ଦୃଶ୍ଯତେ ଭାସ୍ଵରୋ ରାତ୍ରୌ ଦେଵୀ ତ୍ରିପଥଗା ତୁ ସା
ରାତିରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବୀ ତ୍ରିପଥଗା ସେଠାରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଭଵୋତ୍ତମାଙ୍ଗେ ପତିତା ସଂରୂଦ୍ଧା ଯୌଗମାଯଯା
ଭବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେହରେ ପଡ଼ି, ସେ ଯୋଗମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଯାଇଥିଲେ।
କୃତଂ ତୁ ତୈର୍ବିଦୁସରସ୍ତତୋ ବିନ୍ଦୁସରଃ ସ୍ମୃତମ୍
ସେମାନେ ବିଦୁସର ଝିଅ ତିଆରି କଲେ, ଏହିପରି ବିନ୍ଦୁସର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ଚିନ୍ତଯାମାସ ମନସା ଶଙ୍କରକ୍ଷେପମଂ ପ୍ରତି
ସେ ମନରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦେରି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତମ୍ଯା ଅଭିପ୍ରାଯଂ କ୍ରୂରଂ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚିକୀର୍ଷିତମ୍
ଦେବୀଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କ୍ରୂର ଇଚ୍ଛାକୁ ବୁଝିବା ପରେ,
ତସ୍ଯାଵଲେପଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ନଦ୍ଯାଃକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୁଶଙ୍କରଃ
ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଜାଣି, ଶଙ୍କର ନଦୀ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜାନମଗ୍ରତଃ
ଏହି ସମୟରେ, ରାଜାକୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି,
ଅନେନ ତୋଷିତଶ୍ଚାହଂ ନଦ୍ଯର୍ଥଂ ପୂର୍ଵମେଵ ତୁ
ସେ କହିଲେ, 'ନଦୀ ପାଇଁ ଆଗରୁ ମୁଁ ଏହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି।'
ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧାରଯ ସ୍ଵର୍ଣଦୀମିତି
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, 'ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନଦୀକୁ ଧାରଣ କର',
ନଦୀଂ ଭଗୀରଥସ୍ଯାର୍ଥେ ତପସୋଗ୍ରେଣ ତୋଷିତଃ
ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପାଇଁ, ତାଙ୍କର ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟାରେ ନଦୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲା।
ତିସ୍ରଃ ପ୍ତାଚୀମିମୁଖଂ ପ୍ରତୀଚୀଂ ତିସ୍ର ଏଵ ତୁ
ତିନିଟି ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବହିଲା, ତିନିଟି ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବହିଲା।
ନଲିନୀ ହ୍ଲାଦିନୀ ଚୈଵ ପାଵନୀ ଚୈଵ ପ୍ରାଚ୍ଯଗାଃ
ନଳିନୀ, ହ୍ଲାଦିନୀ ଓ ପାବନୀ — ଏହି ନଦୀଗୁଡିକ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବହୁଛନ୍ତି।
ସପ୍ତମୀ ତ୍ଵନ୍ଵଗାତ୍ତାସାଂ ଦକ୍ଷିଣେନ ଭଗୀରଥମ୍
ସାତମ ନଦୀ ଭାଗୀରଥଙ୍କ ପଛରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ବହିଗଲା।
ସପ୍ତୈତା ଭାଵଯନ୍ତୀଦଂ ହିମାହ୍ଵଂ ଵର୍ଷମେଵ ତୁ
ଏହି ସାତଟି ନଦୀ ହିମାହ୍ୱ ଭୂମିକୁ ଜୀବନ ଦେଇ, ବର୍ଷା ଆଣିଥାନ୍ତି।
ନାନାଦେଶାନ୍ପ୍ଲାଵଯନ୍ତ୍ଯୋ ମଲେଚ୍ଛପ୍ରାଯାସ୍ତୁ ସର୍ଵଶଃ
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ଉଜାଡି, ଅଧିକାଂଶ ଦେଶ ବିଦେଶୀ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଶିଲୀନ୍ଧ୍ରାନ୍କୁନ୍ତ ଲାଂଶ୍ଚୀନାନ୍ବର୍ବରାନ୍ଯଵନାଧ୍ରକାନ୍
ଶିଳୀନ୍ଧ୍ର, କୁନ୍ତଳ, ଚୀନ, ବର୍ବର, ଯବନ ଓ ଆଧ୍ରକ।
କୃତ୍ଵା ତ୍ରିଧା ସିଂହଵନ୍ତଂ ସୀତାଗାତ୍ପଶ୍ଚିମୋଦ ଧିମ୍
ସିଂହବନ୍ତକୁ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି, ସୀତା ପଶ୍ଚିମ ସାଗରକୁ ଗଲା।
ଭଦ୍ରାସ୍ତୁଷାରାଂଲ୍ଲାମ୍ଯାକାନ୍ବାହ୍ଲଵାନ୍ପାରଟାନ୍ଖଶାନ୍
ଭଦ୍ରା, ତୁଷାର, ଲାମ୍ୟାକ, ବାହ୍ଲବ, ପାରଟ ଓ ଖଶ।
ଦରଦାଂଶ୍ଚ ସକାଶ୍ମୀରାନ୍ ଗାନ୍ଧରାନ୍ ରୌରସାନ୍ କୁହାନ୍
ଦରଦ, କାଶ୍ମୀର, ଗାନ୍ଧାର, ରୌରସ ଓ କୁହ।
ସୈନ୍ଧଵାନ୍ରନ୍ଧ୍ରକରକାଞ୍ଛମଠାଭୀରରୋହକାନ୍
ସୈନ୍ଧବ, ରନ୍ଧ୍ରକରକ, ଚମଟ, ଅଭୀର ଓ ରୋହକ।
ଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରାନ୍ଯକ୍ଷାନ୍ରକ୍ଷୋଵିଦ୍ଯାଧରୋରଗାନ୍
ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ନାଗ।
କିରାତାଂଶ୍ଚପୁଲିନ୍ଦାଂଶ୍ଚ କୁରୂନ୍ ସଭରତାନପି
କିରାତ, ପୁଲିନ୍ଦ, କୁରୁ ଓ ଭରତ।
ସୁହ୍ମୋତ୍ତରାଂଶ୍ଚ ଵଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ତାମ୍ରଲିପ୍ତାଂସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସୁହ୍ମ, ଉତ୍ତର, ବଙ୍ଗ ଓ ତାମ୍ରଲିପ୍ତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ତତଃ ପ୍ରତିହତା ଵିନ୍ଧ୍ଯାତ୍ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ଲଵଣୋଦଧିମ୍
ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ରୁ ଅଟକି, ସେ ଲବଣ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ପ୍ରାଵଯନ୍ତ୍ଯୁପଭାଗାଂଶ୍ଚ ନୈଷଧାଂଶ୍ଚ ତ୍ରିଗର୍ତ କାନ୍
ସେ ପାଶ୍ୱର୍ବ ଭୂମି, ନିଷଧ ଓ ତ୍ରିଗର୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜଳରେ ଭିଜାଇଲା।
କେକରାନୌଷ୍ଟକର୍ଣାଂଶ୍ଚ କିରାତାନପି ଚୈଵ ହି
କେକର, ଔଷ୍ଟକର୍ଣ୍ଣ ଓ କିରାତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଳରେ ଭିଜିଗଲେ।
ଆମଣ୍ଡଲଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ତିରୋଭୂତାଂଶ୍ଚ ପୂର୍ଵତଃ
ସମୁଦ୍ରର ଚକ୍ର ଓ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ସୁପଥାନ୍ପାଵଯଂ ତୀହ ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନସରୋପି ଚ
ସୁନ୍ଦର ପଥ, ପାବୟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଅଛି।
ମଧ୍ଯତୋଜାନକିମଥୋ କୁଥପ୍ରାଵରଣାନ୍ଯଯୌ
ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସେ ଜାନକିକୁ ଗଲା, ତାପରେ କୁଥ ଓ ପ୍ରବରଣାକୁ ଯାଇଲା।
ତତସ୍ତୁ ନଲିନୀ ପ୍ରାଯାତ୍ ପ୍ରାଚୀମାଶାଂ ଜଵେନ ତୁ
ତାପରେ ନଳିନୀ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଗଲା।