ଇହ ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗାର୍ଥଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ଯେଷୁ ମାନୁଷୀ
ଏଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ମାନବ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ।
କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଯତି ଯୋ ହ୍ଯେନଂ ସମ୍ରାଡିତ୍ଯଭିଧୀଯତେ
ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଥାଏ, ସେକୁ ସମ୍ରାଟ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସ୍ଵରାଡସୌ ସ୍ମୃତୋ ଲୌକଃ ପୁନର୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିସ୍ତରାତ୍
ଯିଏ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କରେ, ସେକୁ ସ୍ୱରାଟ୍ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଏହାକୁ ପୁନି ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।
ମହେନ୍ଦ୍ରୋ ମଲଯଃ ସହ୍ଯଃ ଶୁକ୍ତିମାନୃକ୍ଷପର୍ଵତଃ
ମହେନ୍ଦ୍ର, ମଲୟ, ସହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ୍ ଓ ଋକ୍ଷ ପର୍ବତ।
ତେଷାଂ ସହସ୍ରଶ୍ଚାନ୍ଯେ ପର୍ଵ ତାସ୍ତୁ ସମୀପଗାଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ହଜାର ପର୍ବତ ଅଛି, ଏବଂ ନିକଟରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ।
ସଂଦରଃ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵୈହାରୋ ଦୁର୍ଦୁରସ୍ତଥା
ସନ୍ଦର, ବୈହାର ଓ ଦୁର୍ଦୁର ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଵାତନ୍ଧମୋ ନାଗଗିରିସ୍ତଥା ପାଣ୍ଡୁରପର୍ଵତଃ
ବାତନ୍ଧମ, ନାଗଗିରି ଓ ପାଣ୍ଡୁର ପର୍ବତ।
ପୁଷ୍ପଗିର୍ଯୁଜ୍ଜଯନ୍ତୌ ଚ ଶୈଲୋ ରୈଵତକସ୍ତଥା
ପୁଷ୍ପଗିରି, ଉଜ୍ଜୟନ୍ତ ଓ ରୈବତକ ପର୍ବତ।
ଅନ୍ଯେ ତେଭ୍ଯୋ ଽପରିଜ୍ଞାତା ହ୍ରସ୍ଵାଃ ସ୍ଵଲପୋପଜୀ ଵିନଃ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଅଜଣା ଛୋଟ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଠି କମ୍ ଜୀବନ ରହେ।
ପୀଯନ୍ତେ ଯୈରିମା ନଦ୍ଯୋ ଗଙ୍ଗା ସିଂଧୁ ସରସ୍ଵତୀ
ଏହି ପର୍ବତମାନେ ଯେଉଁ ନଦୀମାନେକୁ ଜଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ହେଉଛନ୍ତି ଗଙ୍ଗା, ସିନ୍ଧୁ ଓ ସରସ୍ୱତୀ।
ଇରାଵତୀ ଵିତସ୍ତା ଚ ଵିପାଶା ଦେଵିକା କୁହୂଃ
ଇରାବତୀ, ବିତସ୍ତା, ବିପାଶା, ଦେବିକା ଓ କୁହୂ।
କୌଶକୀ ତ୍ରିଦିଵା ଚୈଵ ନିଷ୍ଠୀଵୀ ଗେଡକୀ ତଥା
କୌଶକୀ, ତ୍ରିଦିବା, ନିଷ୍ଠୀବୀ ଓ ଗେଡ଼କୀ।
ଵେଦସ୍ମୃତିର୍ଵେଦଵତୀ ଵୃତ୍ରଘ୍ନୀ ସିଂଧୁ ରେଵ ଚ
ବେଦ, ସ୍ମୃତି, ବେଦବତୀ, ବୃତ୍ରଘ୍ନୀ, ସିନ୍ଧୁ ଓ ରେବା।
ପାଶା ଚର୍ମଣ୍ଵତୀନୂପା ଵିଦିଶା ଵେତ୍ରଵତ୍ଯପି
ପାଶା, ଚର୍ମଣ୍ବତୀ, ନୂପା, ବିଦିଶା ଓ ଭିତରେ ଭେତ୍ରବତୀ।
ଶୋଣୋ ମହାନଦଶ୍ଚୈଵ ନର୍ମ୍ମଦା ସୁରସା କ୍ରିଯା
ଶୋଣ, ମହାନଦୀ, ନର୍ମଦା, ସୁରସା ଓ କ୍ରିୟା।
ତମସା ପିପ୍ପଲା ଶ୍ଯେନା କରମୋଦା ପିଶାଚିକା
ତମସା, ପିପ୍ପଳା, ଶ୍ୟେନା, କରମୋଦା ଓ ପିଶାଚିକା।
ସନେରୁଜା ଶୁକ୍ତିମତୀ ମଙ୍କୁତୀ ତ୍ରିଦିଵା କ୍ରତୁଃ
ସନେରୁ, ଶୁକ୍ତିମତୀ, ମଙ୍କୁତୀ, ତ୍ରିଦିବା ଓ କ୍ରତୁ।
ତାପୀ ପଯୋଷ୍ଣୀ ନିର୍ଵିନ୍ଧ୍ଯା ସୃପା ଚ ନିଷଧା ନଦୀ
ତାପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, ନିର୍ବିନ୍ଧ୍ୟା, ସୃପା ଓ ନିଷଧା ନଦୀ।
ତୋଯା ଚୈଵ ମହାଗୌରୀ ଦୁର୍ଗା ଵାନ୍ନଶିଲା ତଥା
ତୋୟା, ମହାଗୌରୀ, ଦୁର୍ଗା ଓ ବନ୍ନଶିଳା।
ଗୋଦାଵରୀ ଭୀମରଥୀ କୃଷ୍ଣଵେଣାଥ ବଞ୍ଜୁଲା
ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, କୃଷ୍ଣଭେଣା ଓ ବଞ୍ଜୁଳା।
ଦକ୍ଷିଣପ୍ରଵହା ନଦ୍ଯଃ ସହ୍ଯ ପାଦାଦ୍ଵିନିଃସ୍ମୃତାଃ
ସହ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ତଳୁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦକ୍ଷିଣକୁ ବହୁଥିବା ସମସ୍ତ ନଦୀ।
ନଦ୍ଯୋ ଽଭିଜାତା ମଲଯାତ୍ସର୍ଵାଃ ଶୀତଜଲାଃ ଶୁଭାଃ
ମଲୟ ପାହାଡ଼ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୀତଳ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳବାହିନୀ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ।
ଲାଙ୍ଗୂଲିନୀ ଵଂଶଧରା ମହେନ୍ଦ୍ରତନଯାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଲାଙ୍ଗୂଳିନୀ, ବଂଶଧାରା ଓ ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ର ଝିଅମାନେ।
କୃପା ପଲାଶିନୀ ଚୈଵ ଶୁକ୍ତିମତ୍ପ୍ରଭଵାଃ ସ୍ମୃତାଃ
କୃପା ଓ ପଳାଶିନୀ ମଧ୍ୟ ଶୁକ୍ତିମତୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି ପରିଚିତ।
ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ ମାତରଃ ସର୍ଵା ଜଗତ୍ପାପହରାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଏହି ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱର ମାଆ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପାପ ନାଶ କରିଥିବା।
ତାସ୍ଵିମେ କୁରୁପାଞ୍ଚାଲାଃ ଶାଲ୍ଵା ମାଦ୍ରେଯଜାଙ୍ଗଲାଃ
ଏହି ନଦୀମାନଙ୍କ କୂଳରେ କୁରୁ, ପାଞ୍ଚାଳ, ଶାଲ୍ବ, ମାଦ୍ରେୟ ଓ ଜଙ୍ଗଳ ଜନମାନେ ବସିଛନ୍ତି।
ମତ୍ସ୍ଯାଃ କୁଶଲ୍ଯାଃ ସୌଶଲ୍ଯାଃ କୁନ୍ତଲାଃ କାଶିକୋଶଲାଃ
ମତ୍ସ୍ୟ, କୁଶଳ, ସୌଶଳ, କୁନ୍ତଳ ଓ କାଶୀ-କୋଶଳ ଲୋକମାନେ।
ମଧ୍ଯଦେଶ୍ଯା ଜନପଦାଃ ପ୍ରାଯଶସ୍ତ୍ତ୍ର କୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ଜନମାନେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୃଥିଵ୍ଯାମପି କୃତ୍ସ୍ନାଯାଂ ସ ପ୍ରଦେଶୋ ମନୋରମଃ
ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଏହି ପ୍ରଦେଶଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ।
ରାମପ୍ରିଯାଥ ସ୍ଵର୍ଗୀଯା ଵୃକ୍ଷ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ ଥୌଷଧୀଃ
ଏହି ସ୍ଥାନ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସ୍ୱର୍ଗସଦୃଶ, ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ଔଷଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।