍ଷଯୋଃ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣଯୋଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷରେ, ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ।