ଅଥାପରେ ଜନପଦା ଦକ୍ଷିଣାପଥଵାସିନଃ
ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବସୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଜନପଦମାନେ,
ସେତୁକା ମୂଷିକାଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷପଣା ଵନଵାସିକାଃ
ସେତୁକ, ମୂଷିକ, କ୍ଷପଣ ଓ ବନବାସିକ ଲୋକମାନେ,
ଆଭୀରାଶ୍ଚ ସହୈଷୀକା ଆଟଵ୍ଯା ସାରଵାସ୍ତଥା
ଆଭୀର, ଏଷୀକ, ଆଟବ୍ୟ ଓ ସାରବ ଲୋକମାନେ,
ପୌରିକା ମୌଲିକାଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ମକା ଭୋଗଵର୍ଦ୍ଧିନାଃ
ପୌରିକ, ମୌଳିକ, ଶ୍ମକ ଓ ଭୋଗବର୍ଦ୍ଧିନ ଲୋକମାନେ,
ଦାକ୍ଷିଣାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଦେଶା ଅପରାଂସ୍ତାନ୍ନିବୋଧତ
ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ଶୁଣ,
ପୌଲେଯାଶ୍ଚ କିରାତାଶ୍ଚ ରୂପକାସ୍ତାପକୈଃ ସହ
ପୌଲେୟ, କିରାତ, ରୂପକ ଓ ତାପକ ସହିତ,
ନାସିକାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଯେ ଚୈଵାନ୍ତରନର୍ମଦାଃ
ନାସିକ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ, ନର୍ମଦା ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ,
କଚ୍ଛିପାଶ୍ଚ ସୁରାଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଚ ଆନର୍ତାଶ୍ଚର୍ବୁଦୈଃ ସହ
କଚ୍ଛିପ, ସୁରାଷ୍ଟ୍ର, ଆନର୍ତ ଓ ଅର୍ବୁଦ ଲୋକମାନେ,
ମଲଦାଶ୍ଚ କରୂଥାଶ୍ଚ ମେକଲାଶ୍ଚୈତ୍କଲୈଃ ସହ
ମଲଦା, କରୁଥ, ମେକଳ ଓ କୈତ୍କଳ ଲୋକମାନେ,
ତୋଶଲାଃ କୋଶଲାଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରୈପୁରା ଵୈଦିଶାସ୍ତଥା
ତୋଶଳ, କୋଶଳ, ତ୍ରିପୁର ଓ ବୈଦିଶ ଲୋକମାନେ,
ଅନୂପାସ୍ତୁଣ୍ଡିକେରାଶ୍ଚ ଵୀତିହୋତ୍ରା ହ୍ଯଵନ୍ତଯଃ
ଅନୂପ, ତୁଣ୍ଡିକେର, ବୀତିହୋତ୍ର ଓ ଅବନ୍ତି ଲୋକମାନେ,
ଅତୋ ଦେଶାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପର୍ଵତାଶ୍ରଯିଣଶ୍ଚ ଯେ
ଏବେ ମୁଁ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଓ ଦେଶଗୁଡିକ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଅପପ୍ରାଵ ରଣାଶ୍ଚୈଵ ଊର୍ଣା ଦର୍ଵାଃ ସହୂହୁକାଃ
ଅପପ୍ରା, ରଣ, ଊର୍ଣ୍ଣା, ଦର୍ବା ଏବଂ ସହୁହୁକା—
ଚତ୍ଵାରି ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଯୁଗାନି ଋଷଯୋ ଽବ୍ରୁଵନ୍
ଭାରତ ଦେଶରେ ଚାରିଟି ଯୁଗ ଅଛି ବୋଲି ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ତେଷାଂ ନିସର୍ଗଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଉପରିଷ୍ଟାଦଶେଷତଃ
ମୁଁ ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବି।
ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ନୋ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ କୀର୍ତ୍ତିତଂ ଭାରତଂ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ଯେଉଁଭଳି ଭାରତ ବିଷୟରେ କହିଛ, ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଆମକୁ ଏକଥା କହ।
ପ୍ଲକ୍ଷଖଣ୍ଡଃ କିଂପୁରୁଷେ ସୁମହାନ୍ନନ୍ଦନୋପମଃ
କିମ୍ପୁରୁଷ ଦେଶର ପ୍ଲକ୍ଷଖଣ୍ଡ ବହୁତ ବଡ଼, ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ସମାନ।
ସୁଵର୍ଣଵର୍ଣାଃ ପୁରୁଷାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାପ୍ସରସୋ ପମାଃ
ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ସୁବৰ্ণ ରଙ୍ଗର, ଜନନୀମାନେ ଦେବାଙ୍ଗନା ପରି।
ଜାଯନ୍ତେ ମାନଵାସ୍ତତ୍ର ନିସ୍ତପ୍ତକନକପ୍ରଭାଃ
ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଭଳି ଚମକ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତସ୍ଯ କିଂପୁରୁଷାଃ ସର୍ଵେ ଽପିବନ୍ ହି ରସମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କିମ୍ପୁରୁଷ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରସ ପିଉଥାନ୍ତି।
ମହାରଜତସଂକାଶା ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ବଡ଼ ଚାନ୍ଦି ଭଳି ଚମକ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ହରିଵର୍ଷେ ନରାଃ ସର୍ଵେ ପିବନ୍ତୀକ୍ଷୁରସଂ ଶୁଫମ୍
ହରିବର୍ଷରେ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ଶୁଦ୍ଧ ଇଖ ରସ ପିଉଥାନ୍ତି।
ହରିଵର୍ଷେ ତୁ ଜୀଵନ୍ତି ସର୍ଵେ ମୁଦିତମାନସାଃ
ହରିବର୍ଷରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି।
ମଧ୍ଯମଂ ଯନ୍ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନାମ୍ନା ଵର୍ଷମିଲାଵୃତମ୍
ମୁଁ ଯେଉଁ ମଧ୍ୟଭାଗ ବିଷୟରେ କହିଛି, ସେଠିର ନାମ ଇଲାବୃତ।
ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯୈ ସନକ୍ଷତ୍ରୌ ନ ପ୍ରକାଶାଵିଲା ଵୃତେ
ସେଠିରେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ତାରାମାନେ ଆଲୋକ ଦେଇ ଚମକୁନାହାନ୍ତି।
ପଦ୍ମପତ୍ରସୁଗନ୍ଧାଶ୍ଚ ଜାଯନ୍ତେ ତତ୍ର ମାନଵାଃ
ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ସୁଗନ୍ଧ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ମନସ୍ଵିନୋ ଭୁକ୍ତଭୋଗାଃ ସତ୍କର୍ମଫଲଭୋଗିନଃ
ସେମାନେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ଏବଂ ଭଲ କାମର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ତ୍ରଯୋଦଶସହସ୍ରାଣି ଵର୍ଷାଣାଂ ତେ ନରୋତ୍ତମାଃ
ସେଠିରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷମାନେ ତ୍ରୟୋଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଜୀବନ କରନ୍ତି।
ମେରୋଃ ପ୍ରତିଦିଶଂ ଯଚ୍ଚ ନଵସାହସ୍ରଵିସ୍ତୃତମ୍
ମେରୁ ପର୍ବତରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏହା ନଉ ହଜାର ଚଉଡ଼ାରେ ବିସ୍ତୃତ।
ଯତୁରସ୍ରଂ ସମନ୍ତାଚ୍ଚ ଶରାଵାକାରସଂସ୍ଥିତମ୍
ସମସ୍ତ ପାଖରେ ଚାରିକୋଣା ଏବଂ ଚାଉଳ ଭାଣ୍ଡା ପରି ଆକୃତିର।