ଚତୁର୍ଥଃ ପୁଷ୍ପଵାନ୍ନାମ ପଞ୍ଚମସ୍ତୁ କୁଶେଶଯଃ
ଚତୁର୍ଥଟି ପାହାଡ଼ ପୁଷ୍ପବାନ୍ ବୋଲି ଜଣାଶୁଣା, ପଞ୍ଚମଟି କୁଶେଶୟ।
ମନ୍ଦା ଇତି ହ୍ଯପା ନାମ ମନ୍ଦରୋ ଦାରଣାଦଯମ୍
ମନ୍ଦା ନାମରେ ଜଳ, ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼, ଦାରଣ ଆଦି ଆରମ୍ଭ।
ଉଦ୍ଭିଦଂ ପ୍ରଥମଂ ଵର୍ଷଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵେଣୁମଣ୍ଡଲମ୍
ପ୍ରଥମ ଭାଗକୁ ଉଦ୍ଭିଦ ଭାବରେ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟଟିକୁ ବେଣୁମଣ୍ଡଳ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ପଞ୍ଚମଂ ଧୃତିମଦ୍ଵର୍ଷଂ ଷଷ୍ଠଂ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରଭାକରମ୍
ପଞ୍ଚମ ଭାଗ ଧୃତିମତ୍ ଓ ଷଷ୍ଠ ଭାଗ ପ୍ରଭାକର ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଏତେଷୁ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପ୍ରଜାସ୍ତୁ ଜଗଦୀଶ୍ଵରାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଭାଗରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଲୋକମାନେ ଓ ଜଗତ୍ର ଅଧିପତିମାନେ ବସିଥାନ୍ତି।
ନ ତେଷୁ ଦସ୍ଯଵଃ ସଂତି ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତଯ ଏଵ ଚ
ସେଠାରେ କେହି ଚୋର ବା ବିଦେଶୀ ଜନ୍ମର ଲୋକ ନାହାନ୍ତି।
ତତ୍ରାପି ନଦ୍ଯଃ ସପ୍ତୈଵ ଧୂତପାପାଶିଵା ତଥା
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସାତଟି ପବିତ୍ର, ପାପରହିତ ଓ ଶୁଭ ନଦୀ ଅଛି।
ଅନ୍ଯାସ୍ତାଭ୍ଯୋ ଽପରିଜ୍ଞାତାଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଏହାଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଅଜଣା ନଦୀ ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଅଛି।
ଘୃତୋଦେନ କୁଶଦ୍ଵୀପୋ ବାହ୍ଯତଃ ପରିଵାରିତଃ
କୁଶଦ୍ୱୀପକୁ ବାହାରୁ ଘିଅର ସମୁଦ୍ର ଘେରି ରହିଛି।
ଇତ୍ଯେଷ ସନ୍ନିଵେଶୋ ଵଃ କୁଶଦ୍ଵୀପସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଏଭଳି କୁଶଦ୍ୱୀପର ବିନ୍ୟାସ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
କୁଶଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରାଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ସ ତୁ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
କୁଶଦ୍ୱୀପ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୀପଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ଚଉଡ଼ା ଅଛି।
ତସ୍ମିନ୍ଦ୍ଵୀପେ ନଗଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କ୍ରୈଞ୍ଚସ୍ତୁ ପ୍ରଥମୋ ଗିରିଃ
ସେଇ ଦ୍ୱୀପରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ କ୍ରଞ୍ଚ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଅନ୍ଧକାରାତ୍ପରଶ୍ଚାପି ଦିଵାଵୃନ୍ନାମ ପର୍ଵତଃ
ଅନ୍ଧକାର ପରେ ଦିବାବୃନ୍ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ଦ୍ଵିଵିଦାତ୍ପରତଶ୍ଚାପି ପୁଣ୍ଡରୀକୋ ମହାଗିରିଃ
ଦ୍ୱିବିଦ ପରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ନାମକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ଏତେ ରତ୍ନମଯାଃ ସପ୍ତ କ୍ରୈଞ୍ଚଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ପର୍ଵତାଃ
ଏହି ସପ୍ତଟି କ୍ରଞ୍ଚଦ୍ୱୀପର ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ମୁଡ଼ିଥିବା ପାହାଡ଼।
ପରସ୍ପରେଣ ଦ୍ଵିଗୁଣା ଵିସ୍ତୃତା ହର୍ଷଵର୍ଦ୍ଧନାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ଚଉଡ଼ା ଓ ଆନନ୍ଦକୁ ବଢ଼ାଏ।
କ୍ରୈଞ୍ଚସ୍ଯ କୁଶଲୋ ଦେଶୋ ଵାମନସ୍ଯ ମନୋନୁଗଃ
କ୍ରଞ୍ଚର ଦେଶ ଦକ୍ଷ ଓ ବାମନର ଦେଶ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।
ଉଷ୍ଣାତ୍ପରଃ ପୀଵରକଃ ପୀଵରାଦନ୍ଧକାରକଃ
ଉଷ୍ଣ ପରେ ପୀବରକ ଓ ପୀବର ପରେ ଅନ୍ଧକାରକ ଅଛି।
ମୁନିଦେଶାତ୍ପରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ
ମୁନିମାନଙ୍କର ଦେଶ ପରେ ଡୁନ୍ଦୁଭିସ୍ବନ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ତତ୍ରାପି ନଦ୍ଯଃ ସପ୍ତୈଵ ପ୍ରତିଵର୍ଷ ସ୍ମୃତାଃ ଶୁଭାଃ
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗରେ ପରିଚିତ ଓ ଶୁଭ ସାତଟି ନଦୀ ଅଛି।
ଖ୍ଯାତିଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଡରୀକା ଚ ଗଙ୍ଗାଃ ସପ୍ତଵିଧାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଖ୍ୟାତି ଓ ପୁଣ୍ଡରୀକା, ଏବଂ ସପ୍ତପ୍ରକାର ଗଙ୍ଗାକୁ ଲୋକେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।
ଅଭିଗଚ୍ଛନ୍ତି ତାଃ ସର୍ଵା ଵିପୁଲାଃ ସୁବହୂଦକାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀମାନେ ବିଶାଳ ଓ ପ୍ରଚୁର ପାଣି ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି।
ଆଵୃତଃ ସର୍ଵତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍କ୍ରୈଞ୍ଚଦ୍ଵୀପସମେନ ତୁ
ଶ୍ରୀମାନ୍ ଏହି ଦ୍ୱୀପ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରାଯାଇଛି, ଏହା କ୍ରଞ୍ଚ ଦ୍ୱୀପ ପରି ପ୍ରମାଣରେ।
ତେଷାଂ ନିସର୍ଗୋଦ୍ଵୀପାନାମାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ସର୍ଵଶଃ
ସେଠାରେ ଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ନିସର୍ଗୋ ଯଃ ପ୍ରଜାନାଂ ତୁ ସଂହାରୋ ଯଶ୍ଚ ତାସୁ ଵୈ
ସେହି ଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ସଂହାର ଘଟେ।
ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ତୁ ଯଥାତଥ୍ଯଂ ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ଯଥାର୍ଥଵତ୍
ମୋ ମୁଖରୁ ଯଥାଯଥ୍ୟ ଓ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।
ପରିଵାର୍ଯ ସମୁଦ୍ରଂ ସ ଦଧିମଣ୍ଡୋଦକଂ ସ୍ଥିତଃ
ସେହି ଦ୍ୱୀପ ସମୁଦ୍ରକୁ ଘେରି ଦହି ପରି ଜଳ ଭିତରେ ଅବସ୍ଥିତ।
କୁତ ଏଵ ଚ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଂ ଜରାଵ୍ଯାଧିଭଯଂ କୁତଃ
କେଉଁଠୁ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଆସେ, ଏବଂ କେଉଁଠୁ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗର ଭୟ ଆସେ?
ରତ୍ନାକରାସ୍ତଥା ନଦ୍ଯସ୍ତେଷାଂ ନାମାନି ମେ ଶୃଣୁ
ସେମାନଙ୍କର ରତ୍ନଖନି ଓ ନଦୀମାନଙ୍କ ନାମ ଶୁଣ।
ପ୍ରାଗାଯତଃ ସ ସୌଵର୍ଣୋ ହ୍ଯୁଦଯୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସୁନାର ଉଦୟ ପର୍ବତ ଅଛି।