ଖ୍ଯାତିଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଡରୀକା ଚ ଗଙ୍ଗାଃ ସପ୍ତଵିଧାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଖ୍ୟାତି ଓ ପୁଣ୍ଡରୀକା, ଏବଂ ସପ୍ତପ୍ରକାର ଗଙ୍ଗାକୁ ଲୋକେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।
ଅଭିଗଚ୍ଛନ୍ତି ତାଃ ସର୍ଵା ଵିପୁଲାଃ ସୁବହୂଦକାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀମାନେ ବିଶାଳ ଓ ପ୍ରଚୁର ପାଣି ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି।
ଆଵୃତଃ ସର୍ଵତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍କ୍ରୈଞ୍ଚଦ୍ଵୀପସମେନ ତୁ
ଶ୍ରୀମାନ୍ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରାଯାଇଛି, ଏହା କ୍ରଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପ ପରି ପ୍ରମାଣରେ।
ତେଷାଂ ନିସର୍ଗୋଦ୍ଵୀପାନାମାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ସର୍ଵଶଃ
ସେଠାରେ ଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ନିସର୍ଗୋ ଯଃ ପ୍ରଜାନାଂ ତୁ ସଂହାରୋ ଯଶ୍ଚ ତାସୁ ଵୈ
ସେହି ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ସଂହାର ଘଟେ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ତୁ ଯଥାତଥ୍ଯଂ ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ଯଥାର୍ଥଵତ୍
ମୋ ମୁଖରୁ ଯଥାଯଥ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।
ପରିଵାର୍ଯ ସମୁଦ୍ରଂ ସ ଦଧିମଣ୍ଡୋଦକଂ ସ୍ଥିତଃ
ସେହି ଦ୍ୱୀପ ସମୁଦ୍ରକୁ ଘେରି ଦହି ପରି ଜଳ ଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ।
କୁତ ଏଵ ଚ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ ଜରାଵ୍ଯାଧିଭଯଂ କୁତଃ
କେଉଁଠୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସେ, ଏବଂ କେଉଁଠୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗର ଭୟ ଆସେ?
ରତ୍ନାକରାସ୍ତଥା ନଦ୍ଯସ୍ତେଷାଂ ନାମାନି ମେ ଶୃଣୁ
ସେମାନଙ୍କର ରତ୍ନଖନି ଓ ନଦୀମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ।
ପ୍ରାଗାଯତଃ ସ ସୌଵର୍ଣୋ ହ୍ଯୁଦଯୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସୁନାର ଉଦୟ ପର୍ବତ ଅଛି।
ତସ୍ଯାପରେଣ ସୁମହାଞ୍ଜଲଧାରୋ ମହାଗିରିଃ
ତାହା ପରେ ବଡ଼ ଜଳଧାରା ଥିବା ସୁମହାନ୍ ପର୍ବତ ଅଛି।
ତତୋ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରଭଵତି ଵର୍ଷାକାଲେ ପ୍ରଜାସ୍ଵିହ
ସେଠାରୁ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ରେଵତୀ ଦିଵି ନକ୍ଷତ୍ରଂ ପିତାମହକୃତୋ ଵିଧିଃ
ରେବତୀ ଆକାଶରେ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର, ଏହା ପିତାମହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ଯାମତ୍ଵମାପନ୍ନାଃ ପ୍ରଜାଃ ପୂର୍ଵମିମାଃ କିଲ
ଏହି କାରଣରୁ ପୂର୍ବକାଳର ପ୍ରଜାମାନେ କଳାବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯାପରେ ଚାଂବିକେଯୋ ଦୁର୍ଗଶୈଲୋ ମହାଗିରିଃ
ତାହା ପରେ ଅମ୍ବିକେୟ ଦୁର୍ଗ ପର୍ବତ, ଏକ ବଡ଼ ଶୃଙ୍ଗ ଅଛି।
କେସରୀ କେସରଯୁତୋ ଯତୋ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
କେସରୀ ପର୍ବତ, ଯେଉଁଠାରୁ ପ୍ରଜାପତି ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପଦ୍ମରେ ଶୋଭିତ।
ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଜଲଧାରସ୍ଯ ସୁକୁମାରମିତି ସ୍ମୃତମ୍
ଜଳଧାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦ୍ୱିତୀୟଟିକୁ ସୁକୁମାର ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।
ଅସ୍ତସ୍ଯାପି ଶୁଭଂ ଵର୍ଷଂ ଵିଜ୍ଞେଯଂ କୁସୁମୋତ୍ତରମ୍
ଏହାର ଶୁଭ ବର୍ଷାକୁ କୁସୁମୋତ୍ତର ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ।
ଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ପରିମାଣଂ ତୁ ହ୍ରସ୍ଵଦୀର୍ଘତ୍ଵମେଵ ଚ
ଦ୍ୱୀପଟିର ଆକାର, ତାହାର ଲମ୍ବ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ମାପ ଏହିପରି ଅଛି।
ଶାକୋ ନାମ ମହୋତ୍ସେଧସ୍ତସ୍ଯ ପୂଜ୍ଯା ମହାନୁଗାଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଶାକ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଏ, ଏଠାର ଲୋକମାନେ ବହୁତ ଆଦରିତ।
ନଦ୍ଯଶ୍ଚାପି ମହାପୁଣ୍ଯା ଗଙ୍ଗାଃ ସପ୍ତଵିଧାସ୍ତଥା
ଏଠାରେ ବଡ଼ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟମୟ ନଦୀମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଏହିପରି ସାତଟି ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଇକ୍ଷୁଶ୍ଚ ଵେଣୁକା ଚୈଵ ଗଭସ୍ତିଃ ସପ୍ତମୀ ତଥା
ଇକ୍ଷୁ, ବେଣୁକା, ଗଭସ୍ତି ଓ ସାତମ ହେଉଛି ସପ୍ତମୀ ନଦୀ।
ସହସ୍ରଶଃ ସମାଖ୍ଯାତା ଯତୋ ଵର୍ଷତି ଵାସଵଃ
ଏହି ନଦୀମାନେ ହଜାର ହଜାର ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କରନ୍ତି।
ଶକ୍ଯଂ ଵୈ ପରିସଂଖ୍ଯାତୁଂ ପୁଣ୍ଯାସ୍ତାଃ ସରିଦୁତ୍ତମାଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ନଦୀମାନେ ଗଣନା କରିବା ସମ୍ଭବ।
ଶାଂଶପାଯନଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ଦ୍ଵୀପୋ ଽସୌ ଚକ୍ରସଂସ୍ଥିତଃ
ଏହି ଦ୍ୱୀପଟି ଶାଂଶପାୟନ ବୃକ୍ଷ ପରି ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଚକ୍ର ଆକାରରେ ବିନ୍ୟସ୍ତ।
ସର୍ଵଧାତୁଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ଚ ମଣିଵିଦ୍ରୁମଭୂଷିତୈଃ
ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଓ ମଣି, ବିଦ୍ରୁମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ଵୃକ୍ଷୈଃ ପୁଷ୍ପଫଲୋପେତୈଃ ସମନ୍ତାଦ୍ଧନଧାନ୍ଯଵାନ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଭରିଥିବା ଗଛ ରହିଛି, ଏଠାରେ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟର ଅଭାବ ନାହିଁ।
ଶାକଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରାତ୍ସମେନ ତୁ ସମଂନ୍ତତଃ
ଶାକଦ୍ୱୀପର ବିସ୍ତାର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସମାନ।
ଵର୍ଣାଶ୍ରମସମାକୀର୍ଣା ଦେଶାସ୍ତେ ସପ୍ତ ଵୈ ସ୍ମୃତାଃ
ସେଠାର ସାତଟି ଦେଶ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଲୋକମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଧର୍ମସ୍ଯ ଚାଵ୍ଯଭୀଚାରାଦେକାନ୍ତସୁଖିତାଃ ପ୍ରଜାଃ
ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ନିଷ୍ଠା ଥିବାରୁ ସେଠାର ଲୋକମାନେ ସର୍ବଦା ସୁଖୀ।