କକୁଦଃ ସୁପ୍ରଦଂ ନାମ ସପ୍ତୈତାନି ତୁ ସପ୍ତଧା
କକୁଦକୁ ସୁପ୍ରଦ ନାମରେ ଡାକାଯାଏ; ଏହି ସପ୍ତଟି ସପ୍ତଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ।
ଜ୍ଯୋତିଃ ଶାନ୍ତିସ୍ତଥା ତୁଷ୍ଟା ଚନ୍ଦ୍ରା ଶୁକ୍ରା ଵିମୋଚନୀ
ଜ୍ୟୋତି, ଶାନ୍ତି, ତୁଷ୍ଟା, ଚନ୍ଦ୍ରା, ଶୁକ୍ରା, ବିମୋଚନୀ—
ତାସାଂ ସମୀପଗାଶ୍ଚାନ୍ଯାଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଅଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେଷ ସଂନିଵେଶୋ ଵଃ ଶାଲ୍ମଲସ୍ଯ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଏହିପରି ଶାଲ୍ମଳୀ ଦ୍ବୀପର ବିନ୍ୟାସ ତୁମ ପାଇଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ଶାଲ୍ମଲିର୍ଵିପୁଲସ୍କନ୍ଧସ୍ତସ୍ଯ ନାମ୍ନା ସ ଉଚ୍ଯତେ
ଶାଲ୍ମଳୀ ତାଙ୍କର ଚଉଡ଼ା ଗଡ଼ିଏ ଦ୍ୱାରା ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଵିସ୍ତରାଚ୍ଛାଲ୍ମଲସ୍ଵୈଵ ସମେ ନ ତୁ ସମନ୍ତତଃ
ପ୍ରମାଣରେ ଶାଲ୍ମଳୀ ସମାନ, କିନ୍ତୁ ସବୁ ଦିଗରେ ଏହିପରି ନୁହେଁ।
ଯଥାଶ୍ରୁତଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ବ୍ରୁଵତୋ ମେ ନିବୋଧତ
ମୋ ଉଚ୍ଚାରଣ ଯେପରି ଶୁଣିଛ, ଯେପରି ଯଥାଯଥ, ତାହା ଧ୍ୟାନଦେଇ ଶୁଣ।
ସୁରୋଦକଃ ପରିଵୃତଃ କୁଶଦ୍ଵୀପେନ ସର୍ଵତଃ
ସୁରୋଦକ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ କୁଶ ଦ୍ବୀପ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି।
ସପ୍ତୈଵ ଚ ଗିରୀଂସ୍ତତ୍ର ଵର୍ଣ୍ଯମାନାନ୍ନିବୋଧତ
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସାତଟି ପାହାଡ଼ ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି, ଶୁଣ।
ଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ପ୍ରଥମସ୍ତସ୍ଯ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ହେମପର୍ଵତଃ
ସେ ଦ୍ବୀପର ପ୍ରଥମ ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେମପର୍ବତ।
ଚତୁର୍ଥଃ ପୁଷ୍ପଵାନ୍ନାମ ପଞ୍ଚମସ୍ତୁ କୁଶେଶଯଃ
ଚତୁର୍ଥଟି ପାହାଡ଼ ପୁଷ୍ପବାନ୍ ବୋଲି ଜଣାଶୁଣା, ପଞ୍ଚମଟି କୁଶେଶୟ।
ମନ୍ଦା ଇତି ହ୍ଯପା ନାମ ମନ୍ଦରୋ ଦାରଣାଦଯମ୍
ମନ୍ଦା ନାମରେ ଜଳ, ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼, ଦାରଣ ଆଦି ଆରମ୍ଭ।
ଉଦ୍ଭିଦଂ ପ୍ରଥମଂ ଵର୍ଷଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଵେଣୁମଣ୍ଡଲମ୍
ପ୍ରଥମ ଭାଗକୁ ଉଦ୍ଭିଦ ଭାବରେ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟଟିକୁ ବେଣୁମଣ୍ଡଳ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ପଞ୍ଚମଂ ଧୃତିମଦ୍ଵର୍ଷଂ ଷଷ୍ଠଂ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରଭାକରମ୍
ପଞ୍ଚମ ଭାଗ ଧୃତିମତ୍ ଓ ଷଷ୍ଠ ଭାଗ ପ୍ରଭାକର ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଏତେଷୁ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପ୍ରଜାସ୍ତୁ ଜଗଦୀଶ୍ଵରାଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଭାଗରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଲୋକମାନେ ଓ ଜଗତ୍ର ଅଧିପତିମାନେ ବସିଥାନ୍ତି।
ନ ତେଷୁ ଦସ୍ଯଵଃ ସଂତି ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତଯ ଏଵ ଚ
ସେଠାରେ କେହି ଚୋର ବା ବିଦେଶୀ ଜନ୍ମର ଲୋକ ନାହାନ୍ତି।
ତତ୍ରାପି ନଦ୍ଯଃ ସପ୍ତୈଵ ଧୂତପାପାଶିଵା ତଥା
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ସାତଟି ପବିତ୍ର, ପାପରହିତ ଓ ଶୁଭ ନଦୀ ଅଛି।
ଅନ୍ଯାସ୍ତାଭ୍ଯୋ ଽପରିଜ୍ଞାତାଃ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଏହାଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଅଜଣା ନଦୀ ଶତଶଃ ଓ ସହସ୍ରଶଃ ଅଛି।
ଘୃତୋଦେନ କୁଶଦ୍ଵୀପୋ ବାହ୍ଯତଃ ପରିଵାରିତଃ
କୁଶଦ୍ୱୀପକୁ ବାହାରୁ ଘିଅର ସମୁଦ୍ର ଘେରି ରହିଛି।
ଇତ୍ଯେଷ ସନ୍ନିଵେଶୋ ଵଃ କୁଶଦ୍ଵୀପସ୍ଯ କୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଏଭଳି କୁଶଦ୍ୱୀପର ବିନ୍ୟାସ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
କୁଶଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଵିସ୍ତାରାଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ସ ତୁ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
କୁଶଦ୍ୱୀପ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱୀପଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ଚଉଡ଼ା ଅଛି।
ତସ୍ମିନ୍ଦ୍ଵୀପେ ନଗଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କ୍ରୈଞ୍ଚସ୍ତୁ ପ୍ରଥମୋ ଗିରିଃ
ସେଇ ଦ୍ୱୀପରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ କ୍ରଞ୍ଚ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଅନ୍ଧକାରାତ୍ପରଶ୍ଚାପି ଦିଵାଵୃନ୍ନାମ ପର୍ଵତଃ
ଅନ୍ଧକାର ପରେ ଦିବାବୃନ୍ ନାମକ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ଦ୍ଵିଵିଦାତ୍ପରତଶ୍ଚାପି ପୁଣ୍ଡରୀକୋ ମହାଗିରିଃ
ଦ୍ୱିବିଦ ପରେ ପୁଣ୍ଡରୀକ ନାମକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି।
ଏତେ ରତ୍ନମଯାଃ ସପ୍ତ କ୍ରୈଞ୍ଚଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ପର୍ଵତାଃ
ଏହି ସପ୍ତଟି କ୍ରଞ୍ଚଦ୍ୱୀପର ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ମୁଡ଼ିଥିବା ପାହାଡ଼।
ପରସ୍ପରେଣ ଦ୍ଵିଗୁଣା ଵିସ୍ତୃତା ହର୍ଷଵର୍ଦ୍ଧନାଃ
ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ଚଉଡ଼ା ଓ ଆନନ୍ଦକୁ ବଢ଼ାଏ।
କ୍ରୈଞ୍ଚସ୍ଯ କୁଶଲୋ ଦେଶୋ ଵାମନସ୍ଯ ମନୋନୁଗଃ
କ୍ରଞ୍ଚର ଦେଶ ଦକ୍ଷ ଓ ବାମନର ଦେଶ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି।
ଉଷ୍ଣାତ୍ପରଃ ପୀଵରକଃ ପୀଵରାଦନ୍ଧକାରକଃ
ଉଷ୍ଣ ପରେ ପୀବରକ ଓ ପୀବର ପରେ ଅନ୍ଧକାରକ ଅଛି।
ମୁନିଦେଶାତ୍ପରଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ଵନଃ
ମୁନିମାନଙ୍କର ଦେଶ ପରେ ଡୁନ୍ଦୁଭିସ୍ବନ ନାମକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ତତ୍ରାପି ନଦ୍ଯଃ ସପ୍ତୈଵ ପ୍ରତିଵର୍ଷ ସ୍ମୃତାଃ ଶୁଭାଃ
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗରେ ପରିଚିତ ଓ ଶୁଭ ସାତଟି ନଦୀ ଅଛି।