ଅତଃ ପୁର୍ଵରୋଦ୍ଦେଶସ୍ତେନ ଜଜ୍ଞେ ମନୋରମଃ
ଏହି କାରଣରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗ ମନୋରମ ହୋଇଯାଇଛି।
ଅପରାନ୍ତାଶ୍ଚ ମୁହ୍ମାଶ୍ଚ ପାଞ୍ଚଲାଶ୍ଚର୍ମମଣ୍ଡଲାଃ
ଅପରାନ୍ତ, ମୁହ୍ମ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ଚର୍ମମଣ୍ଡଳ ଲୋକମାନେ।
ଚୀନାଶ୍ଚୈଵ ତୁଷାରାଶ୍ଚ ପଲ୍ଲଵା ଗିରିଗହ୍ଵରାଃ
ଚୀନ, ତୁଷାର, ପଲ୍ଲବ ଓ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାମାନେ।
ଅଭୀଷାହା ଉଲୂତାଶ୍ଚ କେକଯା ଦଶାମାଲିକାଃ
ଅଭୀଷାହ, ଉଲୂତ, କେକୟ ଓ ଦଶାମାଳିକା ଲୋକମାନେ।
କାଂଵୋଜା ଦରଦାଶ୍ଚୈଵ ବର୍ବରା ଅଙ୍ଗଲୌହିକାଃ
କାମ୍ବୋଜ, ଦରଦ, ବରବର ଓ ଅଙ୍ଗଲୌହିକ ଲୋକମାନେ,
ଲମକାସ୍ତାଲଶାଲାଶ୍ଚ ଭୂଷିକା ଈଜିକୈଃ ସହ
ଲମକ, ତାଳଶାଳ, ଭୂଷିକ ଏବଂ ଇଜିକ ସହିତ,
ତୋମରା ହଂସଭଙ୍ଗାଶ୍ଚ କାଶ୍ମୀରାସ୍ତଙ୍ଗଣାସ୍ତଥା
ତୋମର, ହଂସଭଙ୍ଗ, କାଶ୍ମୀର ଓ ତଙ୍ଗଣ ଲୋକମାନେ,
ଝିଲ୍ଲିକାଶ୍ଚାହୁକାଶ୍ଚୈଵ ହୂଣଦର୍ଵାସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଝିଲ୍ଲିକ, ଆହୁକ ଓ ହୁଣଦର୍ବ ଲୋକମାନେ,
ତତଃ ପ୍ଲଵଙ୍ଗଵୋ ଜ୍ଞେଯା ମଲଦା ମଲଵର୍ତିକାଃ
ତାପରେ ପ୍ଲବଙ୍ଗ, ମଲଦା ଓ ମଲବର୍ତ୍ତିକ ଲୋକମାନେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ୍,
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷାଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଡ୍ରାଶ୍ଚ ଵିଦେହାସ୍ତାମ୍ରଲିପ୍ତକାଃ
ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ବିଦେହ ଓ ତାମ୍ରଲିପ୍ତକ ଲୋକମାନେ,
ଅଥାପରେ ଜନପଦା ଦକ୍ଷିଣାପଥଵାସିନଃ
ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବସୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଜନପଦମାନେ,
ସେତୁକା ମୂଷିକାଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷପଣା ଵନଵାସିକାଃ
ସେତୁକ, ମୂଷିକ, କ୍ଷପଣ ଓ ବନବାସିକ ଲୋକମାନେ,
ଆଭୀରାଶ୍ଚ ସହୈଷୀକା ଆଟଵ୍ଯା ସାରଵାସ୍ତଥା
ଆଭୀର, ଏଷୀକ, ଆଟବ୍ୟ ଓ ସାରବ ଲୋକମାନେ,
ପୌରିକା ମୌଲିକାଶ୍ଚୈଵ ଶ୍ମକା ଭୋଗଵର୍ଦ୍ଧିନାଃ
ପୌରିକ, ମୌଳିକ, ଶ୍ମକ ଓ ଭୋଗବର୍ଦ୍ଧିନ ଲୋକମାନେ,
ଦାକ୍ଷିଣାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଦେଶା ଅପରାଂସ୍ତାନ୍ନିବୋଧତ
ଏବେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ଶୁଣ,
ପୌଲେଯାଶ୍ଚ କିରାତାଶ୍ଚ ରୂପକାସ୍ତାପକୈଃ ସହ
ପୌଲେୟ, କିରାତ, ରୂପକ ଓ ତାପକ ସହିତ,
ନାସିକାଶ୍ଚୈଵ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଯେ ଚୈଵାନ୍ତରନର୍ମଦାଃ
ନାସିକ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ, ନର୍ମଦା ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ,
କଚ୍ଛିପାଶ୍ଚ ସୁରାଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଚ ଆନର୍ତାଶ୍ଚର୍ବୁଦୈଃ ସହ
କଚ୍ଛିପ, ସୁରାଷ୍ଟ୍ର, ଆନର୍ତ ଓ ଅର୍ବୁଦ ଲୋକମାନେ,
ମଲଦାଶ୍ଚ କରୂଥାଶ୍ଚ ମେକଲାଶ୍ଚୈତ୍କଲୈଃ ସହ
ମଲଦା, କରୁଥ, ମେକଳ ଓ କୈତ୍କଳ ଲୋକମାନେ,
ତୋଶଲାଃ କୋଶଲାଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରୈପୁରା ଵୈଦିଶାସ୍ତଥା
ତୋଶଳ, କୋଶଳ, ତ୍ରିପୁର ଓ ବୈଦିଶ ଲୋକମାନେ,
ଅନୂପାସ୍ତୁଣ୍ଡିକେରାଶ୍ଚ ଵୀତିହୋତ୍ରା ହ୍ଯଵନ୍ତଯଃ
ଅନୂପ, ତୁଣ୍ଡିକେର, ବୀତିହୋତ୍ର ଓ ଅବନ୍ତି ଲୋକମାନେ,
ଅତୋ ଦେଶାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପର୍ଵତାଶ୍ରଯିଣଶ୍ଚ ଯେ
ଏବେ ମୁଁ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଓ ଦେଶଗୁଡିକ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଅପପ୍ରାଵ ରଣାଶ୍ଚୈଵ ଊର୍ଣା ଦର୍ଵାଃ ସହୂହୁକାଃ
ଅପପ୍ରା, ରଣ, ଊର୍ଣ୍ଣା, ଦର୍ବା ଏବଂ ସହୁହୁକା—
ଚତ୍ଵାରି ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ଯୁଗାନି ଋଷଯୋ ଽବ୍ରୁଵନ୍
ଭାରତ ଦେଶରେ ଚାରିଟି ଯୁଗ ଅଛି ବୋଲି ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ତେଷାଂ ନିସର୍ଗଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଉପରିଷ୍ଟାଦଶେଷତଃ
ମୁଁ ଏବେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବି।
ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ନୋ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ କୀର୍ତ୍ତିତଂ ଭାରତଂ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ଯେଉଁଭଳି ଭାରତ ବିଷୟରେ କହିଛ, ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଆମକୁ ଏକଥା କହ।
ପ୍ଲକ୍ଷଖଣ୍ଡଃ କିଂପୁରୁଷେ ସୁମହାନ୍ନନ୍ଦନୋପମଃ
କିମ୍ପୁରୁଷ ଦେଶର ପ୍ଲକ୍ଷଖଣ୍ଡ ବହୁତ ବଡ଼, ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ସମାନ।
ସୁଵର୍ଣଵର୍ଣାଃ ପୁରୁଷାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚାପ୍ସରସୋ ପମାଃ
ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ସୁବৰ্ণ ରଙ୍ଗର, ଜନନୀମାନେ ଦେବାଙ୍ଗନା ପରି।
ଜାଯନ୍ତେ ମାନଵାସ୍ତତ୍ର ନିସ୍ତପ୍ତକନକପ୍ରଭାଃ
ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଭଳି ଚମକ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତସ୍ଯ କିଂପୁରୁଷାଃ ସର୍ଵେ ଽପିବନ୍ ହି ରସମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କିମ୍ପୁରୁଷ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରସ ପିଉଥାନ୍ତି।